Mondriaan komt terug in de mode

Beeld ThinkStock

In dit herdenkingsjaar van de Kunstenaarsbeweging De Stijl zijn overal weer de geel-rood-blauwe vlakken te zien die direct verwijzen naar het werk van Piet Mondriaan. 

In de mode begon de fascinatie voor zijn werk al in 1965 toen Yves Saint Laurent zijn - inmiddels vaak gekopieerde - Mondriaan-collectie de catwalk opstuurde. De geordende kleurvlakken en lijnen blijven voor modeontwerpers nog steeds een dankbare basis. Dat is ook te zien op een mode-expositie, net geopend in het Gemeentemuseum in Den Haag.

Tekst loopt door onder afbeeldingen

1. Net als Yves

In navolging van de iconische Mondriaanjurk van Yves Saint Laurent uit 1965, ontwierp de Nederlander Michael Barnaart van Bergen in 2011 deze Mondriaanjurk. De oorspronkelijke YSL-japonnen zijn gemaakt van wol of zijde. Deze ‘ode aan’-jurk is uitgevoerd in katoen en acryl tricot (wasbaar op 30 graden). Deze jurk en een zwart-wit-uitvoering staan op de expositie Fashion in Style die nu te zien is in het Gemeentemuseum, onderdeel van de allesomvattende Stijl-tentoonstelling die daar te zien is. De jurken van Barnaart zijn ook te koop: in museumshops en via de website van de ontwerper (229 euro). michaelbarnaartvanbergen.com

Beeld RV

2. Kinky

De combinatie Mondriaan en seks ligt misschien niet zo voor de hand, maar de erotische lifestylewinkel The Funhouse in Den Haag ziet dat anders. Die liet voor dit themajaar een beperkt aantal latex jurkjes en andere items vervaardigen in de stijl van Mondriaan. Via een Facebook-actie konden bezoekers dit jurkje ( à 575 euro) liken en delen en dat gebeurde ruim 12.000 keer. Winnares Nancy hoopt op veel feestjes te schitteren in haar op maat gemaakte Mondriaan-outfit. De speciale etalage in de Piet Heijnstraat trekt nog steeds volop de aandacht.

Beeld RV

3. Do-It-Yourself

Creatieve studenten met weinig geld en veel ambitie zijn vindingrijk. Jimi Burgwal, eerstejaars aan de opleiding Arts & Crafts in Rotterdam, verfde met een stift de mouwen van een eenvoudig wit tweedehands shirtje in primaire kleuren en leukte de boel verder op met een heuptasje, pet en verschillende schoenen en veters. En voilà: een Mondriaan-doe-het-zelf-look was geboren. Klasgenoten Roos, Cherain en Sylke zetten hem op de foto. Nu puzzelt hij nog op een fixeeroplossing om vlekken in de was te voorkomen.

Beeld RV

4. Ontleden en ontlenen

Onder de titel ‘De Stijl ontleed’ toonde rijzende modester Barbara Langendijk onlangs haar geheel eigen kijk op kledingconstructies. Om ogenschijnlijk eenvoudige platte lappen te transformeren tot draagbare kledingstukken ontwikkelde zij sobere sieraden van hout of hoorn die tevens functioneren als sluiting. De heldere presentatie en het gebruik van primaire kleuren zijn sterke Stijl-troeven die een vrije omgang met het werk van Mondriaan en consorten laten zien.

Beeld RV

5. Muni en Mondriaan

Speciaal voor de museumshop van het Gemeentemuseum ontwierp tassenontwerper Omar Munie een zakelijke leren designertas met gekleurde vlakken in Mondriaan-stijl. Een MacBook Pro past er precies in. Elk handgemaakt exemplaar van de gelimiteerde oplage van 250 stuks is genummerd en is redelijk uniek. Want van iedere tas zijn er maar vijf met dezelfde compositie. De onderlinge verschillen zitten zowel aan de binnen- als de buitenkant. Ook te koop in Munie’s eigen winkel aan het Haagse Noordeinde en via zijn webshop (280 euro).

omarmunie.com

Beeld RV

6. Vrije sokken

Eerst waren er de zogenoemde alzheimersokken: twee verschillende sokken die de verwarring van alzheimerpatiënten symboliseren. Nu zijn er ook De Stijl ON Socks. Je koopt een stijlvol doosje met vijf verschillende sokken met een Mondriaanmotief en die combineer je naar hartelust. Geen probleem dus als er weer eens een sok in de wasmachine is verdwenen want dan kies je gewoon een andere uit je setje. (19,95 euro)

nl.on-socks.com

Beeld RV

7. Hard en zacht

Thijs Verhaar noemt zichzelf een perfectionist. Al ruim dertig jaar is hij werkzaam als industrieel breier en hij weet dus alles over vezels, steken, draadspanning en kleur. Uiteraard denkt hij aan elk detail. Het ‘grid’ van zijn ontwerpen is doorgaans geometrisch en zodoende lijkt hij schatplichtig aan de uitgangspunten van De Stijl. Ook kiest hij vaak voor een beperkt kleurpalet. De harde lijnen worden omgezet in zachte en warme materialen zodat de sjaals die volgens hem aanvoelen als een omhelzing. (99 euro)

thijsverhaar.nl

Beeld RV

8. Echt of vals?

Het Nederlandse ‘label’ Maison the Faux valt moeilijk te labelen. Het duo ontwerpt kledingcollecties, doet theatrale performances en geeft vorm aan tentoonstellingen. Deze japon uit hun 2015-collectie gaat over ‘echt of vals’. De basisvorm bestaat uit eenvoudige rechthoekige lappen die op een coutureachtige manier zijn versierd met kleurrijke horizontale en verticale decoraties. Tezamen oogt het als een heldere ‘Stijl’-structuur, maar de vraag is: is dat ook zo?

Beeld RV

9. Lijnenspel

De weeftechniek leent zich uitstekend voor het onderzoeken van structuren in lijnen, kleuren, vlakken en vormen. De Nederlandse weefpionier Margot Rolf ontwikkelde in de jaren tachtig veel textiel met constructivistische patronen van strepen, lijnen of ruiten die ze uitvoerde in een beperkt kleurengamma. Zo trad zij in de traditie van De Stijl én van haar invloedrijke leermeester Kitty van der Mijll Dekker, die in de jaren dertig de Hollandse geruite theedoek ‘naar een hoger niveau tilde’. Deze doeken worden trouwens nog steeds geweven in het Tilburgse Textielmuseum.

Beeld RV

10. Vlechtmatje

Ook al is het werk van Isabelle Tellié niet gebaseerd op het werk van de Stijlkunstenaars, de beeldtaal komt verrassend overeen. Haar eindexamencollectie uit 2015 noemt zij zelf ‘a blast from the past’ - een echo uit het verleden; terugkijkend naar de jaren zestig en de Bauhauskunst uit de jaren dertig combineert ze traditioneel handwerk (matjes vlechten) met huidige innovatieve technologieën zoals laser cutting en 3D-printen.

Beeld RV

11. Annexeren

Nog een voorbeeld van een niet-rechtstreekse ‘kopie’ komt uit de Prada-herfstcollectie van 2011. De jurk van zijde loopt overduidelijk over van structuur, ordening en helderheid. Kortom, de beeldelementen waarmee De Stijl groot is geworden. Recensenten roemden de collectie om de onschuldige glamour en verwezen unaniem naar de iconische jurk van Yves Saint Laurent uit 1965. Misschien wil het collectieve geheugen het wel te graag op die manier linken en toe-eigenen?

Beeld RV

12. Spelen en stelen

Veel designers laten zich ook ver na 1965 inspireren door de strakke vlakken en lijnen. De Italiaanse ontwerper Francesco Bandini raakte in de vroege jaren negentig in de ban van de Mondriaanlook. Toen creëerde hij onder meer dit setje van wit linnen. Het New Yorkse Metropolitan Museum heeft zelfs vijf van dergelijke grafische sets. Op de expositie Fashion in Style in het Haags Gemeentemuseum staan talloze ontwerpen van hedendaagse ROC-leerlingen opgesteld. Zij keken opmerkelijk vaak op een vergelijkbare wijze naar Mondriaans werk als deze Italiaan vroeger deed.

Beeld RV

13. Stijlvol op de kast

Het laatste hemd heeft geen zakken en daarom als slotakkoord deze urn in Mondriaanlook. Dit van glasfiber, hars en gips gemaakte object wordt aangeprezen als zeer sterk en duurzaam en is geschikt voor zowel binnen als buiten. Bijzonder (of bizar?): er is ook een kleinere uitvoering beschikbaar, speciaal voor hond of kat. Verkrijgbaar bij uitvaartwinkels en webshops voor 219 euro, de kleine kost 169 euro.

• Expositie

Het Gemeentemuseum in Den Haag pakt dit jaar uit met De Stijl. Onderdeel van alle tentoonstellingen is Fashion in Style, mode geïnspireerd door Mondriaan, t/m 13 augustus.

Hier is onder meer een originele versie van de beroemde Mondriaan-jurk van Yves Saint Laurent uit 1965 te zien. Bezoekers kunnen ook zelf aan de slag in het speciale Mondriaan-atelier en er kan een Mondriaantasje worden gemaakt.

www.gemeentemuseum.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden