Monumentje in de vaderlandse popmuziek

CD POP

Diverse artiesten

Terug naar Lochem, Popfestival 1968-1986

SCEP

Wat hebben Normaal, Chuck Berry, Bram Vermeulen, Nina Hagen en The Undertones gemeen? Ze speelden tussen 1968 en 1986 op het Lochem Popfestival en zijn met nog zestig andere artiesten te horen op 'Terug naar Lochem'.

Het is geen compleet overzicht, deze box van 4 cd's plus boekwerk, 'eerder een document dat allerlei rondslingerend materiaal combineert voordat het festival uit ons geheugen is verdwenen', aldus samensteller Frank van Hoorn.

Het boek van 72 pagina's bevat posters, historische documenten en heerlijke verhalen. Zo vertelt Herman Brusselmans over zijn Lochem-avontuur met de Vlaamse - 'De wilde boer'n dochtere' - zanger Ivan Heylen. Oor-journalist Peter van Bruggen schetst sappig de historie en verklaart hoe 'Lochem' de basis legde voor het latere Lowlands. Foto's van onder meer Kees Tabak en Ernst Potters brengen de toenmalige idylle weer tot leven. Want een idylle, - vóór Woodstock, Pinkpop en Kralingen - was het.

In 1968 had oprichter Joost Carlier een feestje met 200 mensen voor ogen. Daarmee wilde hij het Oostnederlandse dauwtrap-ritueel rond Hemelvaart combineren met popmuziek. Aanvang 9 uur, zachte prijzen. Entree kostte 3,50 gulden, een flesje bier een piek. Er kwamen 2000 bezoekers en er stond één toilet.

Nadien kreeg het landerige Lochem een publiekstrekker in huis waar lokale bestuurders, de belastingdienst maar ook de inititatiefnemers nauwelijks raad mee wisten. Het organiseren van grootschalige popevenementen stond nog in de kinderschoenen. Carlier: "We deden alles zelf. Posters vormgeven, drukken, podia en geluidstorens bouwen van hout en bouwmateriaal. We knoopten versterkers en boxen aaneen zodat je iets had dat tenslotte op een geluidsinstallatie leek".

Frank van Hoorn, bij Carlier begonnen als flessenraper en vanaf eind jaren zeventig mede-directeur: "Omdat alles cash betaald werd, waren de risico's enorm. In de loop der jaren zagen we cateraars met de gehele omzet verdwijnen en voorverkopers aan de haal gaan met de opbrengsten van de kaartverkoop". De logistiek gaf problemen: "Er waren nog geen mobiele telefoons en kassasystemen. Voor de communicatie was je aangewezen op veldtelefoons van het leger, die je kocht in de legerdumpstore".

Ook in muzikale zin vervulde het festival een pioniersrol. De programmering van Nederpop naast grote namen uit Amerika en Engeland was ongekend. Omdat niet alle edities op band zijn vastgelegd, én vanwege rechtenkwesties, bevat het album naast liveopnames ook studioversies. Daardoor ontbreken helaas grote namen als The Kinks, The Clash en Manu Dibango.

Desondanks is 'Terug naar Lochem' een monumentje geworden in de vaderlandse popgeschiedenis. Al jaren trekken de Cavern Club in Liverpool en het graf van Jim Morrison in Parijs drommen toeristen. In ons land kennen we nauwelijks dergelijke plekken waar het popverleden tot bedevaart aanzet. Hoewel, in Blokker staat een monument ter herinnering aan de Beatles-concerten (1964). Maar in 2011 kwam de omslag, met een Cuby-Museum in Grolloo, het Pinkpop Expo Centre in Geleen en de box 'Terug naar Lochem'.

Van Hoorn: "Essentieel is de bijdrage die het Lochem Festival heeft geleverd aan het proces van bewustwording in oostelijk Nederland. Het gaf jonge mensen het idee dat er dingen mogelijk waren die in het westen nog uitgevonden moesten worden. 'Lochem' heeft onder andere geleid tot het succes van de groep Normaal die hier vier keer optrad. Dialect werd daardoor een geuzentaal waar je trots op kon zijn".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden