Mitchell moet akkoord N-Ierland reanimeren

Het goede nieuws is dat George Mitchell nimmer aan zijn nieuwe vredesmissie in Noord-Ierland zou zijn begonnen indien hij niet maar een greintje overtuiging had dat er een positief resultaat te behalen viel.

De Amerikaanse oud-senator, die zestien maanden geleden de vroedvrouw was bij de geboorte van het Goede Vrijdag-akkoord voor Noord-Ierland, is de enige in het Noord-Ierse docudrama die nog niet door deze of gene partij met pek en veren is besmeurd wegens 'vooringenomenheid', 'bedrog', dan wel 'verraad'.

Mitchell, die na het slopende overleg vorig jaar zei graag naar Noord-Ierland te willen terugkeren, maar dan alleen als toerist én met vrouw en zoontje, ziet zich nu voor de taak gesteld om binnen drie weken de kloof te overbruggen tussen de protestantse unionisten en de katholieke republikeinen.

Grootste struikelblok is de unionistische leider David Trimble, met zijn tot treurens toe herhaalde eis om ontwapening van de republikeinse terreurbeweging Ira, alvorens haar politiek tak, Sinn Fein, kan toetreden tot de nieuwe regering, onder leiding van hem, First Minister David Trimble. Zijn mantra stuit op een al even hardnekkig 'nee' van Sinn Fein. Volgens Sinn Fein-leider Gerry Adams vereist het akkoord immers alleen dat de ontwapening mei volgend jaar moet zijn voltooid.

Door deze blokkade is het Noord-Ierse kabinet er nu zes maanden na de geplande inauguratie nog steeds niet. Erger nog, beoogd vice-premier Seamus Mallon, tweede man van de gematigd nationalistische SDLP, heeft er - gesloopt en gedesillusioneerd - al de brui aan gegeven. Dat gebeurde na de derde poging van de Britse premier Tony Blair en zijn Ierse collega Bertie Ahern om de impasse te doorbreken. Onder de stimulerende titel 'De Weg Vooruit' legden de twee een compromis op tafel, waarbij in juli dit jaar de nieuwe regering geïnstalleerd zou worden - inclusief de twee Sinn Feiners - met de afspraak dat in september, nu dus, het Ira zou beginnen met inlevering van wapens.

Sinn Fein had er wel oren naar, en dat beloofde veel. De twee SF-kopstukken voor het kabinet, Gerry Adams en Martin McGuinness, hadden vroeger vele jaren meegedraaid in de militaire top van het Ira. Die kenden hun pappenheimers wel, en konden ze zo over de streep trekken.

Maar Trimble torpedeerde - tot woede van Blair - dit compromis, hetgeen het vredesproces aan de rand van de afgrond bracht.

Helemaal onbegrijpelijk was Trimble's reactie niet. Ondanks de vrijlating van honderden Ira-gevangenen - uitvloeisel van het akkoord - was door het Ira nog geen gram explosieven ingeleverd. Gevolg, groeiend wantrouwen bij de unionisten, nog gevoed door de strafexpedities tegen 'onruststokers' in eigen katholieke kring door het Ira.

Ja, George Mitchell moet wel over een onverwoestbaar optimisme beschikken, dan wel over uitstekende kaarten, om deze politieke woestenij weer tot bloei te brengen. ,,Als ik Mitchell was, zou ik de terugvlucht maar vast boeken'', zei een Sinn Fein-onderhandelaar dit weekeinde, en dat was niet als opsteker bedoeld.

Misschien dat de onderhandelingsplek de kemphanen de komende weken dichter bij elkaar brengt: Castle Buildings in Belfast, de grauwe kolos bij Stormont, waar vorig jaar het akkoord gesloten werd.

Bij Stormont Castle stonden gisteren enkele demonstranten Mitchell op te wachten, met borden waarop slechts één boodschap: 'We zeggen nog steeds ja'. Zoals bij het referendum in mei vorig jaar, toen 72 procent van de Noord-Ieren - katholieken én protestanten - 'ja' zei tegen het akkoord. Mitchell zal dat Trimble en Adams inprenten. Drie weken lang desnoods.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden