'Moest Hans Alders ons platwalsen?'

Burgemeester Loppersum over het gasoverleg

Voor zoiets groots als het versterken van vele tienduizenden huizen of een uitkoopregeling, kun je niet eindeloos om tafel met allerlei belangenclubs. Je moet knopen doorhakken in gemeenteraad of provinciale staten.

Burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum reageert hiermee op PvdA-prominent Jacques Wallage, die onlangs in deze krant onder meer de Groningse gemeentes de schuld gaf van het mislukken van het gasoverleg Dialoogtafel. De gemeentes zouden, net als Rijk en provincie, te weinig voor het nieuwe overleg zijn gegaan. Aan de Dialoogtafel hadden partijen uit de maatschappij consensus moeten bereiken met overheden en Nam over oplossingen voor het door aardbevingen als gevolg van gaswinning geplaagde Groningen. Jacques Wallage was een van de twee voorzitters van de Dialoogtafel.

Een versterkingsoperatie van ongekende proporties staat in Groningen voor de deur. "Een heel andere tak van sport, dat kun je aan de Tafel niet doen", zegt Rodenboog, Tafeldeelnemer namens de negen meest door aardbevingen getroffen gemeentes en twee waterschappen.

Rodenboog: "Ik ben burgemeester en ik heb een raad. Die raad is vreselijk belangrijk om de ingewikkelde besluitvorming tot een goed einde te krijgen, anders hebben we de komende jaren in de uitvoering een enorm probleem. Ik krijg input van mijn raad, los van dat het een logisch systeem in Nederland is."

Hij voelt de ogen van de negen gemeenteraden in zijn rug al zolang de Tafel er is. En helemaal toen in juni een nationaal coördinator werd ingevlogen, in de persoon van Hans Alders (PvdA). "De eerste reactie van raden en ook de Staten was: Wat komt die man doen? Worden wij aan de kant geschoven? Komt er een stoomwals aan die hier even dingen uit komt rollen of mogen wij er ook nog iets van vinden?"

"Een Tafel met een nationaal coördinator die al heeft afgestemd met maatschappelijke organisaties, zou spaak lopen. Het zou toch van de gekke zijn als de maatschappelijke organisaties zouden zeggen tegen raden en Staten: Daar hoeven jullie het niet meer over te hebben, wij hebben dat al geregeld met onze nationaal coördinator?" Daarom schreef Rodenboog namens negen burgemeesters dat de maatschappelijke partijen beter verder kunnen als adviesorgaan. Schokkend, vond Wallage, die de overheden verwijt "hun eigen spel te spelen". Rodenboog: "Democratisch omgaan met je raden noem ik geen spel".

"Ik heb anderhalf jaar lang geprobeerd consensus te bereiken." Maar van meet af aan was er gedoe aan de Tafel over verantwoordelijkheden. Dan weer hamerde de minister erop dat de Tafel over gaswinning niks te zeggen had, dan weer hadden de maatschappelijke organisaties geen boodschap aan de handtekening van overheden en Nam van januari 2014 onder een overeenkomst voor 1,2 miljard steun.

Voormalig minister en commissaris van de koningin in Groningen Hans Alders maakt nu een vijfjarenplan voor Groningen waarover de Tweede Kamer beslist. Alders zal knopen doorhakken over hete hangijzers als de versterkingsoperatie en een uitkoopregeling. Alders overlegt apart met overheden, maatschappelijke partijen (Gasberaad) en de Groninger Bodem Beweging. Deze GBB, die de belangen van 3000 Groninger gezinnen behartigt, liep gefrustreerd weg van de Dialoogtafel en wil niet in het Gasberaad. Alders heeft beloofd alle adviezen te laten meetellen. Op consensus pint hij zich niet vast.

Natuurlijk is het van belang iedereen mee te krijgen, vindt Rodenboog, maar met hun rechtstreekse lijn naar de nationaal coördinator hebben de maatschappelijke partijen inspraak genoeg. De burgemeester van Loppersum kan zich ook niet voorstellen dat de maatschappelijke partijen iets heel anders willen dan de gemeenteraden of provinciale staten. "We zijn allemaal geworteld in dit gebied."

Herstel van vertrouwen

Minister Kamp van economische zaken, provincie Groningen, Groninger gemeentes en Nam schoven aan de Dialoogtafel aan bij milieuclubs, organisaties uit land- en tuinbouw en cultureel erfgoed, woningcorporaties, de Vereniging van Groninger Dorpen en de Groninger Bodem Beweging. Gezamenlijk zoeken naar antwoorden op de gaswinningsproblemen was de afspraak, zonder taboes op onderwerpen en gericht op consensus.

De commissie-Meijer, die voorstellen formuleerde hoe Groningen het leed te boven kan komen dat de Nam met gaswinning veroorzaakt, lanceerde de Dialoogtafel. Alleen zo'n onconventioneel en nieuw democratisch middel kon het in rook opgegane vertrouwen van de Groningers in de overheid herstellen, meende Meijer. Deze maand viel de groep uiteen, anderhalf jaar na de eerste vergadering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden