Moeizaam EU-compromis in aanpak belastingontwijking

Minister Jeroen Dijsselbloem praat met zijn Poolse collega Pawel Szalamacha tijdens de Ecofin-top. Beeld afp
Minister Jeroen Dijsselbloem praat met zijn Poolse collega Pawel Szalamacha tijdens de Ecofin-top.Beeld afp

De 28 EU-landen hebben een principeakkoord bereikt over de aanpak van belastingontwijking door grote bedrijven. De onderhandelaars presenteerden het compromis als grote doorbraak in de strijd tegen de schimmige constructies waarmee multinationals landen tegen elkaar uit weten te spelen. Maatschappelijke organisaties op het gebied van eerlijke belastingheffing vinden de afspraken echter te mager.

Het akkoord hangt nog op de goedkeuring van één land, dat er tijdens de ministersvergadering in Luxemburg met de zwarte-schaap-trofee vandoor ging: België. Dat maakt op een onderdeel (maximale renteaftrek door bedrijven bij interne leningconstructies) een voorbehoud omdat het de verplichtingen te ver vindt gaan.

Litouwen, Oostenrijk, Malta en Slovenië hadden soortgelijke bezwaren, maar zij wilden niet zo ver gaan de hele deal op dit onderdeel te torpederen.
Het Nederlandse voorzitterschap (geleid door minister Dijsselbloem) presenteerde een compromis waarmee deze landen vijf jaar extra de tijd zouden krijgen (tot 2024) om zich aan te sluiten bij de EU-brede afspraak. Minister Van Overtveldt zei echter dat hij daarover eerst met zijn premier (Charles Michel) moet overleggen.

De komende dagen geldt een zogeheten 'stille procedure'. Dat betekent dat het principeakkoord maandagavond om middernacht automatisch en unaniem is aangenomen als België in de tussentijd niets van zich laat horen.

De eerdere bezwaren van Tsjechië zijn weggenomen. Praag wilde alleen akkoord gaan als de Europese Commissie tegemoet komt aan de Tsjechische wens over iets heel anders: btw-fraude. De Tsjechen willen al een tijdje een proefproject houden met een aparte aanpak daarvan, maar de commissie blokkeerde dat steeds. Nog dit jaar komt de commissie alsnog met een voorstel.

Tax Justice Network, een onderzoeksnetwerk dat zich richt op belastingontwijking en -ontduiking, heeft geen goed woord over voor de uitkomst. "Het hele pakket is zo zwak dat het duidelijk is dat regeringen willen doorgaan met het spelen van belastingconcurrentie-spelletjes."

Dijsselbloem verweerde zich tegen de kritiek. "Als dit niks zou zijn, was het niet zo moeilijk geweest om dit akkoord te bereiken." Hij sprak van een belangrijke trendbreuk. "Vroeger waren we met z'n allen bezig om zo concurrerend mogelijk te zijn in ons belastingbeleid. Nu werken we samen om misstanden aan te pakken. Dat is nogal een moment."

Het leeuwendeel van het pakket zou in 2019 van kracht moeten worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden