Mogelijke opvolger Mugabe dood bij brand: een ongeluk?

Machtige partij Zimbabwe zou van gematigd politicus afwillen

Een brand is de meest effectieve manier om van belastend materiaal af te komen bij een misdrijf. En wat is een betere manier om van een lastige politicus af te komen dan moord? Daarom kan de dood van Zimbabwaan Solomon Mujuru, de invloedrijke ex-topman van het leger, geen ongeluk geweest zijn. Dat beredeneren verschillende Zimbabwe-kenners.

Ex-generaal Mujuru kwam maandagnacht samen met zijn maîtresse om in een brand. Zijn vrouw Joyce Mujuru, Zimbabwe's vicepresident, bevond zich in een ander huis tijdens de brand op Mujuru's boerderij in de omgeving van Beatrice, 60 kilometer ten zuiden van hoofdstad Harare. Het dak van het pand stortte in, terwijl de oud-generaal zich nog binnen bevond. Zijn lichaam werd later vlakbij de voordeur gevonden. Hij is waarschijnlijk gestikt door rookontwikkeling.

Hoe de brand is ontstaan, is niet duidelijk. De oud-generaal wordt waarschijnlijk later deze week begraven op 'National Heroes Acre', de begraafplaats bij Harare voor de 'helden' van Zimbabwe. Vooralsnog wordt er uitgegaan van een ongeval, maar er zijn ook veel speculaties over een aanslag. Mujuru (62), de eerste generaal van het Zimbabwaanse leger na de onafhankelijkheid in 1980 en een vooraanstaand lid van het Zimbabwaanse politbureau van Zanu-PF, was namelijk één van de sleutelfiguren die bepalen wie president Robert Mugabe zal opvolgen.

De dictatoriale Zimbabwaanse leider is met 87 jaar de pensioengerechtigde leeftijd al ruim gepasseerd. De kans is groot dat hij met pensioen zal gaan of over niet al te lange tijd overlijdt.

Binnen Zanu-PF is er een machtsstrijd rond de presidentsopvolging gaande tussen twee kampen. Het ene wordt geleid door defensieminister Emmerson Mnangagwa en het andere door Mujuru en zijn vrouw Joyce. Hoofd van de gevreesde veiligheidsdienst Mnangagwa (65) wordt beschouwd als een kloon van Mugabe die de radicale lijn van de president zal voortzetten. Mensenrechtenorganisaties houden hem verantwoordelijk voor de moord op 20.000 politieke tegenstanders van Mugabe in de jaren tachtig.

Mujuru stond bekend als relatief gematigd, minder geneigd om geweld te gebruiken en de laatste jaren ook als criticaster van Mugabe. Hoewel Mujuru nu als heilige wordt afgeschilderd, hield zijn kamp zich, net zoals dat van Mnangagwa, bezig met zelfverrijking en illegale diamanthandel.

De twee rivalserende factieleiders binnen Zanu spelen een hoofdrol in de presidentsverkiezingen, die gepland staan voor 2013. Door de invloedrijke Mujuru uit te schakelen, heeft het Mnangagwa-kamp de Mujuru-factie voorlopig stuurloos gemaakt. Vicepresident Joyce Mujuru maakt nu, zonder steun van wijlen man Solomon, weinig kans op een leidersrol binnen Zanu, laat staan het presidentsschap. In 2004 wendde Solomon zijn macht binnen Zanu aan om Joyce deze toppositie te verschaffen.

Mxolisi Ncube, een Zimbabwaanse journalist in Zuid-Afrika, denkt dat de dood van Mujuru ook een klap is voor het MDC, coalitiepartij van voormalig oppositieleider en huidig premier Morgan Tsvangirai. "Na Mugabe's overlijden zou het Mujuru-kamp binnen Zanu hoogstwaarschijnlijk samenwerking met de MDC hebben gezocht. Met het Mwangagwa-kamp aan de leiding zal dat niet meer gebeuren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden