Review

'Moeder, waarom zit mijn vader in de gevangenis?'

Het zijn niet de minste schrijvers die in het pas door de Novib uitgegeven foto- en tekstboek 'Oog in oog met kinderen' voorkomen met fragmenten over (al of niet hun eigen) jeugd in een derde wereldland. Neem Ben Okri of Eduardo Galeano, Jung Chang, Arundhati Roy, Carlos Fuentes en Nadime Gordimer. Allemaal grote schrijvers die de grote thema's nooit hebben geschuwd.

De foto's mogen er ook wezen. Wie jaarlijks de Novib-kalender of het ansichtkaartenpakket bestelt, kent de meeste weliswaar al, maar toch, het blijft aandoenlijk om twee lachende jochies op een muurtje in Bahia (Brazilië) te zien zitten, om een kleuter en een peuter in de stromende regen in de tropische wouden van Suriname te zien lachen en drie eveneens lachende Mexicaanse kinderen op de achterbumper van een Kever met een boterham te zien. Een prachtig boek kortom voor een goed doel, wat wil je nog meer? Nou, toch wel iets.

Misschien is de liefheid van het Novib-boek wel meteen het grootste probleem. Natuurlijk smelten wij, witte en witte boorden-Hollanders, bij het zien van zoveel tederheid en puurheid. Natuurlijk smelten wij als we verhalen van grote schrijvers lezen over een hut in Guinea of de sloppen in Latijns Amerika. Zeker als die verhalen ook nog eens goed geschreven zijn.

Wat echter stoort in het boek is de mythe van het kind als volstrekt weerloos en onschuldig wezen. Natuurlijk kunnen die kinderen er niets aan doen dat zij met de armoede en de wreedheid van generaties 'volwassenen' moeten leven. Maar het venijn sluipt sneller in de wereld dan dit boek de lezer wil doen geloven.

Vooral het voorwoord voedt het oude cliché van lieve, arme kindertjes op een propagandistische manier waar de tranen je bij in de ogen springen: “Onbeperkt plezier, overstelpende hartstocht, woeste verbeelding, het aangeboren gevoel voor komedie, eerlijkheid en vrijheid: allemaal dingen die door de jeugd intens beleefd worden, die wezenlijk zijn voor het leven, maar die geleidelijk aan verdwijnen met het ouder worden.”

David Ransom had zich zijn clichés beter kunnen besparen. Net zoals de opmaak van 'Oog in oog met kinderen' te glad is om te overtuigen en niet strookt met de verder vaak uitstekende teksten en ingrijpende strofen als die van de Angolese dichter Oswald Mbuyisemi Mtshali: 'Moeder!/ Waar kom ik vandaan?/ Wanneer krijg ik een lange broek?/ Waarom zit mijn vader in de gevangenis?'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden