Misschien een grotere tafel?

Het wil nog niet vlotten met de nieuwe latenight-talkshow van Jeroen Pauw. De kijkcijfers vertonen een dalende trend en 'Pauw' lijkt niet vaak het gesprek van de dag te zijn. Wat is er aan de hand?

Het wordt niet snel hardop uitgesproken bij de publieke omroep, maar wie op NPO 1 op een populair tijdstip onder de miljoen kijkers zakt, moet voor zijn programma vrezen.

Zeker, in de praktijk wordt de kijkcijfersoep niet zo heet gegeten als die wordt opgediend: dik 800.000 mag best, 700.000 kan er ook nog wel mee door, maar 500.000 en minder? Dan wordt het stilaan onrustig in het mediapark en dan met name in het kantoortje van de netmanager.

De latenight-talkshow van Jeroen Pauw kampt met opstartproblemen. Trok de eerste uitzending op 1 september nog 744.000 nieuwsgierigen, inmiddels kijken rond de 500.000 volhouders. En altijd weer die vergelijking met collega Humberto Tan, die maar blijft scoren met zijn show bij RTL.

Een poging tot ontraadseling.

Het ligt aan de lead

Oftewel, de herkenningstune. Belangrijk, want herkenning is verbinding, zo luidt de gulden regel bij televisiemakers.

Toch voert het te ver om de oorzaak van de tegenvallende kijkcijfers tot dusver, toe te schrijven aan het feit dat de tune van 'Pauw' niet goed genoeg zou zijn. Het muziekje is pakkend, vlot en er weerklinkt een zekere urgentie in door. Nee, dat kan het niet zijn.

Het decor deugt niet

De huiskamer van het programma. Gevaarlijk terrein, want wat is mooi en wat is lelijk? Zoals de buren hun huiskamer van Leenbakker-meubels oergezellig zullen vinden, zo zal u misschien dol zijn op dat dressoir van de Amsterdamse School. Kwestie van smaak dus.

Het decor van 'Pauw' is donker (te donker?), waardoor het doet denken aan een herensociëteit. Met een bar op de achtergrond is het duidelijk minder kil dan de studio waar Pauw & Witteman in zaten.

Niet iedereen zal dat waarderen, maar of dat ook een reden is om niet te kijken?

Het ligt aan de opzet van het programma

De opzet van Pauw is zoals de meeste talkshows: gasten aan tafel die over de actualiteit komen praten, zo nu en dan afgewisseld met een beeldfragment. Anders is dat gasten weer van tafel gaan en wisselen met een gast die klaar zit in het publiek. De kleine, ronde tafel van Pauw, biedt namelijk maar plek voor drie mensen naast Pauw zelf. Dat is niet uniek, ook in 'De wereld draait door' wisselen gasten. Maar daar is de tafelheer of dame wel een vast element. En dat is niet zomaar: het zorgt voor een mate van continuiteit. Een gevoel aan het begin van het programma: met deze tafel gaan we het doen vanavond. Toch een grotere tafel kopen dan maar?

De gasten spreken niet aan

De strijd die praatprogramma's voeren om gasten aan tafel te krijgen, is vaak besproken. Je hebt gasten uit de A-categorie: de minister die net een belangrijk wetsvoorstel naar de Tweede Kamer heeft gestuurd of de acteur die zojuist een belangrijke prijs heeft gewonnen. En gasten die eigenlijk tweede keus zijn: een Kamerlid die woordvoerder is op het gebied van dat wetsvoorstel of een acteur die naast de prijs greep.

Waar het om gaat is dat een gast actueel is, verrast en als het even meezit exclusief bij Pauw zijn of haar verhaal doet. Dat laatste is nog weinig gelukt. Natuurlijk, Herman Brusselmans kwam bij Pauw vertellen over zijn debuut als thrillerauteur, maar Martijn Fischer verscheen op meerdere plekken met zijn verhaal over zijn rol als André Hazes.

De ene keer win je, de andere keer verlies je. Dat geldt ook voor Pauw, maar de redactie zal er hard aan moeten blijven trekken.

De vergelijking met 'RTL Late Night' nekt Pauw

Het helpt Pauw in ieder geval niet dat media niet ophouden om de twee mannen van de late avond met elkaar te vergelijken. Hoewel, voor de Vara-presentator kan het hoopvol zijn: ook Tan begon zijn eerste uitzending met 700.000 kijkers en ook die liepen daarna weg, met dieptepunten van 400.000 kijkers of zelfs minder.

RTL besloot wat aan het programma te sleutelen, het moest iets urgenter en spraakmakender, waarna het programma weer in de lift zat. Gaat bij Pauw hetzelfde gebeuren?

Verder gaat een eerlijke vergelijking tussen Humberto Tan en Jeroen Pauw eigenlijk niet op. Tan is de man van de niets-aan-de-hand- gesprekken, waarbij de polemiek of de kritische journalistiek niet zo nodig aan bod hoeven te komen. Liever niet zelfs. Als het gezellig is, dan is de uitzending gelukt.

Dat maakt Tan met zijn RTL Late Night niet minder oprecht. Tan speelt geen rol. Hij is een gezellige presentator die bij niemand afkeer oproept. Waarschijnlijk zelfs niet bij Jeroen Pauw. Die houdt wél van polemiek, is soms wél kritisch en provoceert graag. Daar moet je van houden.

Maar de vergelijking gaat mank: Tan is Tan en Pauw is Pauw.

Het ligt aan Jeroen Pauw zelf

Jeroen Pauw is niet ineens een minder goede interviewer geworden. In de tot nu toe uitgezonden afleveringen, stelt hij zich als gastheer ook niet wezenlijk anders op dan vorig seizoen, toen hij Paul Witteman naast zich had. Pauw is gebleven wie hij is: charmant, kritisch, gevat, losjes, tikkeltje arrogant misschien.

Natuurlijk, Pauw was duidelijk gespannen in de eerste week. Dat had hij overigens aan zichzelf te danken: in de promotieronde voor zijn nieuwe programma verkondigde hij overal dat het vrolijker werd, er mocht wat meer gelachen worden dan bij 'Pauw & Witteman'. Dat lag er in het begin wel erg dik bovenop. Gezelligheid laat zich niet forceren.

Ook waren er momenten dat Pauw wel een Witteman kon gebruiken: bijvoorbeeld toen hij een gast aan tafel had die voorstander is van een islamitische staat. De man moest meerdere keren vragen of hij zijn zin af mocht maken. De standpunten van de man irriteerden Pauw, die dat duidelijk liet blijken. Maar tot een interessant gesprek kwam het pas toen acteur Victor Reinier, ook aan tafel, vroeg: waarom voel ik me zo bedreigd?

Reinier redde het gesprek. Dat is mooi, op groepsdynamiek tussen je gasten hoop je als programma altijd. Maar je kunt er als presentator niet op rekenen.

De tijd werkt tegen Pauw

Zeker, en wel op twee manieren. Ten eerste: Hilversum heeft altijd haast. Vooral op NPO 1, het net voor de massa. Het scheelt dat er bij de NPO zoveel vertrouwen in Pauw is dat hij in ieder geval nog tot juni de tijd krijgt. Maar blijven de cijfers zo laag, dan zal het bordje 'Exit' eerder al zenuwachtig gaan knipperen.

Twee: er zat te weinig tijd tussen het stoppen van 'Pauw & Witteman' en het beginnen van Pauw. De dalende trend in het aantal toeschouwers was immers al zichtbaar toen Pauw en Witteman het nog samen deden. Het is niet uitgesloten dat het grote publiek al eerder was bevangen door een zekere Pauw-moeheid.

Natuurlijk wilde de Vara het aantrekkelijke tijdstip op de late avond niet kwijt. Maar toch: Misschien keerde Jeroen Pauw te snel terug.

Vrouwen

Vrouwenliefhebber Jeroen Pauw kreeg nog een tikje: Stichting Kijkonderzoek maakte een analyse van de kijkers van de twee programma's en kwam tot de conclusie dat de kijkers van Pauw in meerderheid man is (51,3 procent), terwijl RTL Late Night vooral populair is onder vrouwen (59 procent).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden