Monasch mist koelbloedigheid

Het is buitengewoon treurig dat de enige kandidaat die echt kleur aan een PvdA-lijsttrekkersverkiezing had kunnen geven, Kamerlid Jacques Monasch, er de brui aan heeft gegeven. Hij stapt uit de fractie en de partij. Daarmee rest de PvdA-achterban een keuze tussen twee sociaal-democratische politici, Diederik Samsom en Lodewijk Asscher, die samen namens de PvdA het kabinetsbeleid hebben uitgevoerd. Een keuze tussen deze twee politici wordt een keuze tussen twee persoonlijkheden en niet meer dan dat. Ook al geven ze zelf aan een verschillende koers te willen gaan varen, praktisch en ideologisch gesproken kunnen ze elkaar de hand geven, al zal de één (Samsom) iets meer milieu en duurzaamheid benadrukken en de ander, Asscher, werkgelegenheid en economie.

Dat Monasch is afgehaakt is vooral aan hemzelf te danken. Dat hij als lijsttrekker meer invloed op het verkiezingsprogramma wilde hebben is niet onlogisch. Maar die invloed had hij in debat met de PvdA-leden moeten uitoefenen en binnenhalen. Zo werkt nu eenmaal de partijdemocratie en dat weet hij als langjarig lid als geen ander. Dat gold ook voor zijn andere bezwaren, bijvoorbeeld dat de PvdA-fractie toch 'ja' zal zeggen tegen het Oekraïne-verdrag, ondanks de belofte het 'nee' van het referendum te respecteren.

Dat niet-leden ondanks toezeggingen van de partijtop toch niet mee kunnen doen aan de lijsttrekkersverkiezing was voor Monasch onacceptabel. Volgens PvdA-voorzitter Hans Spekman mocht dit niet van de privacywet. Wel mogen nieuwe leden tegen een gering bedrag (twee euro per maand) direct stemmen. Dat komt toch dicht bij het aanvankelijke uitgangspunt.

Een echte kandidaat-lijsttrekker had alle mogelijkheden en onmogelijkheden aanvaard en had na de overwinning de partij kunnen hervormen naar eigen opvattingen en ideeën, vanzelfsprekend na consultatie van de achterban. Nu stelt Monasch zich toch min of meer als een dictator op: op mijn voorwaarden of anders niet. Wat ook niet voor hem pleit is dat hij in de Tweede Kamer blijft. Dat kan als zetelroof beschouwd worden en duidt erop dat hij (met ruim 2000 voorkeurstemmen) te zeer aan het pluche kleeft of andere plannen heeft.

Heeft Monasch met zijn bezwaren een reëel punt als het gaat om lijsttrekkersverkiezingen?

De marges voor een kandidaat-lijsttrekker zijn inderdaad niet groot. En waar ze groot worden gemaakt, bijvoorbeeld destijds bij de keuze tussen Mark Rutte en Rita Verdonk als VVD-lijsttrekker, kan dat een partij verscheuren.

Een strijd om het lijsttrekkerschap vereist koelbloedigheid en verantwoordelijkheid van de kandidaten.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden