'Mogen er nog een paar lijken bij?'

tekst en interview | Bijna veertig jaar geleden schreef Agatha Christie 'Het doek valt. De laatste zaak van Poirot.' Toch ligt vandaag een nieuwe detective met haar Belgische meesterspeurder in de winkel. Kan auteur Sophie Hannah het Christie-recept volgen?

Een dik jaar geleden ging David Brawn lunchen bij het chique Wolseley, aan Piccadilly in Londen. Brawn beheert bij uitgeverij Harper Collins de portefeuille 'overleden schrijvers'. Onder hen J.R.R. Tolkien, maar ook Agatha Christie, bijna veertig jaar geleden heengegaan. Nog steeds mateloos populair, zestig keer vertaald, omgerekend zou een op de drie wereldbewoners een exemplaar moeten bezitten. Zouden we een van haar helden niet eens moeten laten herleven, had Brawn al eens gevraagd aan Mathew Prichard, de kleinzoon van Christie.

Brawn verslikte zich bijna in zijn garnalencocktail toen een van zijn tafelpartners, een literair agent, hem vertelde dat een van de auteurs die ze vertegenwoordigt, weleens een nieuwe Poirot zou willen schrijven. Sterker nog, detectiveschrijfster Sophie Hannah (42) had al een uitgebreid voorstel op papier staan. In haar verhaal leeft Poirot nog gewoon negentig jaar terug, iets wat de uitgever wel aanstond. Brawn: "Zoals Hannah zelf zei: Poirot is geen MacBook waar je even update zoveel-punt-nul van levert. Bovendien: als je Poirot nu beschrijft, is hij binnen twee jaar verouderd."

Het resultaat, 'De monogram moorden', ligt vandaag in de boekhandel. Al te veel hoefde Brawn niet meer te veranderen aan dat oorspronkelijke voorstel, vertelt hij in datzelfde restaurant Wolseley. "Alleen het aantal moorden. In het voorstel van Hannah vallen er doden aan het begin van het boek en daarna niet meer. Agatha Christie deed dat nooit, die zorgde altijd dat er ook tussentijds nog een paar lijken opdoken. Dat heeft Hannah nu ook gedaan."

Toen Harper Collins een jaar geleden het boek aankondigde, stak meteen een storm van protest op. 'Wat gaan jullie doen met 'onze' Hercule Poirot', wilden veel, vooral Britse, fans weten. 'Geldklopperij'. "Natuurlijk wil je er als uitgever wat mee verdienen. Maar wij hopen vooral een nieuwe groep mensen te interesseren voor het werk van Christie", zegt Brawn. "Die groep leest eerst dit boek, en daarna de oorspronkelijke werken."

Licht begin

Het moderne boek begint in een Londens koffiehuis, waar Poirot direct lijkt te vallen voor een vrouw in benarde omstandigheden, die rept over drie sterfgevallen en vreest zelf lijk nummer vier te worden. Een ietwat licht begin, bijna een damesroman, maar het moet gezegd worden: net als bij Agatha Christie zal niets zonder betekenis blijken. Kort daarop hoort Poirot dat in een naburig hotel drie lijken zijn gevonden. Uiteraard heeft niemand de dader gezien, spreken getuigen elkaar tegen en zal bovendien van al die verhalen maximaal de helft echt waar blijken te zijn. Bijzonder vermakelijk is de manier waarop Poirot de hoteldirecteur wijst op diens naïviteit. "Is het ook bij monsieur opgekomen dat een van de nog levende gasten een moordenaar zou kunnen zijn? Non. Iedereen die ervoor kiest om in uw hotel te logeren, moet wel een hoogst deugdzaam en integer karakter hebben!"

Over domheid gesproken - iemand met zoveel 'kleine grijze cellen' als Poirot moet uiteraard een knecht hebben. Agatha Christie had daar doorgaans kapitein Arthur Hastings voor, de assistent van Poirot. Om makkelijk toegang te hebben tot de plaats delict was er ook nog inspecteur James Japp. Sophie Hannah heeft hen beiden verenigd in een nieuw karakter, de jonge politieman Edward Catchpool. Hij is de 'ik' in het boek, die zich herhaaldelijk verbaast over Poirots gedachtenkronkels en die Poirots orders - 'ga even een tas inpakken van een dame, ik leg later uit waarom' - met frisse tegenzin uitvoert. De lijken uit het begin hebben alle drie een manchetknoop in de mond met de initialen 'PIJ' erop - dat is het monogram uit de titel van het boek. Bij een van de vermoorden zit die knoop verder in de mond dan bij de twee anderen. Volgens Catchpool puur toeval - maar uiteraard weet Poirot beter.

Is het nog even wennen aan het lichte begin en het nieuwe hulpje van Poirot, de slotscène is ouderwets in de sfeer van Agatha Christie. Poirot nodigt alle betrokkenen uit voor een sessie in de eetzaal van het hotel. Hij zal daar in een betoog dat verschillende hoofdstukken duurt uitleggen wat de ware toedracht is.

Krachtig genoeg

Agatha Christie overleed in 1976, de wereld tientallen boeken achterlatend, toneelstukken als 'The Mousetrap' en één mysterie dat tot nu toe nog nooit is opgelost: de vraag waarom ze als 36-jarige elf dagen lang spoorloos verdween, terwijl de Engelse pers haar overal zocht. Geheugenverlies, verklaarde haar man nadat ze werd gevonden in een hotel in Harrogate. Kort daarna bleek dit eerste huwelijk afgelopen en veel biografen houden het op wat men tegenwoordig een burn-out zou noemen. De enige dochter van het stel kreeg later een zoon en het is deze Mathew Prichard die waakt over het levenswerk van Christie.

Collins schat in dat 'De monogram moorden' krachtig genoeg is - niet alleen als boek zelf, maar ook als aanjager van nieuwe heruitgaven. De Nederlandse uitgever Dutch Media Books hoopt op hetzelfde en zal na dit boek vijf oorspronkelijke Christie-detectives opnieuw uitgeven. Zoals 'De moord op Roger Ackroyd' en 'Moord in de Oriënt-Express'. Die twee hoogtepunten uit haar werk schreef Agatha Christie in respectievelijk 1926 en 1934. En het is juist in dit 'gat' van acht jaar in de Poirot-serie dat het vandaag verschenen boek is gesitueerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden