Modern honkbal speel je vanaf het dashboard, met een laserstraal

Robinson Chirinos van de Houston Astros slaat een homerun tegen de Oakland Athletics. Beeld AFP

Het Amerikaanse honkbal verandert in rap tempo. Tactische tradities worden omgewoeld door big data en technologische innovaties. De meningen verschillen of het spel en de fans daarmee zijn gebaat.

Vrijwel geheel onttrokken aan de aandacht in Nederland speelden gisternacht in Oakland de Athletics tegen de Astros uit Houston. Het was een van de ruim 2400 profwedstrijden van het lange seizoen, een strijd tussen de rijke kampioen van 2017 en de kleine ploeg waar algemeen directeur Billy Beane, hoofdpersoon uit het baanbrekende boek Moneyball, nog steeds elk dubbeltje twee keer moet omdraaien.

Athletics-Astros was op 8 september 2017 niet geheel toevallig ook het decor waartegen journalist Rob Neyer zijn boek ‘Power Ball,’ laat afspelen. Neyer beschouwt de A’s als de vertegenwoordigers van het moderne honkbal en de Astros als de exponent van het postmoderne spel.

Afkeer

Moneyball, stelt Neyer, was het laatste baanbrekende sportboek. Het legde onder meer bloot dat er via big data nogal wat inefficiëntie was aan te treffen in het herkennen van wat nu werkelijk belangrijk was om succesvol te kunnen zijn in het spel. Het boek veranderde vervolgens niet alleen het honkbal, maar de baanbrekende denkwijze beïnvloedde de hele sportwereld. ‘Maar,’ stelt Neyer, ‘Moneyball was een boek over het honkbal van toen’.

Billy Beane, die ook voetbalclub AZ van advies voorziet en een directe lijn heeft met directeur en oud-honkballer Robert Eenhoorn, staat sinds Moneyball (boek en film) bekend als een visionair. In gesprek met Forbes.com vertelde hij onlangs dat een honkbalwedstrijd wetenschap is geworden. De uitvoering van het spel is volgens Beane gelukkig nog steeds ‘kunst’. ‘Je moet die kunst leren begrijpen,’ zei hij tegen Steve Forbes.

Neyer, die in ‘Power Ball’ tamelijk diep op de materie ingaat, stelt dat de invloed van big data op het spel nog steeds toeneemt. Zodanig, dat volgens hem de aard van het spel in gevaar komt. Hij vreest dat de fans zich gaan afkeren van de sport als er niet snel wat gedaan wordt.

Minder verrassingen en langere wedstrijden

Natuurlijk vindt Neyer het niet erg dat een bedrijf in alle stadions, tijdens alle wedstrijden, alle atletische bewegingen opneemt met supersonische camera’s en vervolgens de data verwerkt en opslaat (een paar terabytes per wedstrijd). Er is alleen één probleem. De uitkomst van al die berekeningen? Die zijn vooral in het voordeel van de verdedigende partij.

Doordat werpers vaker worden gewisseld (dat verhoogt hun succes), hebben ze per worp meer kracht ter beschikking, gooien ze dus harder en gaat de slagman vaker uit met drieslag. Omdat de veldspelers ook nog eens veel preciezer weten waar de slagmensen hun ballen slaan, slinkt het aantal honklopers. Omdat de werperswissels tijd in beslag nemen (een nieuwe werper doet een warm-up) steeg de lengte van de wedstrijden in de afgelopen dertig jaar met een half uur. Kortom: minder verrassingen in het veld en langere wedstrijden.

Neyer betoogt daarom fel dat de werpers het moeilijker gemaakt moet worden. Misschien dat de heuvel waarop ze staan wat afgevlakt moet worden, of de strike-zone moet kleiner. Neyer vergelijkt het probleem met een traag groeiende, dodelijke kanker.

Laserstraal

De toon van Beane in het gesprek met Steven Forbes over de toekomst van het honkbal is een stuk optimistischer. Beane prijst juist het hoge innovatieve niveau van de Amerikaanse honkbalclubs.

Toch vindt ook Beane dat de invloed van wetenschap ingeperkt worden, door regels. Hij zegt: ‘De invoering van nieuwe technische ontwikkelingen gaat zo snel dat er een limiet moet komen op wat je aan technologie mag gebruiken tijdens een wedstrijd’.

Hij verwacht dat binnen afzienbare tijd alle teams een IT-coach in dienst hebben, die met een dashboard op schoot in de dug-out zit en in realtime berekeningen doorkrijgt, zodat hij of zij weet op welke plek in de strikezone de werper de bal het beste kan gooien (gebaseerd op de gewoontes van de slagman en de gewoontes van de scheidsrechter). De IT-coach zal op zijn dashboard ook te zien krijgen wat de beste plek is om te staan voor de veldspelers en die positie met een laserstraal kunnen aanwijzen. ‘Het wordt tamelijk uniek,’ jubelde Beane. ‘Het wordt een schaakspel’.

Neyer, die niet van schaken houdt, ziet nog een lichtpuntje. De 1358 honkballers actief op het hoogste niveau (2017) zijn gelukkig geen robots. Ze hebben emoties. Spelers spelen tenslotte een spel. Ze moeten zelf trainen en ze moeten zelf beslissen of ze een bal willen slaan of de worp van pitcher laten voor wat hij is.

Dat, stelt Neyer, en nog een ‘paar miljoen’ andere menselijke elementen, verdwijnen niet zomaar. ‘Beloofd’.

Lees ook: 

Zeven Nederlanders spelen honkbal op het hoogste niveau

De Major League Baseball (MLB) is weer begonnen. De dertig clubs die actief zijn op het hoogste Amerikaanse honkbalniveau hebben zeven Nederlanders in de gelederen. Vier van hen zijn hier uitgelicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden