Modi boekt verrassend grote verkiezingszege, Indiase kiezers zien weinig alternatieven

De hindoe-nationalistische Indiase premier Modi heeft een grote verkiezingszege geboekt. Hij presenteerde zichzelf als krachtige leider die pal staat voor de nationale veiligheid en de identiteit van de hindoe-meerderheid. Tot bezorgdheid van minderheden.

Na zes weken en zeven stemrondes wordt vandaag de uitslag van de Indiase verkiezingen bekendgemaakt. Nog voor het middaguur was het echter al duidelijk: premier Narendra Modi blijft regeren met een absolute meerderheid voor zijn partij BJP, de Indiase Volkspartij.

“Iedereen samen, ontwikkeling voor iedereen, vertrouwen van iedereen. India wint opnieuw!”, zo twitterde Modi rond 15.00 uur lokale tijd over zijn overwinning.

Het is voor het eerst in 48 jaar dat een meerderheidsregering een tweede termijn verovert in India. Zo’n 900 miljoen mensen mochten stemmen en de opkomst was met ruim 67 procent hoger dan ooit. De grote zege van Modi is verrassend: de meeste analisten hadden wel voorspeld dat Modi zou terugkeren, maar met fors minder zetels – vooral omdat de door Modi in 2014 beloofde banen nog altijd ontbreken.

Maar voor veel mensen blijken de economische resultaten niet de belangrijkste drijfveer achter hun keuze. Anders dan in 2014 lag de nadruk van de BJP-campagne ook niet op de economie, maar op nationale veiligheid. In vrijwel elke campagnetoespraak door het hele land werd verwezen naar een luchtaanval die in maart door India werd uitgevoerd op een terroristisch kamp in aartsrivaal Pakistan. Deze actie staat, in de ogen van veel Modi-supporters, symbool voor de daadkracht, de spierkracht en het hindoe-nationalisme wat hen aantrekt in de premier.

Grootste rivaal

De persoon van de premier heeft lang niet zo’n grote rol in de Indiase politiek gespeeld als nu. Als het gaat om nationaal leiderschap zien kiezers weinig alternatieven.

De grootste rivaal van de BJP is de Congrespartij van Rahul Gandhi, de achterkleinzoon van India’s eerste premier, Jawaharlal Nehru. Ook zijn oma, Indira Gandhi, en vader, Rajiv Gandhi, waren premier. Maar voor Rahul, die zelfs in zijn eigen district verloor, lijkt het premierschap een onbereikbare ambitie. Dat heeft deels te maken met zijn achtergrond. “Jongere Indiërs vinden het idee van een vijfde generatie dynast als voorzitter van India’s oudste partij, enkel vanwege wiens zoon en kleinzoon hij is, absoluut weerzinwekkend – en terecht”, zo schreef historicus Ramachandra Guha op Twitter.

Dit staat in groot contrast met het imago van Modi, een overtuigend spreker die van bescheiden komaf is en wordt gezien als een harde werker en vertegenwoordiger van het volk. Pogingen van de Congrespartij om de kiezers voor zich te winnen met beloftes voor een basismaandinkomen voor de allerarmsten hebben gefaald. Dit was de voornaamste verkiezingsbelofte van de partij, maar was nauwelijks bekend of werd door critici afgedaan als onhaalbaar.

Gigantisch budget

Dat terwijl het door de BJP verzette werk op het gebied van ontwikkeling in alle uithoeken van India zeer zichtbaar is, met slogans en vaak ook foto’s van Modi erbij. Zo zijn onder de slogan ‘Schoon India’ miljoenen toiletten gebouwd.

Wat de BJP ook geen windeieren heeft gelegd is het gigantische verkiezingsbudget, door sommige media ingeschat op ruim 600 miljoen euro. Dat is vele malen hoger dan het totale budget van alle andere partijen bij elkaar.

Dat minderheden, met name moslims en hindoes van de laagste kaste, onder Modi’s hindoe-nationalistische regime minder veilig lijken te zijn, doet er voor de meeste Modi-stemmers niet toe. Onder meer mensenrechtenorganisatie Amnesty International heeft zorgen geuit over een toenemend aantal haatmisdaden in de afgelopen jaren.

“Modi’s idee van India’s toekomst is dat het sterk, rijk en hindoeïstisch moet zijn, en dat al deze drie dingen samen moeten gebeuren, omdat ze anders geen van allen gebeuren”, schrijft columnist Mihir Sharma op de website van het Indiase televisiestation NDTV. Volgens hem heeft het seculiere ‘idee van India’, waar de Congrespartij al sinds de onafhankelijkheid in 1947 voor staat, langzaamaan plaatsgemaakt voor Modi’s hindoe-nationalistische definitie van India. Hij stelt dat dit de belangrijkste reden is voor de overwinning van de BJP. “De Congrespartij heeft de verkiezingen verloren, omdat ze het ideologische argument hebben verloren.”

Lees ook:

Boeren India klagen over droogte, lage prijzen en zwerfkoeien

Meer dan de helft van India’s 900 miljoen kiezers is agrariër of komt uit een boerengezin. De moeilijkheden in de landbouw zijn dan ook een belangrijk onderwerp bij de parlementsverkiezingen die dit weekeinde de laatste ronde beleven.

Premier Modi is het Indiase antwoord op Donald Trump

Ook India, de grootste democratie ter wereld, heeft met premier Modi een nationalistische, autoritaire leider, die sommigen aan Trump doet denken. Moslims en christenen zijn bezorgd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden