Mondiale coöperatie biedt kansen

"In deze tijd is een herleving van de coöperatieve ondernemingsvorm te zien", analyseert Herman Wijffels (Opinie, 7 juni). "Steeds meer mensen willen zich lokaal verbinden met het algemeen belang, ook met het oog op duurzaamheid en sociale cohesie."

Zou deze beproefde vorm ook iets kunnen betekenen voor de wereldsamenleving? Landen en regio's delen met elkaar hun tegoed en tekort op een coöperatieve manier. Want water, energie en ruimte kunnen niet meer nationaal worden opgelost.

Helaas maken op de wereldmarkt grote spelers de dienst uit en worden ook immateriële tegoeden nog niet in beeld gebracht. Ons 'ik-bewustzijn' komt telkens in conflict met de ander (ik-jij). Dat conflict resulteert iedere keer in een 'nieuw wij-bewustzijn' met steeds grotere concentrische cirkels. Eerst binnen het gezin, dan in de eigen familie en subcultuur. Vervolgens kunnen mensen een 'nieuw wij' ervaren als volk. De opkomst van populistische partijen laat echter zien dat die wij-ontwikkeling ook kan vastlopen in eng nationalisme. Kan spiritualiteit ons dan helpen om angst en onzekerheid te doorbreken met een nieuw wenkend perspectief? Volgens hoogleraar en jezuïet Paul de Blot, Wubbo Ockels en Herman Wijffels zijn we dringend toe aan het ontdekken van zo'n 'nieuw wij-bewustzijn' op wereldschaal om de immense uitdagingen komende eeuw aan te gaan.

Er is nog een lange weg te gaan van lokaal succes naar mondiale realisering. Maar binnen Europa hebben we genoeg 'oefenplekken', die zich vandaag al aandienen. Zo zouden we bijvoorbeeld het voorstel van stedenbouwkundige Bohdan Malisz (Opinie, 30 mei) nader kunnen bestuderen. In plaats van migranten aan de buitengrenzen tegen te houden, moet Europa coöperatieve 'brugsteden' bouwen. Dit om onze Afrikaanse zuiderburen een meer kansrijk bestaan te bieden. Nu overheerst nog het nationale belang.

Welke voordelen zou een echt Europees energiebeleid kunnen opleveren op coöperatieve basis: Noorwegen (waterkracht), Spanje (zonkracht), Noordzee (windkracht). Wat zou het effect zijn van een coöperatief financieel- en werkgelegenheidsbeleid met benutting van elkaars tegoed en tekorten? Hoe kunnen we de succesfactoren van de coöperatie op lokaal niveau benutten voor de grotere verbanden, die dringend aan innovatie toe zijn?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden