Missing bizon-link stond allang op de Europese muren

Oerrunderen | Australiërs ontdekten een bizon die als tussensoort fungeerde van de Europese en de Amerikaanse variant.

Eindelijk komt de Europese bizon te weten hoe zijn soort zich ooit losmaakte van wat nu de Amerikaanse bizon is. Lang was er sprake van een missing link, het schakeltje tussen de vroegere steppenwisent en de moderne Europese. Maar die tussensoort is nu gevonden en ontstond 120.000 jaar geleden, schrijven Australische onderzoekers in Nature. Het gat in de tijdlijn is gevuld.

Dat blijkt uit hun grondige DNA-analyse van 64 eerder gevonden bizonbotten en -tanden. Van 38 daarvan verschilden de genen dusdanig van de rest dat men van een aftakking van de steppenwisent mag spreken die al veel langer rondliep in het koude Europa. Dit was de link waarnaar men op zoek was.

Om tot de nieuwe soort te komen, bezwangerden mannelijke steppenwisenten vrouwelijke oerrunderen. De steppenwisent hield er meerdere runderen op na, hun genen begonnen zich langzaamaan te verweven. De nu vers ontdekte, en inmiddels óók al uitgestorven soort werd prompt omgedoopt tot Higgs-Bison - verwijzend naar het extreem moeilijk te detecteren elementaire deeltje waar men in deeltjesversneller Cern naar op zoek was.

Tussensoort Higgs floreerde op verschillende momenten van de steppenwisent, zo zagen de Australiërs met koolstofdatering. Vooral als het door klimaatverandering echt koud werd in de toendralandschappen moest laatstgenoemde het tegen zijn afstammeling afleggen.

De onderzoekers hadden hiervoor net zo goed even langs de Europese grotten kunnen gaan. Nadat ze in kaart brachten wanneer de nieuw gevonden soort het landschap domineerde, vroegen ze aan Franse grotschilderexperts of daar wat van terug te zien was in de muurkunst. Ja, zeiden die. Meer dan achthonderd keer voelde de vroege mens zich in de IJstijd geneigd een bizon te vereeuwigen. Grofweg beslaat het beest zo een vijfde van alle primitieve schilderkunst. De Fransen zagen al langer dat er twee verschillende soorten bizons op de muren stonden. Sommige hadden langere hoorns en een robuustere voorkant dan andere. Ze schreven dat echter toe aan culturele of individuele smaak, niet zozeer aan twee verschillende soorten.

Maar nu wijst de DNA-analyse dus in een andere richting. Het moment van schilderen komt precies overeen met de schatting van wanneer welke bizonsoort op de velden te zien was. Hoofdonderzoeker Julien Soubrier in een persbericht: "We hadden nooit gedacht dat de vroege kunstenaars de soort waarnaar we op zoek waren gewoon voor ons hadden geschilderd".

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden