Het Consult

Moet ik mij wagen aan een moderne aderlating?

Ook gewone cupping is populair als alternatieve geneeswijze.

Wie dacht dat aderlaten een methode is uit lang vervlogen tijden, heeft het mis. 

Afgelopen week kwam wet cupping in het nieuws, een alternatieve geneeswijze die lijkt op het middeleeuwse bloedvloeien. Een therapeut maakt een snee, plaatst een klein kopje op de huid, trekt die vacuüm en het bloed stroomt.

De methode, ook wel hijama genoemd, wordt op steeds meer plekken in Amsterdam aangeboden, schreef Het Parool. Ieder stadsdeel heeft z'n eigen therapeut. Een lezer vraagt zich af wat hij hiervan moet denken: een verfrissende herintrede van een aloude methode, of is het gevaarlijk?

"Wet cupping is afkomstig uit de Chinese traditionele geneeskunde. Het idee is dat je daarmee onderhuids opgehoopte gifstoffen kunt verwijderen. Mensen zien het als een religieuze manier om jezelf te zuiveren", zegt Christa van Dijk, teamleider en deskundige infectiepreventie bij de Amsterdamse GGD.

De techniek wordt gebruikt in Azië en het Midden-Oosten voor de behandeling van diverse pijnklachten, huidaandoeningen en hoofdpijn, aldus het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Hijama is afgeleid van het Arabische woord voor zuigen.

Profeet Mohammed

Volgens de islamtische overlevering, zou profeet Mohammed zelf hijama hebben ondergaan. In de Hadith (de verzameling van uitspraken die aan hem worden toegeschreven) zegt hij dat wie een aderlating op de 17de, 19de of 21ste dag van een islamitische maand doet, genezen wordt van iedere ziekte.

Al in 2015 werd cupping een hype onder moslims, die blijkbaar heeft geresulteerd in een toename van het aantal aanbieders. Bezorgde Kamerleden stelden een paar jaar geleden vragen over de methode: zij wilden een groot onderzoek, wat er niet is gekomen. Wel hebben de Inspectie voor gezondheidszorg en jeugd, de GGD en het RIVM zich in het verschijnsel verdiept. Het is dus op de radar. Ook is er een advies van het RIVM over de hygiëne van cupping.

Westerse wetenschappelijke artikelen over de methode zijn er amper. De laatste studie verscheen begin dit jaar in het Saudi Medical Journal, een Engelstalig tijdschrift dat aan peer reviews doet, maar waarvan het enigszins onduidelijk is of het kwalitatieve wetenschappelijk onderzoek betreft.

In het artikel bespreekt een wetenschapper acht actuele publicaties over het effect van wet cupping op eiwitten. Er is geen bewijs dat het zorgt voor minder acutefase-eiwitten, die ontstaan bij een ontsteking. Wel is er enig bewijs dat melkzuur in het bloed afneemt, aldus de studie. Te veel melkzuur kan voor hartfalen en epilepsie zorgen. Maar dit is te weinig onderzocht, volgens de studie.

Hepatitis of hiv

Naast het gebrek aan wetenschappelijk bewijs, speelt nog een complicerende factor: omdat er bij cupping in het lichaam wordt gesneden, mogen alleen erkende gezondheidswerkers deze 'therapie' uitvoeren. De inspectie controleert daarop, maar doet dat niet actief. Christa van Dijk van de GGD: "Zij gaan alleen op bezoek na een melding."

De lezer moet dus sowieso controleren, als hij cupping overweegt, of de aanbieder wel bevoegd is. Daarnaast is het volgens Van Dijk zeer belangrijk om op de hygiëne te letten. Want er kleven diverse gezondheidsrisico's aan de alternatieve geneeswijze. "Omdat er bij wet cupping bloed vrijkomt, behoorlijk veel bloed zelfs, loop je risico op bloedoverdraagbare aandoeningen."

Ze somt op: hepatitis B of C, hiv. "En dat geldt niet alleen voor degene die de behandeling ondergaat, maar ook voor de therapeut zelf. De risico's worden versterkt als de cups niet goed schoon zijn of mesjes worden hergebruikt. Als de behandeling niet hygiënisch wordt uitgevoerd, kan een wondje gaan ontsteken." 

Geen wetenschappelijke evidentie, risico op niet bevoegde behandelaren en infecties: zou Van Dijk wet cupping afraden? "Mensen moeten zelf kiezen wat voor behandelingen ze ondergaan. Maar ik vind het risicovol." In ieder geval geldt: don't try this at home.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Zelf een vraag stellen? Mail naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden