Mits goed bereid, is besmette kip eetbaar

Beeld ANP XTRA

Een kwart van het kippenvlees in supermarkten bevat bacteriën die ongevoelig zijn voor colistine, het paardemiddel onder de antibiotica. Moeten consumenten zich zorgen maken?

Waarom is dit onderzoek naar kippenvlees gedaan?

Chinese en Britse onderzoekers meldden twee jaar geleden de ontdekking van een gen dat bacteriën resistent kan maken tegen colistine. Die ontdekking zorgde voor onrust. Want colistine is een laatste redmiddel; het zou nog soelaas moet bieden als alle andere antibiotica geen greep kunnen krijgen op een bacterie. Bovendien bleek het gen, mcr-1 geheten, te liggen op een plasmide, een klein stukje DNA dat gemakkelijk tussen bacteriën kan worden overgedragen. Sinds de ontdekking van het gen wordt wereldwijd gezocht naar mcr-1, bij de mens, bij landbouwhuisdieren en in voedingsmiddelen.

Is deze vondst in supermarkten een primeur voor Nederland?

Nee. In eerder onderzoek werd mcr-1 gevonden op een kleine 2 procent van de vleesmonsters in Nederlandse winkels, en in 1 promille van de bloedmonsters van ziekenhuispatiënten. In dit nieuwe onderzoek worden veel hogere getallen gevonden. Dat kan komen doordat een deel van de gevonden bacteriën dankzij mcr-1 weliswaar bestand is tegen colistine, maar wel gevoelig voor andere antibiotica. Die bacteriën zijn in eerdere studies mogelijk niet gezien. De nu gevonden percentages komen in de buurt van wat in andere Europese landen wordt aangetroffen.

Is het gevonden kippenvlees gevaarlijk?

Niet direct. Van mcr-1 wordt geen mens ziek. Kippenvlees waarop het werd gevonden, kun je gewoon eten. Mits goed bereid – goed doorbakken – want van bacteriën kun je wél ziek worden. Dat er gericht wordt gezocht naar mcr-1 op voedingsmiddelen is niet vanwege een direct gevaar voor de volksgezondheid, maar vanwege het risico op lange termijn van de groei van resistentie tegen colistine, het paardemiddel onder de antibiotica.

Is die resistentie tegen colistine nu een probleem?

In Nederland nog niet. Een gen dat resistent maakt tegen colistine kan van bacterie op bacterie worden overgedragen. Maar hoe snel dat gebeurt hangt af van de omstandigheden. Als er veel colistine in de buurt is, zullen alleen bacteriën die daartegen bestand zijn overleven. Zoals de dragers van mcr-1. Die bacteriën zullen zich vermeerderen, waarmee mcr-1 zich snel verspreidt. Is er geen of weinig colistine, dan biedt mcr-1 de bacterie weinig voordeel en zal het gen minder snel verbreid raken in de bacteriepopulatie. In Nederland wordt colistine weinig gebruikt en zal resistentie ertegen niet snel een probleem worden.

Waarom wordt colistine hier weinig gebruikt?

Nederland is voorzichtig met álle antibiotica, vergeleken met andere landen. En colistine wordt hier weinig gebruikt omdat het zware bijwerkingen heeft; voor de meeste gevallen zijn veiliger middelen beschikbaar. In de kliniek wordt het alleen gebruikt bij patiënten die lang op de intensive care liggen. Het zware antibioticum wordt in de veehouderij meer toegepast, maar op bescheiden schaal, zeker in vergelijking met een grootverbruiker als China.

Lees ook: Kip zit vol resistente bacteriën

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden