’Mogadishu gevaarlijk? Dat is een misvatting’

Somalië is een van de grootste conflicthaarden in Afrika. Met ongeveer 2000 militairen probeert de Afrikaanse Unie vergeefs orde te scheppen.

In de haven van Mogadishu ontbreekt op de ’islamitische zondag’ ieder spoor van activiteit. Ook van dreiging. Op de wal staat slechts een groepje jongeren dat in de schaduw van een boeg een houten pallet demonteert. „Het hout verkopen we”, zegt Mohamed Ahmed (25), die in de haven werkt en woont. Heeft hij dagelijks genoeg te eten? „Normaal gesproken drie maaltijden per dag”, zegt de jongen, „maar soms een hele dag niks.” Als Mohamed niets verkoopt, heeft hij geen geld en dus geen voedsel. ’No have no eat’, in zijn eigen woorden.

De afwezigheid van grote dreiging in de haven is mede te danken aan Amisom, de vredesmacht van de Afrikaanse Unie die sinds maart 2007 gestationeerd is in Mogadishu. De ruim 2000 manschappen uit Oeganda en Burundi bewaken enkele strategische plekken, waaronder het vliegveld en het presidentiële paleis en zij verlenen medische zorg. Een tocht onder begeleiding van enkele Amisom-militairen geeft een indruk van de ruïne waarin de stad na zeventien jaar van anarchie – Somalië kent sinds 1991 geen vorm meer van centraal gezag – is veranderd. Geen gebouw is ongehavend.

Hoofdstraten zijn wonderwel geasfalteerd en obstakelvrij maar veel bebouwing is gereduceerd tot vormeloze hopen puin en stof. Daartussen kuieren mensen op straat, zijn winkeltjes open, wordt er thee gedronken in de schaduw van bomen en rijden ezelkarren met meloenen en zelfs busjes met reizigers. In de meest extreme omstandigheden gaat het leven gewoon door.

Half mei leek een adempauze te zijn ingetreden na het geweld van begin die maand; een leider van de militante islamistische groep Al-Shabaab kwam begin vorige maand om bij een Amerikaanse aanval. De dagen voor en na de aanslag kenden bloedige gevechten. Maar op de rust valt geen peil te trekken. „De situatie kan hier elke twee minuten omslaan”, zegt een Oegandese Amisom-militair. „Erg onvoorspelbaar.” Even verderop is daarvoor een bewijs te zien: de amorfe zwartgeblakerde stalen resten van vermoedelijk een jeep. „Gisteren opgeblazen door de Shabaab”, zegt de Oegandees.

Ondanks de humanitaire verschrikking in het land, die met de maand erger wordt (zie kader), is de persofficier van de Afrikaanse vredesmacht positief gestemd. „We zitten hier al een jaar en ik zie licht aan het einde van de tunnel”, stelt Barigye Bahoku. Maar dat eindeloze geweld dan, dat de stad de status van een van de gevaarlijkste plekken ter wereld heeft gegeven? „Mogadishu gevaarlijk?”, zegt Bahoku fronsend, „dat is een misvatting! Niemand had verwacht dat wij ons staande zouden houden, maar we ondersteunen de mensen. Laatst hielp een van onze dokters bij een bevalling. De moeder gaf het kind de naam Amisom, waarschijnlijk uit dankbaarheid.”

Bahoku doet denken aan de toenmalige woordvoerder van Saddam Hoessein, Mohammed al-Sahaf, die in 2003 staand op de rokende puinhopen van Bagdad meldde dat alles onder controle was. Want begin vorige week was het goed raak voor de zoveelste keer. Verschillende bronnen meldden dat bij een aanval van opstandelingen op Amisommilitairen minstens tien burgerdoden vielen. Bootsman Mahad is realistisch: „Altijd is er die dreiging van geweld, een bomontploffing, kogels uit een steegje.” Hij woont met zijn moeder en zus in Mogadishu. „Het leven als vluchteling is slecht, Nairobi is ver weg en duur. We blijven maar.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden