Mladic moet 200 uur bewijzen aanhoren

Proces tegen Bosnisch-Servische generaal vandaag hervat Eerste getuige spreekt

Terwijl de voorbereidingen voor de herdenkingen op woensdag van het bloedbad in Srebrenica in volle gang zijn, hervat het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag vandaag met de eerste getuige het proces tegen Ratko Mladic.

De voormalige generaal van het Bosnisch-Servische leger wordt beschouwd als een van de hoofdschuldigen aan de massamoord in de moslimenclave, die beschermd had moeten blijven door Dutchbatters. In Nederland wordt Mladic vooral met Srebrenica geassocieerd, maar het tribunaal vervolgt de ex-generaal voor een lange lijst misdrijven tijdens de oorlog (1992-1995) in Bosnië-Herzegovina, waarbij zeker 100.000 mensen omkwamen.

De aanklagers, Dermot Groome en Peter McCloskey, hebben hun zaak tegen Mladic onderverdeeld in vijf delen. In het eerste deel, waarin 23 getuigen spreken, geven ze een overzicht van het dossier. Vandaag legt Elvedin Pasic, die als jongen een bloedbad overleefde, een verklaring af. Ook op de lijst staat Dutchbatter Eelco Koster. Nog voor de zomervakantie zal hij getuigen over de vlucht van moslims naar de VN-basis Potocari, de manier waarop Mladic de Nederlanders onder druk zette, en de eerste signalen die hij opving van de massamoord.

Vervolgens komen de vier hoofdaanklachten aan de orde. Mladic wordt daarbij beschuldigd van deelname aan een 'gezamenlijke misdadige onderneming' om moslims en Kroaten uit te roeien of permanent te verwijderen, zodat Bosnië-Herzegovina voor de Serviërs zou zijn. Zijn partners in crime waren onder meer Radovan Karadzic en wijlen Slobodan Milosevic. Het begrip 'joint criminal enterprise' is speciaal ontworpen voor de vervolging van de hoofdverdachten van het Joegoslaviëtribunaal.

In de eerste aanklacht die het hof behandelt staat Sarajevo centraal, waar Mladic en zijn trawanten de bevolking terroriseerden. De belegerde hoofdstad van Bosnië-Herzegovina werd zwaar gebombardeerd en lag permanent onder vuur van sluipschutters. Daarna komen de gijzelingen van VN-medewerkers op last van Mladic en zijn kompanen aan bod. In het volgende deel staan zware misdrijven in verschillende plaatsen in Bosnië centraal. Als laatste behandelt het tribunaal Srebrenica, waarbij Mladi¿ verantwoordelijk wordt gehouden voor het vermoorden van bijna achtduizend moslimmannen en jongens, en het scheiden en afvoeren van vrouwen, kinderen en bejaarden, in 1995.

De lijst aanklachten was eigenlijk langer. Maar om het proces te versnellen, heeft het hof besloten tot een afgeslankte versie. De aanklagers bouwen hun zaak op vele meters documenten, video's, foto's en de verklaringen van in totaal 410 getuigen. Zo'n 150 getuigen zullen in de rechtszaal verschijnen. De verklaringen van de overige getuigen worden overgenomen uit bestaande zaken, bijvoorbeeld uit het nog lopende proces tegen Karadzic.

Mladic tekende protest aan tegen het feit dat zijn zaak wordt geleid door de Nederlandse rechter Alphons Orie, omdat de magistraat vanwege Srebrenica bevooroordeeld zou zijn. Maar die bezwaren zijn terzijde geschoven.

Het proces tegen Mladic ging op 16 mei 2012 van start, maar werd door de rechters stilgelegd omdat de aanklagers vergeten waren cruciaal bewijsmateriaal aan de verdediging te overhandigen. Vandaag is daarom de eerste zitting sinds de schorsing. De inschatting is dat de aanklagers voor de presentatie van het bewijsmateriaal tegen Mladic in de rechtszaal 200 uur nodig hebben.

Jarenlang was Mladic voortvluchtig, tot hij op 26 mei 2011 bij familie in een dorpje in Servië werd gearresteerd. Hij werd een week later, 3 mei 2011, voorgeleid. Na aanvankelijke weigeringen om er ook maar iets over te zeggen, verklaarde Mladic op 8 december 2011 tegenover de rechters onschuldig te zijn.

De afgelopen jaren hebben de aanklagers, ook via andere zaken, echter veel bewijsmateriaal tegen de ex-generaal verzameld. Zijn eigen gedrag zorgde bovendien al voor ophef. Bij de start van het proces, twee maanden geleden, grijnsde Mladic naar een overlevende op de publieke tribune en maakte met zijn hand een snijbeweging over de hals.

Mladic wordt vervolgd voor:
Genocide in Srebrenica en andere gebieden van Bosnië-Herzegovina. Hieronder wordt verstaan: misdrijven die als oogmerk (intent) hebben het geheel of gedeeltelijk vernietigen van een nationale, etnische, raciale of religieuze groep.

Misdrijven tegen de menselijkheid: vervolging, uitroeiing, moord, deportatie en andere onmenselijke handelingen in vijftien gebieden. Het gaat hierbij om zware misdrijven die tijdens een gewapend conflict tegen een burgerbevolking zijn gepleegd.

Oorlogsmisdrijven: moord, terreur, aanvallen op burgers en gijzelingen in met name Sarajevo. Het plegen of bevelen van misdrijven tegen burgers en krijgsgevangenen die een ernstige schending vormen van het oorlogsrecht, met name de Verdragen van Genève.

De zittingen van het Joegoslaviëtribunaal zijn te volgen via de website: www.icty.org

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden