Moeten er linten geknipt worden, dan knipt de wethouder linten

Nee, een dienstauto zit er niet in. Geeft niks. Ze woont toch vlakbij het Jongenshuis, het statige pand waar het gemeentebestuur van Delft zetelt. Astrid Janssen (21), met ingang van de dag na Pasen de jongste wethouder van Nederland, gaat wel lopen. Dan pikt ze al wandelend haar soortgenoten - studenten - er zo uit. “Ja, studenten fietsen zelfs anders.”

Op het afgesproken tijdstip wordt de lange trap naar de toren van het zeventiende-eeuwse stadhuis beklommen. Bovenin zetelt al vier jaar de fractie van STIP - Studenten techniek in de politiek. Onderweg is achter de deuren druk overleg over het nieuwe college hoorbaar. Maar hijgend bij de toegang tot het hoofdkwartier van STIP aangekomen, blijkt het daar doodstil. Astrid Janssen doet even niet mee, ze laat op zich wachten.

Als wachtkamer kan het iets lager gelegen Steen dienen. Dat is de martelkamer, waar de moordenaar van Balthasar Gerards heeft vastgezeten. De pijnbank, waarop botten gebroken konden worden, staat er nog. De palei, de rekbank, ook. In de hoek staat de schandton, waarmee veroordeelden door Delft moesten lopen. De deur van STIP blijft gesloten. De deur van de buren is wel open, maar daar lijkt al eeuwen niemand meer geweest te zijn.

“Sorry, hoor”, zegt Astrid Janssen een paar dagen later. “Ik weet af en toe niet meer welke dag het is. Iedereen wil met me praten, omdat ik op mijn 21ste wethouder word. We zijn ook nog aan het verhuizen naar de kamer hiernaast. Die is al jaren niet gebruikt. De kamer was van de Centrumdemocraten, maar die zijn daar nooit geweest. Nu we van één naar twee zetels zijn gegaan, kunnen wij haar inpikken, want de CD ligt eruit.”

Aan de muur van de torenkamer hangen de gifgele affiches: 'STIP Jong en (Eigen) Wijs' en 'STIP: Stem jij ook wat je vader stemt?'. De deur zwiept open. De boomlange René Kleine, de nummer drie op de lijst, staat in de deuropening. Astrid Jansen zegt dat ze die middag nog een afspraak heeft met beoogd PvdA-wethouder Toornstra en ze moet ook nog langs de burgemeester. “René kon ook wethouder worden, maar hij is vijfdejaars en was bang dat hij daarna nooit meer zou afstuderen. Ik ben daar niet bang voor. Ik ben een doorzetter. Over twee jaar ga ik verder met Civiele Techniek, dan word ik opgevolgd door Matthijs Mahler, die is dan 23. Bij de KRO wisten ze te vertellen dat na de vorige verkiezingen de jongste wethouder toen 23 was.”

Astrid laat zich de publiciteit een beetje aanleunen. Ze is te nuchter om het allemaal als een roes te ervaren. Dat TV West met camera en microfoon door Delft ging lopen om reacties op haar 'dreigende' verkiezing te verzamelen, vindt ze 'grappig'. Thuis, in het dorpje Limbricht bij Sittard, vinden ze het een 'logische stap', want ze is een 'regeltante'. “Daarom was het ook zo frustrerend, toen ik me hier in Delft met een clubje met ontwikkelingssamenwerking bezighield. Dat is zo weinig concreet. Ik wil wat doen. Daarom heb ik ook voor Civiele Techniek gekozen. Bruggen bouwen en zo.”

In haar studentenhuis hebben ze 'het goed opgevat', vindt de aankomend wethouder. “We zijn met z'n tienen. Je laat ze toch een beetje in de steek. Iedereen moet wel eens koken. Daar heb ik nu niet zoveel tijd meer voor. En schoonmaken moet je om beurten. Daar hebben we een schema voor. Verzaak je een keer, dan krijg je tien procent op de aso-lijst. Heb je vijftig procent, dan moet je een taart kopen. Ze hebben een plakboek voor me gemaakt en verhaaltjes erin geschreven, heel lief.”

De namen van de wethouders zijn bekend, maar wat voor portefeuilles ze gaan beheren, wil Astrid niet onthullen. “Ja, ik iets met jongeren. Dat spreekt voor zich. Maar niet alleen probleemjongeren. Ook gewoon verbeteringen voor gewone jongeren. Niet alleen studenten, hoewel dat een belangrijke groep is in Delft. Er zijn hier op een bevolking van ruim 90 000 mensen toch zo'n 11 000 studenten.”

Uit een doos tovert ze het programma van STIP. De politieke partij blijkt in 1993 te zijn ontstaan na het lezen van een lelijk zinnetje in de keuzegids Hoger Onderwijs. 'Delft is één van de minst aantrekkelijke studiesteden' stond er. Het rapportcijfer dat de stad kreeg, was een twee. In het programma staat wat STIP allemaal heeft bereikt, de afgelopen raadperiode. Een kleine greep:

-een woongarantie voor eerstejaars studenten -extra fietsenstandaards bij het station -langere openingstijden van de cafés -bijstand uitwonende jongeren met vijftig gulden verhoogd - nieuw studentenhuis aan de Balthasar van de Pollweg.

Maar het werk van STIP is nog lang niet af, laat Astrid meteen weten. “De kamernood in Delft is echt een ramp. Toen we campagne voerden, zijn we de huizen afgegaan, en wat bleek? Een kwart is helemaal niet ingeschreven. Die zitten in onderhuur. We hebben ook andere punten. Het verstervingsbeleid voor coffeeshops moet ophouden. Als een van de zeven coffeeshops sluit, mag alleen op die plek een softdrugszaak terugkomen, en niet elders.”

Soms ligt volgens STIP een oplossing voor een probleem zo voor de hand, dat het onbegrijpelijk is dat anderen daar al niet op gekomen zijn. Neem de bruggen op de fietsroute naar de universiteit. Het zou slim zijn om door de week om half negen en half tien de bruggen niet open te zetten, zodat de studenten gewoon kunnen doorkarren in plaats van te wachten op een traag passerende schuit.

En er zijn natuurlijk geldkwesties. Astrid zal zich daarvoor in het nieuwe college van burgemeester en wethouders sterk maken. Er zitten allemaal frisse nieuwe wethouders in die al hebben gezegd voor een integraal jongerenbeleid te zijn. “Het zijn wethouders die geen bestuursverleden in de stad met zich meesjouwen, dus we kunnen ons gang gaan. Ik zal ervoor pleiten dat de kortingsregeling, die nu alleen geldt voor arme Delftenaren, ook voor studerenden gaat gelden. Die moeten daar toch ook gebruik van kunnen maken. Dat lijkt me eerlijk.”

Dat dit progressieve college (PvdA, D66, GroenLinks en STIP) het knap moeilijk gaat krijgen, sluit de aankomend wethouder niet uit. De VVD en het CDA, maar vooral Gemeentebelangen van de plaatselijk populaire Aad Bonthuis, slijpen de messen. Het college steunt op een meerderheid van niets: 19:18. STIP is erbij gehaald om een links stadsbestuur mogelijk te maken.

Astrid Janssen ziet het allemaal wel. Ze spiegelt zich niet aan Bonthuis, die bij iedere speeltuin-, korfbal- of carnavalsvereniging met fanfare werd binnengehaald. Maar in zijn nadagen kreeg hij ook rotte eieren over zich heen, omdat hij een buurt geen jeugdhonk kon schenken. Astrid zal ook daarvoor niet wegduiken. Ze neem het wethouderschap met alle toeters en bellen. Als er linten geknipt moeten worden, dan knipt ze linten. Een honderdjarige krijgt bezoek van de bijna tachtig jaar jongere stadsbestuurster. Allemaal geen probleem.

Maar haar grootste wens is toch, dat de gapende kloof tussen studenten en de rest van Delft wat wordt gedicht. “Ik ben geschrokken van de reacties tijdens de campagne. De mensen hebben een soort Jiskefet-idee van studenten. Een beeld van corpsballen. Daar heb ik op zich ook niets tegen, die zitten ook op mijn vereniging Sint Jansbrug. Maar er zijn ook andere studenten. Heel veel zelfs. Die vallen niet erg op, maar ze zijn er wel. Ik pik ze er zo uit. En die hebben ook recht op een vertegenwoordiging in de politiek. Dat ben ik nu. Voor twee jaar. En als ze denken dat ik er rijk van word, hebben ze het mis. We schijnen nog erger te zijn dan de Socialistische Partij. Die houden, geloof ik, het minimumloon over. Ik ga zo'n beetje alles afdragen aan de partij, want die heeft geen cent.”

Op weg naar de uitgang, langs de martelkamer, schiet Astrid Janssen nog te binnen dat ze pasgeleden een bekende stadgenoot tegenkwam: minister Jo Ritzen van onderwijs en wetenschappen. Die liep zo op haar toe. Schudde haar de hand en zei dat hij het heel goed vond dat ze zoiets ging doen. “Dat is toch leuk. Dat is toch een reactie van iemand, nou ja ik weet niet, gewoon goed dat hij dat zegt. Tenminste, mij doet dat goed, gewoon.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden