Moet je geld geven voor een rapport?

© Thinkstock Beeld
© Thinkstock

OPVOEDVRAAG - 'Tante, wat vind je van mijn rapport?' vraagt een elfjarige jongen. Hij kijkt haar verwachtingsvol aan. Moet zij haar portemonnee trekken?

Een tante verheugt zich op het maandelijkse bezoek aan haar broer en zijn gezin. Die vormen samen een warme bende, waarvan de tante een soort buitenlid is. Ze volgt de ontwikkeling van haar twee neefjes en nichtje op de voet, leeft mee met keelontstekingen en voetbalwedstrijden. Ook naar hun schoolprestaties informeert ze trouw.

Dit weekend mag ze de herfstrapporten bewonderen. "Was Jelle maar eens flink de oren", waarschuwde haar broer al door de telefoon. Het hart van de jongen (11) ligt namelijk bij voetbal en niet bepaald bij school. Vooral voor huiswerkvakken als topografie en geschiedenis scoort hij matig.

Hmm, denkt de tante, die rapporten. Wat moet ik daar eigenlijk mee? Vorig jaar duwde dezelfde Jelle haar zijn - ook toen al zozo - cijferlijstje onder de neus. Met in zijn ogen een verwachtingsvolle blik, die volgens de tante maar één ding kon betekenen: 'Nu krijg ik vast een beloning'. Schoorvoetend had ze haar portemonnee getrokken.

Nu wil zij een bewuste strategie ontwikkelen. Moet ze ieder rapport belonen? Met harde euro's, of voldoen zachte woorden ook? En kan de tante differentiëren: meer geven bij hogere cijfers? Het hardwerkende nichtje wél een cadeautje geven, en haar luie broertje niet?

Martin Bootsma, leerkracht in groep acht van de A. Bekemaschool in Duivendrecht, moet lachen om die vragen. "Ik heb vroeger ooit gevoetbald met een jongen die voor elk doelpunt geld kreeg van zijn vader. Dat had als gevolg dat wij nooit meer aan de bal kwamen."

Bootsma - vorige maand uitgeroepen tot basisschoolleerkracht van het jaar - ziet in zijn lespraktijk nog meer nadelen. Er zijn kinderen die hun 'goedjes' turven. "Hoe meer ze er hebben, des te meer ze binnenhalen."

Maar wat doet dat met hun werkhouding? Hun innerlijke motivatie? Vermoedelijk niet veel goeds.

"Ik vind het belangrijk dat kinderen voor zichzelf werken", zegt Bootsma. "Ik leer ze: als dit al een wedstrijd is, dan is het een wedstrijd met jezelf." Dure cadeaus van tantes of ouders kunnen deze les ondermijnen: kinderen gaan dan mogelijk voor de euro's werken.

Toch ziet hij dat ouders hun kinderen een iPad of nieuwe telefoon beloven voor een goedgemaakte Citotoets. "Dat vind ik echt verbijsterend." Want wat gebeurt er als hun zoon of dochter minder hoog scoort? Naar dat huiskamerdrama kan de leerkracht slechts gissen.

Zijn advies aan ouders: als je je kind per se een iPad wil geven, bijvoorbeeld omdat die straks in de brugklas handig is, koppel dat cadau dan níet aan schoolprestaties.

De tante mag haar portemonnee van Bootsma voorlopig in haar tas laten zitten. "Scan zijn rapport. Kan geschiedenis beter? Neem de jongen dan eens mee naar het Allard Piersonmuseum. Vergroot zijn kennis van de wereld." En dus niet zijn uitgavebudget.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden