Moegestreden moeders zijn content met alcoholdiscussie

Friezinnen veranderden opvattingen over jongeren en drank

Ze zeiden wat menig ouder dacht: die kinderen van ons kunnen best eerder op stap. Niet doorhalen tot het weer licht wordt, maar om twee uur 's nachts naar huis. Vijf jaar stonden moeders Hannie Gorter (47) en Myriam Loonen (53) uit het Friese Siegerswoude op de barricaden met hun actiegroep Vroeg op stap, maar nu houden ze op. De kinderen zijn groot en het politieke tij lijkt gekeerd.

Een bijeenkomst in het Haagse perscentrum Nieuwspoort moest de beduusde moeders er gisteren tijdens hun afscheid van doordringen dat ze heel wat hebben klaargespeeld. Ze gooiden hun kont tegen de krib toen niemand dat deed of durfde, was de eensluidende conclusie van politici, beleidsmakers en jeugdwerkers.

"Mensen zagen jullie eerst als een stel dat de samenleving wilde vertrutten", zegt burgemeester Jan Baas van Enkhuizen, die de openingstijden in zijn gemeente aanscherpte. "Nu zien ze jullie als de aanjagers van de discussie over de sluitingstijden van horeca en overmatig alcoholgebruik onder jongeren."

Hoewel het indrinken en comazuipen in vijf jaar niet is uitgeroeid, zeggen de moeders met een gerust hart te stoppen. Ze hebben de tongen in beweging gekregen. Media uit alle windstreken kwamen naar Friesland, de BBC hing aan de lijn en ruim 150.000 mensen tekenden hun petitie. Den Haag ging in debat en wil nu de leeftijd voor alcohol van zestien naar achttien jaar verhogen.

"Langzaam wordt de tijd rijp voor verandering", merkt Gorter. Ze put hoop uit de opkomst van alcoholvrije scholen, frisfeesten, andere ouderinitiatieven en de strenge aanpak in West-Friesland. Daar vervroegden Baas en zijn collega's de toegangs- en sluitingstijden van horeca.

Ook zijn de moeders blij dat ze het tot een paar regels in de nieuwe Drank- en Horecawet hebben geschopt, die komend jaar ingaat. Gemeenten mogen dan zelf alcoholbeleid gaan voeren en kunnen de openingstijden van horeca koppelen aan de leeftijd van bezoekers. Zo wil Enkhuizen cafés waar jongeren onder de achttien komen, om twaalf uur gaan sluiten. "Dat noemen wij liefkozend de vroeg-op-stapbepaling", laat een ambtenaar zich na afloop ontvallen.

"We zijn een beetje moegestreden", verklaart Gorter de keuze om te stoppen. Met Loonen was ze tot dertig uur per week in touw voor hun actie. "Na vijf jaar val je in herhaling. Mensen kennen je verhaal. Nu is het aan gemeenten om het stokje over te nemen. We moeten ons samen verantwoordelijk voelen voor de opvoeding en gezondheid van onze jeugd. Ouders én overheid."

Wat ze nu gaan doen? "Werken", zegt Gorter resoluut. Haar baan in de zorg viel maar lastig te combineren met actievoeren. "En ik ben op gitaarles gegaan en kan weer lekker lange wandelingen maken." Ook Loonen pikt haar werk en hobby's - trekharmonica spelen en sporten - weer op en werd onlangs oma. Ja, zegt ze, misschien gaat het wel weer jeuken als haar kleinkind ouder is.

Boete voor bier drinken onder de 16 jaar
Nog krap drie weken en dan gaan de nieuwe drank- en horecaregels in. Grote verandering: drinken onder de zestien jaar op straat of in de kroeg wordt strafbaar en kan jongeren op een taakstraf of boete van 45 euro komen te staan.

Nu is het drinken van alcohol in het openbaar niet verboden, tenzij de gemeente een gebied heeft aangewezen waar niemand aan de drank mag, bijvoorbeeld bij winkelcentra.

Over de verhoging van de verkoopleeftijd van alcohol van zestien naar achttien jaar moet de Tweede Kamer nog stemmen. Gemeenten zijn vanaf 2013 ook verantwoordelijk voor het toezicht op alcoholverkoop. Het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid waarschuwt dat gemeenten daarop onvoldoende zijn voorbereid en vreest voor 'vrijstaten'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden