Moet de gouden koets wegblijven op Prinsjesdag?

De Gouden Koets staat nu in de Koninklijke Stallen. De koets wordt drie jaar gerenoveerd. Beeld ANP

Het loopt storm voor de gouden koets. Dinsdag rijdt die voorlopig voor het laatst mee, op Prinsjesdag. De kaartjes voor extra tribunes die dit jaar om die reden geplaatst worden, waren bijzonder snel uitverkocht. Na Prinsjesdag gaat het rijtuig drie jaar in revisie. Het bladgoud moet opgepoetst worden en het sleetse borduurwerk bijgewerkt.

Actiegroep de Grauwe Koets grijpt dit aan om een wel heel grondige opknapbeurt te eisen. De gouden koets is een racistisch rijtuig, meent de groep. Hoog tijd om de tekenen die naar de koloniale tijd verwijzen weg te poetsen. Triomfantelijk rondrijden in een koets met afbeeldingen van bedeesde zwarte mensen die koloniale waar aanbieden aan de witte Nederlandse Maagd, dat kan tegenwoordig niet meer, zeggen ze.

Al in 2011 kwam de actiegroep hiermee. Hun protest wordt nog altijd niet heel breed gedeeld, maar dat is nog geen reden om het verveeld weg te wuiven. Persoonlijk stoor ik me niet erg aan de voorstelling op dat ene paneel, maar dat kan natuurlijk alles te maken hebben met mijn huidskleur. Die is toevallig dezelfde als die van degenen in de voorstelling die de geschenken in ontvangst nemen.

Ik herinner me hoe moeizaam de discussies waren waarbij ik aan mannen probeerde uit te leggen waarom ik bij sommige oude James Bondfilms een vervelend gevoel kreeg, hoe dol ik ook ben op 007. Maar zo dom als de blondjes daar soms moesten doen, dat was me te gortig.

Als we ons al door emoties willen laten leiden als het om discriminatie gaat, dan vraagt dat in ieder geval inlevingsvermogen.

De zijkant van de Gouden Koets. Beeld anp

Daarmee ben je er nog niet. Wat de kwestie van de gouden koets ingewikkeld maakt, is dat de koets als symbool in de loop van de tijd veranderd is. Van product uit een koloniale tijd is het een teken van de monarchie geworden, onderdeel van de traditie rond het Koninklijk Huis. De eerste associatie bij het zien van de gouden koets is vooral die van koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Dat dit rijtuig zo'n koloniale smet in zich draagt, was lange tijd maar voor een enkeling storend. Totdat de Grauwe Koets in beeld kwam.

Historicus Henk Slechte pleitte er deze week op deze pagina voor de gouden koets te laten zoals die is. Pijnlijke resten uit het verleden kunnen een waarschuwende functie krijgen, meent hij. Zo kan de gouden koets misschien juist ingezet worden tegen racisme en kolonialisme, met dat omstreden paneel en al. Een zinnig pleidooi, dat bijval kreeg.Toch blijft het bij mij knagen. Moet je wel rondrijden op een belangrijke dag als de derde dinsdag in september in zo'n besmet rijtuig? Is het niet beter om de gouden koets voor altijd in het museum te houden, als symbool van het besmette verleden van Nederland? En voortaan met de glazen koets te rijden?

Vandaar mijn vraag: moet de gouden koets na dinsdag maar niet meer gebruikt worden?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden