Review

’Moet dat nou, die brief?’

Regie: Pieter Verhoeff. Met Yannick van de Velde, Quinten Schram. In 103 bioscopen.

Het is een van de mooiste scènes uit de Nederlandse jeugdliteratuur: de scène waarin schildknaap Tiuri De Brief in zijn onwillige schoot geworpen krijgt. Het gebeurt in de nacht voordat hij tot ridder zal worden geslagen, tijdens de verplichte wake in de kapel. In het boek zit je er meteen in: die vochtige kapel, de stilte en duisternis, de pijnlijke knieën, de trekkende slaap, die smekende stem achter de zware deur.

Natuurlijk valt die scène dan toch een beetje tegen op het witte doek. Acteur Yannick van de Velde die Tiuri speelt, schommelt wat en trekt met zijn lippen. De stem zegt niet: ’In Godsnaam’, maar gewoon: ’Is daar iemand? Doe open’. Dat bekt beter. En Tiuri lijkt meer geïrriteerd dan bang: ’Moet dat nou, die brief?’

Geliefde romans verfilmen is een lastige taak; dat geldt voor jeugdboeken nog meer dan voor literatuur. Zie die dierbare herinnering maar eens te evenaren. En als er één boek gekoesterd wordt in het collectieve onbewuste, dan is het wel ’De brief voor de koning’, de griffel der griffels, nog steeds populair. De riddertijd in de fantasierijken Dagonaut en Unauwen is door Tonke Dragt zo fraai geheimzinnig en toch herkenbaar vormgegeven dat ook de meest sceptische eenentwintigste-eeuwse elfjarige er wel in moet gaan geloven: in het wilde woud, de blauwe rivier, de hoge besneeuwde bergen, in rode ruiters en grauwe ridders.

Voor de verfilming had regisseur Pieter Verhoeff geen immens budget: 7,5 miljoen euro. 30 procent daarvan is Duits geld, gekoppeld aan de verplichting een deels Duitse cast (Wenders-acteur Rüdiger Vogler speelt Menaures) en crew aan te trekken. De regisseur beschikte wel ook over Gert Brinkers, de vaste ontwerper van Jos Stelling, die prachtige naaldwouden en even bijzondere, duistere kastelen plus een middeleeuws stadje wist op te duikelen in Duitsland en Luxemburg.

Die middeleeuwse look staat, maar echt tot leven komt de film niet. Het is alsof Verhoeff meer de ernst heeft gezocht, dan het kinderlijke avontuur. Dat geeft aan de tussenstukken een mooie middeleeuwse kalmte, maar vermindert ook de spanning in cruciale scènes. Deels ligt dat aan het medium. Wat in het boek in lange beschrijvingen gedetailleerd wordt opgebouwd, zie je hier in een oogopslag en daar wordt een woud toch minder geheimzinnig van. De modern laconieke Yannick van de Velde heeft niet de zwaarte en de emotionaliteit (huilbuien!) van de brave Tiuri uit de roman. Omdat je niet meer voortdurend in zijn hoofd zit, mis je die onzekere blik die iedere boom, poel, paard of ridder met gevaar besmet. De ontmaskering van het kwaad komt zo nogal uit de lucht vallen en ook het goede duikt zomaar op. Tiuri en kameraad Piak zijn ineens innig bevriend, kluizenaar Menaures moet in een enkele scène diep ontzag oproepen. Die fraaie denkvouw van acteur Rüdiger Vogler past de man precies, maar je blijft er te veel tegenaan kijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden