Mooi én soms comfortabel

Mooie damesschoenen ogen vaak ongemakkelijk. Exposities in Hasselt en Waalwijk tonen dat

Waarom zijn vrouwen toch zo dol op schoenen? Daarover wordt veel gepsychologiseerd en geconcludeerd. „Een vrouw koopt een schoen op het mooi, een man omdat hij goed zit”, meent Jos-Jan Greve, specialist in handgemaakte herenschoenen.

De damesschoenenexposities die nu in Nederland en België zijn te zien wekken inderdaad de indruk dat vrouwen zich niet zo bekommeren om comfort. Het Modemuseum in het Belgische Hasselt geeft een beeld van de laatste honderd jaar. Een kwetsbare satijnen exemplaar van rond 1900 ziet er minstens zo ongemakkelijk uit als de hedendaagse stiletto. Een eeuw geleden bewegen dames echter nauwelijks.

Ook de fraaie schoeisels van de Amerikaanse schoenontwerpster Beth Levine (1914-2006) in het Waalwijkse Leder- en Schoenenmuseum, lijken veelal gemaakt om te zitten. Dat blijkt een misvatting. „Beth Levine verloor nooit het comfort uit het oog” zegt conservator Inge Specht. „Ze begon als ’schoenmodel’ en was zich dus erg bewust van comfort, maar zij vond dat schoenen er ook mooi uit moesten zien.”

De ruim honderd geëxposeerde schoenen vertegenwoordigen een enorme diversiteit aan vormen, materialen en decoratie. Specht: „Zij is een grote vernieuwer geweest, maar ze had de pech vrouw te zijn. Mannen kregen altijd de credits. Want de gedachte was: schoenmakers zijn nu eenmaal mannen”. Zelfs Levine’s eigen naam staat niet in haar schoenen. Zij begint vlak na 1945 haar carrière onder de naam van haar kersverse echtgenoot Herbert Levine en ook na zijn dood blijft ze schoenen maken onder zíjn naam.

Specht: „Ze kreeg van hem echter wel alle vrijheid en zodoende wist ze de gekste ideeën te realiseren. Wilde ze babyalligator, dan kreeg ze dat, of Japans borduurwerk, of gevlochten haar verwerkt in een versiering.” Specht wijst op een transparante hak zonder zichtbare schroef. „Een wereldvondst!"

Levine bedacht al in 1957 onder meer een onzichtbare schoen. In een zool met hak zitten chirurgische pads die met lijm aan de voet moeten worden bevestigd. Een idee dat ook vandaag nog menig schoenontwerper fascineert. Het enige nog bestaande originele flesje lijm is te zien in de tentoonstelling.

Levine had beroemde klanten. Zij ontwierp onder meer de inauguratieschoenen van Jackie Kennedy, Lady Bird Johnson en Pat Nixon. Op de Hasseltse expositie zijn weliswaar geen schoenen van beroemdheden aanwezig, maar veel creaties zullen zeker in de smaak vallen bij beroemdheden. Exemplaren van couturiers zoals Christian Dior, Yves Saint-Laurent, Chanel en Givenchy staan naast die van modeontwerpers Mary Quant, Vivienne Westwood en Martin Margiela. De kruisbestuivingen zijn vaak wonderlijk. Vondsten van de ene wereldberoemde ontwerper krijgen decennia later een onopvallende herintroductie door een minstens zo beroemde collega. Sommige modellen raken inderdaad nooit uit. Een schoen van Bally uit 1936 staat naast een exemplaar uit 1980. Als quizvraag zou je er voor de juiste datering snel naast zitten.

Ook het allernieuwste op schoenengebied wekt verbazing. De ingetogen vouwsels van Rem D. Koolhaas en Marloes ten Böhmer staan in schril contrast met de van pleisters en verband gemaakte schoenen van Gwendolyn Huskens. Kenners beweren dat de kunstige beeldhouwwerken van René van den Berg een prima pasvorm hebben. Want schijn bedriegt in schoenenland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden