Monsterlijke leugen als schreeuw om aandacht

Louise (Catherine Deneuve) probeert haar ontevreden dochter Jeanne (Emilie Duquenne) te steunen waar ze kan. (Trouw)

De Franse regisseur André Téchiné heeft zich voor zijn vreemd fascinerende ’La Fille du RER’ laten inspireren door een waargebeurde zaak die Frankrijk vijf jaar geleden flink bezighield.

In juli 2004 kwam een jonge vrouw met het verhaal dat ze op de Parijse metrotrein ’RER D’ het slachtoffer was geworden van zes Arabische en zwarte jongeren met antisemitische motieven. Ze zouden hakenkruizen op haar buik hebben getekend en een haarlok hebben afgeknipt. Omstanders zouden niet hebben ingegrepen. Een paar dagen later – toen de media het verhaal al uitgebreid hadden opgepikt en ook de President van de Republiek zijn afschuw had uitgesproken – bleek het verhaal verzonnen.

Téchiné is niet het soort filmmaker dat met een zo documentair mogelijke reconstructie van de gebeurtenissen komt. Hij heeft ook geen pasklare antwoorden. Zijn benadering lijkt meer op die van Gus Van Sant die met ’Elephant’ een waargebeurde, gruwelijke zaak belichtte, maar ook een eigen verhaal te vertellen had rond de bloedbaden op Amerikaanse middelbare scholen eind jaren negentig.


Geleverd door Filmtrailer.com ]]>

Téchiné toont in zijn film de omstandigheden voorafgaand aan en volgend op de monsterlijke leugen, en daaruit kun je dan van alles destilleren. ümilie Dequenne, die tien jaar geleden glorieerde als Rosetta in de gelijknamige film van de Dardennes, gaat nu skatend door Parijs, met lange blonde krullen.

Met de keuze voor deze engel (geen actrice kan zo mooi ontevreden kijken) schaart Téchiné zich wel meteen aan de zijde van het meisje, Jeanne, in wie we de moderne Franse maatschappij gespiegeld zien, met haar angst voor racisme en antisemitisme, haar verwachtingspatronen, haar druk om te presteren, om steeds succesvol te zijn, en met media die elkaar napraten en verhalen opblazen, zoals ’l’Affaire du RER D’.

Met kleine leugentjes kan Jeanne zich een ander, succesvoller imago aanmeten. Met de grootste leugen zegt het meisje achteraf vooral liefde te hebben gewild. Hier wordt de film wel wat glad, en verliest Téchiné ook even de losse lijntjes die hij aan het begin zo mooi heeft uitgezet, met de verwachtingsvolle moeder, gespeeld door Téchiné’s muze Catherine Deneuve, en met de prijswinnende nieuwe vriend, een enge rol van Nicolas Duvauchelle.

Meest kritisch is Téchiné ten slotte vooral ten aanzien van de oude en nieuwe media en de leugenmachines die ze herbergen. Hij noemt de rol van de media verontrustend, en laat dat zien in een rijk gelaagde film waarin een meisje als slachtoffer van antisemitisme haar voordeel hoopt te doen. Na het uitkomen van de leugen, kijkt de moeder naar haar dochter, alsof ze haar niet kent. Maar misschien heeft de dochter het wel allemaal voor de moeder gedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden