Recensie

Monteverdi, zo levendig dat je erbij bent

Beeld RV

KLASSIEK
Les Arts Florissants
Monteverdi Madrigali vol. 3
(Harmonia Mundi)
****

Hoor toch hoe Tancredi Clorinda achterna zit. De paardenhoeven denderen over de grond. Dat wordt vechten. Tancredi stapt af en langzaam lopen ze op elkaar toe, snuivend van woede.

Wie de gezongen woorden van ‘Combattimento di Tancredi e Clorinda’ niet verstaat, begrijpt toch precies wat er gebeurt. Want Claudio Monteverdi beeldde het verhaal woord voor woord uit in muziek.

Het werk komt uit het achtste en een na laatste boek met madrigalen van Monteverdi. Vanaf zijn eerste madrigalen, uitgebracht toen hij pas negentien was, probeerde Monteverdi atmosferen en gevoelens uit te beelden. Met spannende dissonanten die langzaam smeltend oplossen, met snelle ritmes, versieringen en vertragingen. In de eerste drie boeken, gecomponeerd in zijn geboorteplaats Cremona, zijn de madrigalen nog vijfstemmig. In Mantua, waar hij in dienst is van de hertog, laat hij die oude stijl van de Renaissance los en stapt over op één of meer vocale lijnen met instrumentale begeleiding waardoor de tekst nog meer centraal kan staan. Als hij daarna naar Venetië verhuist, gaat hij weer een stap verder. Zijn stijl wordt nog persoonlijker, dramatischer en extreem virtuoos. De madrigalen worden kleine operaatjes, waarin de luisteraar geluk en verdriet kan meebeleven. Want blijf maar eens onberoerd bij deze muziek.

Hoogtepunten

Het is dit jaar 450 jaar geleden dat deze muziekvernieuwer werd geboren. Daarom gaan we dit jaar extra veel van Monteverdi’s werken horen. Zo gaat het Nederlandse Ensemble Le Nuove Musiche alle madrigalen van Monteverdi opnemen. In het Holland Festival zal Ensemble Pygmalion de Mariavespers uitvoeren in een enscenering van regisseur Pierre Audi en de Belgische beeldend kunstenaar Berlinde de Bruyckere. Ook de concertante uitvoering van ‘Il ritorno d’Ulisse in patria’ van B’rock met dirigent René Jacobs in maart in het Concertgebouw is iets om naar uit te kijken.

(Tekst loopt door onder afbeelding)

Claudio Monteverdi, omstreeks 1630, Bernardo StrozziBeeld RV

Maar nu valt er al veel te genieten van een nieuwe opname van Les Arts Florissants onder leiding van Paul Agnew. Eerder brachten zij een keuze uit de vroege en middelste periode van Monteverdi’s madrigalen. Nu maakten ze een mooie selectie van bekende werken, zoals ‘Lamento della Ninfa’ en ‘Chiome d’oro’, en minder bekende werken uit het zevende en achtste boek.

De opnames klinken bijzonder levendig en beweeglijk. Zangers en instrumentalisten bewegen zich vrij en licht door de muziek. Door de spaarzame begeleiding stralen de zangers en komt hun virtuoze zang mooi over het voetlicht. Luister maar naar de donkere, dramatische stem van Lucile Richardot in ‘Lettera amorosa’.

Een ander hoogtepunt is het hierboven genoemde ‘Combattimento di Tancredi e Clorinda’. Paul Agnew vertelt het verhaal zo levendig en beeldend dat je erbij bent. Met dank aan de strijkers, tokkelaars en organist van Les Arts Florissants.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden