'Moge Assad voer voor de gieren worden'

Syrische vluchtelingen in Turkije: De soldaten schoten op iedere demonstrant

REPORTAGE | ERDAL BALCI | ANTAKYA

Ze is nog zo jong, maar al begonnen met het vervloeken van een ander mens. "Moge jij in de hel branden, Assad", herhaalt ze wel honderd keer. Het jonge meisje met de lichtblauwe hoofddoek die aan haar hoofd geplakt lijkt, kan niet ouder zijn dan veertien. Haar mooie zwarte ogen spuwen vuur. Wanneer ze begint te huilen en niet meer verder kan, neemt haar moeder het over: "Moge jij voer worden voor de aasgieren, Assad."

Het meisje, dat zich Naima noemt, en haar moeder zijn naar Turkije gevlucht, uit angst voor de troepen van hun president Basjar Assad. Daar groepen de vluchtelingen samen in kampen, door de Turken van de buitenwereld afgeschermd met plastic zeil. Maar het zeil is niet bestand tegen de behoefte van de vluchtelingen om hun hart te luchten.

Er ontstaan scheurtjes in het plastic, gaten waardoor de mensen met buitenstaanders kunnen praten. Naima, in rap tempo: "Mijn vader en mijn broers hebben ons hierheen gebracht en zijn zelf weer teruggekeerd naar Syrië. Ik wil weer bij ze zijn. De soldaten van Assad schieten op iedereen die de straat op gaat om te demonstreren. Ze hebben het water in ons dorp afgesloten, we hadden geen eten meer."

De meeste vluchtelingen komen door het dorp Guvecci, dat met zijn schuine daken en populieren in een bergdal ligt. In deze plaats aan de Turkse kant van de grens zijn de vluchtelingen voor het eerst veilig voor het Syrische leger. In een van de winkeltjes van Guvecci zit een zwijgzame jonge man. "Wil je echt niet praten met deze meneer? Hij komt uit Europa", vraagt zijn neef met een smekende stem aan de jonge man. De Syriër geeft geen antwoord.

De familie van de zwijgende twintiger is trots op hem. Hij is een van de soldaten die hebben geweigerd om op hun volk te schieten. Hij is gevlucht om zijn eigen leven te redden. Net als andere deserteurs verblijft hij bij familie in Turkije - veel ontkomen militairen vinden het te beschamend om in een vluchtelingenkamp tussen de vrouwen en de kinderen te leven.

Heeft de jonge man nog familie in Syrië? "Ja", zegt zijn neef. "Zijn vrouw en zijn dochter zitten nog steeds daar." De gedeserteerde soldaat - zijn naam mag niet in de krant - gaat even later mee naar de stad. Terwijl de auto langs kuddes vee door het zachtgroene landschap rijdt, steekt de stille militair de ene na de andere sigaret op. Dan zegt hij eindelijk iets. "Ik weet niet of ik er goed aan heb gedaan om te vluchten. Wat als ze mijn vrouw en dochter iets aandoen? Dan ga ik terug en vind wel een manier om die Assad af te maken."

Damascus belemmert burgers grens over te gaan
Aanwijzingen stapelen zich op dat de Syrische overheid burgers probeert te weerhouden van een vlucht naar buurland Turkije. Volgens ooggetuigen en activisten hebben militairen wegversperringen ingericht op wegen die naar de grens lopen. Sinds het Syrische leger twee weken geleden een offensief begon in de onrustige grensregio, zijn er zo'n 10.500 Syriërs in Turkse vluchtelingenkampen terechtgekomen.

De Syrische autoriteiten hebben de gevluchte bevolking opgeroepen naar huis terug te keren. De oproep geldt ook voor de vijf- tot tienduizend mensen die zich aan de Syrische kant van de grens bevinden, in het open veld. Deze mensen durven de grens niet over omdat ze dan vrezen niet terug te kunnen. Damascus wil dat ze naar huis gaan, en legt daarom hun voedsel- en medicijntoevoer plat. In het stadje Bdama nabij de grens werden volgens ooggetuigen dit weekeinde huizen en een bakkerij in brand gestoken. De Turkse overheid begon aan de grens juist met het uitdelen van voedsel, bedoeld voor de ontheemden in Syrië.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden