Misschien heeft Van Basten zijn stek eindelijk gevonden

In twee columns in Voetbal International heeft Marco van Basten het Nederlandse voetbal de weg gewezen. Niet terug naar de Europese top of niet al te ver daaronder, zoals Johan Cruijff dat in de eerste, reeds lang vervlogen pamfletten van zijn revolutie dacht te kunnen doen, maar naar een vorm van realisme waarin het eigen maximum moet worden gezocht - wat ook in de tegenwoordige verhoudingen hoger kan liggen dan wat nu wordt bereikt.

In het eerste deel van wat een tweeluik lijkt, betoogde Van Basten vooral dat we moeten stoppen met de humbug van wat al zo lang pathetisch de Nederlandse voetbalfilosofie wordt genoemd. (Voor het gemak vertaal ik even vrij, maar reken maar dat hij het zo bedoelde.) Topclubs moeten presteren, ook de onze, en zichzelf niet wijsmaken dat opleiden (van voor je het weet weer vertrokken talenten) nog de enige reden van bestaan kan zijn.

Elke club moet, elk seizoen weer opnieuw, een team zien samen te stellen met grofweg alle elementen daarin die het voetbal vereist - basaler kan het niet zijn. Deze week, in zijn vervolg, schetst Van Basten haarfijn waarom alleen met oudere dan wel rijpere spelers een team in de ware zin van het woord kan worden gevormd, én hoe talenten alleen aan hun hand als senior werkelijk beter kunnen worden.

De fraaiste zin: 'Je moet nooit vergeten waar een elftal behoefte aan heeft' - de zuiverheid van Van Bastens vocabulaire: in tien woorden in feite zijn volledige les samengebald.

De verwijzingen naar Ajax, met zijn onverantwoord jonge ploeg, liggen voor het oprapen. Van Basten had zich al vóór de revolutie van Cruijff gedistantieerd. Als aankomend trainer van Ajax wees hij diens plannen met de jeugdopleiding van de hand. Nu schrijft hij dat wie nog de illusie van het opleiden heeft, 'echt de weg kwijt' is - een plastische weergave van zijn fundamentele meningsverschil met Cruijff.

Maar hoe prikkelend het ook mag zijn om nog eens te onderstrepen hoe ver de leerling en gewezen protegé inmiddels van zijn leermeester afstaat, dat alleen zou aan de bedoelingen van Van Basten geen recht doen. Hij is na zijn voetballoopbaan nooit een man van de polarisatie geweest, en zo zijn de columns ook niet geschreven. Van Basten bekommert zich met oprechte betrokkenheid om ons (club)voetbal - met een zienswijze die nu eenmaal afwijkt van die van Cruijff, soit - en misschien heeft hij daartoe op zijn intrigerende pad eindelijk zijn stek gevonden: als columnist en binnenkort assistent-bondscoach, in de betrekkelijke schaduw dan toch aan de Nederlandse top.

Hij vond zichzelf niet goed genoeg als trainer. Wat hij in de kleedkamer zei of kon bedenken, vond hij soms maar magertjes, als hij er later aan terugdacht. Maar ongetwijfeld heeft hij óók al vroeg beseft, en dat nog lang voor zich gehouden, hoe machteloos een trainer zonder de steun van sturende spelers kan zijn. Nu spoort hij clubs helder beargumenteerd aan om ze te durven kopen en met hun hulp volgens de essentie van sport de eigen grenzen te zoeken: eens in de zoveel tijd - als FC Basel uit Zwitserland het ook kan - de tweede ronde van de Champions League en regelmatig de kwartfinale van de Europa League. (Die doelen heb ik ingevuld, maar reken maar dat Van Basten het zo bedoelt.)

Voor de zekerheid heb ik de hoofdredacteur van VI even gebeld, en de KNVB. Van Basten mag als assistent-bondscoach zijn column blijven schrijven. Dat is mooi, voor iedereen. Om niet te zeggen dat de KNVB, die werkt aan een nieuw plan voor ons voetbal, daarmee gevoeglijk kan stoppen en kan volstaan met het kopiëren van Van Bastens laatste twee columns.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden