Moet de oudere meebetalen aan zijn eigen AOW?

Mensen van voor 1940 hoeven zich geen zorgen te maken. Het plan van de werkgeversorganisatie VNO/NCW om ouderen in de toekomst meer belasting te laten betalen, laat hún toekomstige inkomen onberoerd. Voor degenen die later zijn geboren, kunnen er problemen rijzen - als het plan van de werkgevers omgezet wordt in beleid tenminste.

INEKE NOORDHOFF

VNO/NCW stelt voor ouderen dezelfde belasting en AOW-premie te laten betalen als jongeren. De regeringsfracties, werknemersorganisaties en ouderenbonden zijn tegen. Dus of het ervan komt, is de vraag.

VNO/NCW schreef zijn ideeën al eerder op, de laatste keer voor de verkiezingen. Opdat de politieke partijen de werkgevers visie konden vertalen in hun verkiezingsprogramma.

De neerslag daarvan was marginaal. Want de inkomens van ouderen ter discussie stellen, is zoiets als politieke zelfmoord. Nog enkele jaren geleden konden de ouderenpartijen zeven Kamerzetels veroveren op de verontwaardiging die CDA-leider Brinkman over zijn partij afriep. De AOW bleek springstof in handen van de kiezers. In de nationale taboe-top 10 zette Trouw-redacteur Hans Goslinga de AOW onlangs op de tweede plaats, pal na de aftrekbaarheid van de hypotheekrente.

Politici houden dus hun mond over de portemonnee van ouderen en pogen onrust uit die hoek te stelpen. Minister Zalm van financiën scoorde bijvoorbeeld door de vergrijzing te counteren met een garantiefonds. Daarin stopt de regering komende tijd staatsobligaties. En zodra er zoveel grijze hoofden zijn dat de AOW te duur wordt, komen de obligaties uit de buidel en worden ze verkocht.

Maar ondanks de paarse AOW-garantie blijft de grijze golf zijn onheil over ons uitspoelen. De werkgevers maken zich zorgen over de inkomstenbelasting in de periode dat de babyboom-generatie met pensioen is. Die teert dan lekker op zijn AOW en pensioen, maar betaalt geen AOW-premie - omdat in Nederland de jongeren die betalen. Waar moet de overheid dan het belastinggeld vandaan halen voor uitkeringen, wegenbouw en bejaardenhulpen? Door werkenden nog zwaarder te belasten, vrezen de werkgevers.

Het VNO/NCW heeft geen kiezers. De werkgevers-economen en -deskundigen in het Haagse zitten er dus ook niet zo mee als de ouderenbonden beginnen te schreeuwen 'handen af van onze centen.' Ze stellen ijskoud voor om de positieve discriminatie van ouderen in het fiscale systeem overboord te zetten.

De werkgevers wekken daarmee de schijn 'arme' ouderen iets te willen afpakken. Maar dat is niet juist. De werkgevers laten in hun plannen de minder rijke ouderen met alleen AOW of een eigen aanvullend pensioen tot 10 000 of 15 000 gulden ongemoeid. Hoe het ook wordt vormgegeven, die categorie zal geen hinder ondervinden van de nieuwe VNO/NCW-belasting. Maar ouderen die meer inkomen hebben, moeten in het plan van de werkgevers met de fiscus afrekenen tegen hetzelfde tarief als werknemers.

De werkgevers kijken vooral 'macro.' Als je de ouderen korting geeft op de AOW-premie, moeten de jongeren meer betalen. Dat is nu het geval. Een oudere betaalt over de eerste belastingschijf geen AOW-premie. Werkenden wel.

VNO/NCW zegt: schakel dat gelijk. Het is eenvoudiger, eerlijker en levert de staat meer inkomsten op. En dan moeten die extra inkomsten worden benut om het AOW- of het belastingtarief te verlagen, waar iedereen van meeprofiteert. Lagere loonkosten zijn sowieso een stokpaardje voor de werkgevers: het maakt arbeid goedkoper.

Natuurlijk is het werkgeversplan nadelig voor ouderen - in vergelijking met de situatie nu. Voor de rijkere ouderen wel te verstaan. De werkgevers bouwen daarom een 'wen-periode' in. De nieuwe gelijke tarieven gaan pas in voor mensen die over 8 of 10 jaar 65 worden, zodat iedereen die vreest straks tekort te komen nog kan bijsparen. En wie bijspaart voor straks, wordt daarvoor beloond met een belastingvoordeel (aftrekbaarheid van de premie); een plan daarvoor ligt al bij de Tweede Kamer.

Het is geen ijzeren wet dat werkenden de AOW financieren. De verdeling van de AOW-lasten is al eerder veranderd. Inmiddels betalen ouderen al wel mee aan de AOW-uitkeringen via btw, accijns en dergelijke. Maar van de AOW-premie zijn ze dus vooralsnog vrijgesteld.

Tegen het verschil in behandeling van werkenden en ouderen kun je op verschillende manieren aankijken: het is met evenveel recht te zien als bevoordeling van ouderen als benadeling van werkenden. De ouderen van nu zullen de door VNO/NCW gewenste veranderingen niet in hun portemonnee voelen.

De veertigers bij de stafdiensten van VNO/NCW des te meer. Als het er ooit al van komt natuurlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden