Moddergooien in verkiezingstijd

Esther Ouwehand: gezellig (Trouw)

Redactie: Cyntha van Gorp, Cees van der Laan, Teun Lagas, Karen Zandbergen

Noch Mark Rutte, noch Maxime Verhagen zal in de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart van de buis spatten. De campagneteams van coalitiepartijen VVD en CDA kiezen ervoor om niet hun partijleiders, maar hun lijsttrekkers bij de Eerste Kamerverkiezingen af te vaardigen naar de inmiddels beruchte verkiezingsdebatten op radio en televisie.

Dus is het aan CDA’er Elco Brinkman en VVD’er Loek Hermans om de kiesgerechtigde burger te overtuigen van het christen-democratische dan wel liberale geluid.

Balen voor de mediaredacties, die zich ongetwijfeld verheugden op harde verbale confrontaties tussen de premier en de vicepremier, maar wellicht wel zo veilig voor de stabiliteit van ons land.

Want we weten dat ruzie in de Trêveszaal, als gevolg van stevige uitspraken in de media, verstrekkende gevolgen kan hebben. Jan Peter Balkenende putte zich begin 2007 nog uit in schouderklopjes aan Wouter Bos, met wie hij aan de onderhandelingstafel zat. Die uitingen van ’waardering en respect’ bleven niet hangen in de samenwerkingsjaren die volgden. Wel de campagnesneren ’u draait en u bent niet eerlijk’ en ’de klos met Bos’.

Van een loodzware erfenis van giftige zwartmakerij hebben Rutte en Verhagen geen last. Sterker nog. Het was Rutte zelf die een maand geleden stemgerechtigd Nederland naar het kieshokje lokte met de woorden ’Maakt niet uit welke partij u stemt, als het maar op de VVD, de PVV of het CDA is’.

Geen moddergooien tussen de regeringspartijen dus. Ze zullen genoeg hebben aan de smurrie die vanuit de oppositie hun richting op komt. De oppositiepartijen zetten wel hun partijleiders in, onder het motto: in liefde en verkiezingsstrijd is alles geoorloofd.

Niet elke partij heeft een campagne van opponenten nodig om geslagen de verkiezingen in te gaan. Denk aan de PvdA die bij de vorige verkiezingen tot twee maal toe het programma moest bijstellen door verkeerde berekeningen. En dat met een verkiezingsleus ’iedereen telt mee’.

Of denk aan de ChristenUnie die net voor de verkiezingen het gevoelige homostandpunt in de partij nog eens wereldkundig maakte, om het vervolgens weer te nuanceren.

En wat te denken van het CDA in 1994, dat vlak voor de stembusgang de AOW ter discussie stelde en moest aanhoren hoe Ruud Lubbers zonder gêne aankondigde ’maar eens op de nummer 3 te gaan stemmen’, in plaats van op lijsttrekker Brinkman. In 2002 was juist het CDA ongeveer de enige partij die zich niet in de vingers sneed: ze veroordeelde nieuwkomer Pim Fortuyn niet. Dat Ad Melkert de Rotterdamse dandy zelfs geen hand wilde geven na een debat over de gemeenteraadsverkiezingen, deed de PvdA in de kort daarop volgende landelijke verkiezingen, geen goed. D66-leider Thom de Graaf bewees zijn partij evenmin een dienst door Anne Frank bij de discussie over de LPF te betrekken.

Een geruststelling voor stuntelende partijen: niet al het interne gerommel en onhandig gemanoeuvreer in verkiezingstijd heeft desastreuze gevolgen. De aanvankelijke breuk tussen Marianne Thieme en Esther Ouwehand heeft de dames van de dieren geen zetels gekost. Inmiddels zitten ze weer gezellig naast elkaar in de Kamerbankjes en wisselen ze daar ook nog wel eens gedachten uit.

Met iemand anders is het ook weer goed gekomen na een interne straatvechtpartij. We hebben het natuurlijk over Mark Rutte die tegen wil en dank in een strijd om het lijsttrekkerschap terechtkwam. Een vredige, georkestreerde machtsovername zat er niet in, want Rita Verdonk wilde onverwacht ook meedoen. Het heeft een tijdje geduurd voordat Rutte alle modder uit die interne campagne had afgeschud.

Wat dat betreft hadden ze het bij D66 beter bekeken. Daar ging de strijd om het lijsttrekkerschap tussen Lousewies van der Laan en Alexander Pechtold. Die laatste ging er met de winst vandoor; Van der Laan koos het hazepad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden