Reportage

Moderne havens (en Nederlandse hulp) moeten Indonesië vooruithelpen

Sunda Kelapa, de oude haven van Jakarta Beeld EPA

Indonesië investeert fors in zijn havens om de ontwikkeling van het land te stimuleren. Rotterdam helpt bij het plannen en investeert in de maritieme logistiek.

Het is al donker als Siswoyo en zijn collega’s even pauze nemen. Hier op de kade van Sunda Kelapa, de oude haven van Jakarta, hangt de lucht vol uitlaatgassen, de stank van open riolen en vooral stof van duizenden cementzakken die Siswoyo en zijn maten in het ruim van hun houten vrachtschip laden. “Zodra we vol zijn varen we in drie dagen naar Zuid-Sumatra”, roept de 45-jarige zeeman, die zoals veel Indonesiërs maar één naam heeft, boven het lawaai van ronkende vrachtwagens. En waar vaart de schoener daarna naartoe? “Misschien naar Kalimantan, of Surabaya, Semarang. Geen idee. Dat hangt af van de opdrachten.”

Sinds mensenheugenis leggen in Sunda Kelapa boten aan die alle uithoeken van deze enorme archipel bezoeken. De Indonesische president Joko Widodo, algemeen bekend als Jokowi, wil de maritieme logistiek in zijn land een flinke oppepper geven. Kijk naar de kaart van Indonesië met zijn duizenden eilanden, en iedereen begrijpt dat de zee een levensader is. Mannen als Siswoyo zijn onmisbaar om dit land draaiende te houden. De torenhoge transportkosten vormen echter een rem op de ontwikkeling van de economie, denkt Jokowi. Daarom lanceerde hij een plan om de maritieme sector snel de 21ste eeuw in te loodsen.

Scheepvaart als nationaal bindmiddel

En niet alleen de economie heeft de zeevaart nodig. Vanuit Jakarta ziet de president scheepvaart ook als een nationaal bindmiddel. De zee moet geen wig zijn tussen de 17.000 bewoonde eilanden van het land met al haar verschillende etnische groepen. Nee, zeevaart moet juist verbindingen leggen en tot in de verste uithoeken kansen creëren. Daarom investeert Jokowi ruim 5 miljard dollar, geld dat vooral naar het verbeteren van havens zal gaan ook buiten Java, het economisch hart van Indonesië.

Nederlandse bedrijven zijn zeer geïnteresseerd in de Indonesische plannen. Veel grote waterbouwers hebben hier al een kantoor, omdat ze meedingen naar een groot kustverdedingsproject bij Jakarta. Maar de havenambities trekken meer belangstelling, bijvoorbeeld uit Rotterdam. Het Rotterdams havenbedrijf opende enkele maanden geleden een kantoor in de Indonesische hoofdstad, onder leiding van Willem Dedden. “Nederlandse maritieme bedrijven hebben hier een uitstekende reputatie”, vertelt hij. De Indonesiërs willen graag van die Hollandse kennis en ervaring leren.

Dedden: “De haven van Rotterdam slaat ongeveer tien keer meer goederen over dan de haven van Jakarta, terwijl in deze stad alleen al ongeveer 30 miljoen mensen wonen. Dat geeft een beeld van het enorme groeipotentieel hier.”

Ambities

In alle uithoeken van Indonesië die Dedden bezoekt, proeft hij enthousiasme voor de plannen om de havens flink aan te pakken. Toch verdrinkt Indonesië soms in zijn eigen ambities. “Sommige havenprojecten zijn met zo’n snelheid aangelegd dat er voorspelbare problemen optreden, bijvoorbeeld met aansluitende verkeersstromen. Wat meer planning vooraf kan dat eenvoudig ondervangen.” Ook de bureaucratie, Indonesië is er berucht om, is soms een forse belemmering.

De belangrijkste lessen die Rotterdam wil leren aan de Indonesiërs gaan echter over management en aansturing van de havens. Alle havens in het land zijn staatsbedrijven, waardoor bij een verandering van de politieke wind de koers vaak drastisch wordt verlegd. Als je investeerders wilt lokken om fabrieken of overslagbedrijven neer te zetten, is dat onhandig, legt Dedden uit. Zij verlangen namelijk stabiliteit op langere termijn.

Rotterdam blinkt uit in zulk havenmanagement en dat wil men in Indonesië graag aan de man brengen. Bijvoorbeeld in Kuala Tanjung op Sumatra. Hier is Rotterdam een joint venture aangegaan om langjarig te assisteren bij de aanleg van een diepzeehaven, strategisch gelegen aan de straat van Malakka. Daarbij is Rotterdam op termijn ook gaan investeren in de ontwikkeling van Kuala Tanjung, vertelt Dedden. De Rotterdammers willen immers niet alleen raad en daad geven, maar op termijn hoopt men ook geld te verdienen in het Verre Oosten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden