Monumentendag in een nieuwe stad

De 19de eeuw staat centraal bij de vierentwintigste editie van Open Monumentendag. Hoe geven ze daar in Lelystad – waar geen gebouw staat van voor 1967 – invulling aan?

Grote en kleine monumenten – van Paleis Soestdijk tot de Walfriduskerk in Bedum – zijn volgend weekend te bezichtigen tijdens de 24ste Open Monumentendagen. Dit jaar zijn ten minste drieduizend monumenten in ongeveer 350 gemeenten gratis te bezoeken.

Het thema is dit jaar ’De smaak van de 19de eeuw’. Kenmerkend voor de architectuur van deze periode is het nostalgisch teruggrijpen op bouwstijlen uit het verleden. Een van de bekendste gebouwen is het neogotische Rijksmuseum in Amsterdam, waarin duidelijk de grandeur van middeleeuwse kathedralen is te zien.

In de 19de eeuw werd niet alleen teruggegrepen op bouwstijlen uit het verleden. De romantisering van vroeger zie je ook in de ijverige manier waarop geleerde heren volksverhalen verzamelden. Bekend zijn de Duitse broers Jacob en Wilhelm Grimm die samen ruim tweehonderd sprookjes verzamelden.

Dat bracht de verhalenvertellers Tom Draisma en Corry Kistemaker uit Lelystad op een idee. Hun woonplaats uit 1967 kent uiteraard geen 19de eeuwse monumenten, maar er zijn misschien wel sprookjes over te vertellen. Zo kan de nieuwe stad tóch een invulling geven aan de Monumentendag. Een paar maanden geleden deden ze een oproep. Dat leverde ruim honderddertig sprookjes over Lelystad op, waarvan er zeker zeventig van de hand van basisschoolleerlingen zijn.

De locaties van twintig uitverkoren sprookjes vormen de basis voor een sprookjeswandeling, die de deelnemers langs de plekken van de vertellingen leidt. Van de Knardijk en het Oostrandpark tot het Stadhuisplein. De schrijvers van de sprookjes dragen zelf hun vertellingen voor en krijgen daarvoor een stoomcursus verhalen vertellen van Draisma en Kistemaker.

Wat voor sprookjes zijn er over Lelystad te vertellen? Een verhaal gaat over Flevo’s, magische wezens die een jongen van de verdrinkingsdood redden. Een ander over de Zwarte Heks van Flevoland, die de Zuiderzee liet kolken en zich nu schuilhoudt in de nieuwe stad. Ze is te omzeilen door lief te zijn voor je familie.

Sommige sprookjes lijken te worden gevoed door maatschappijkritiek, zoals het verhaal waarin Henk-Jan en Lia een aalscholver ontmoeten die ’probeerde een vis te pikken toen een visser bezig was het net op te halen. Mensen denken altijd dat zij het alleenrecht hebben op natuurproducten’, zegt de aalscholver, die door stokslagen van de visser een pijnlijke dood sterft. Gelukkig leeft hij voort in een standbeeld dat Henk-Jan en Lia van hem maken.

Fraai is ook het sprookje over het beeld van ingenieur Cornelis Lely, dat stamt uit een tijd ’lang geleden, toen ik nog een kind was – ik ben nu veertien’. In het sprookje bezoekt Stefan het standbeeld van ’Meneer Lely’, die met zijn droogleggingsplannen de Zuiderzee bedwong en Lelystad zijn naam gaf. Stefan bezoekt Lely op zijn hoge zuil op het Stadhuisplein. Hij brengt hem zelfs een lekkere oliebol. De vriendschap houdt stand totdat Stefan te grote voeten krijgt om de zuil te beklimmen.

De sprookjeswandeling is zaterdag 11 september, tussen 11.00-16.00 uur te lopen, met of zonder gids. Vertrekpunt is basisschool De Vuurtoren, Middelgronden 17, Lelystad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden