Misrata zwelgt in heroïek van strijd

Alles herinnert in Libische havenstad aan nietsontziende aanval van verdreven dictator Kadafi

Buiten op straat vergapen passanten zich aan de rijen uitgestalde tankgranaten, raketten, mitrailleurbanden en ander oorlogstuig uit de arsenalen van Moammar Kadafi. Binnen poetst Ali Basjir Sjiniba de vitrines nog eens op. Ook hier patroonhulzen van uiteenlopend kaliber, maar tevens foto's van overleden bewoners van Misrata.

Sjiniba, een ingenieur van middelbare leeftijd, houdt stil voor een vitrine met verschoten euro- en dollarbiljetten. "Geld dat Kadafi zijn huurlingen betaalde, allemaal vals." Over een paar dagen opent het 'revolutie-museum' aan de Tripoli-straat zijn deuren. "Opdat we nooit vergeten wat Kadafi in deze stad heeft aangericht", zegt initiatiefnemer Sjiniba.

Dat klinkt nogal voorbarig in een straat waar nog steeds alles herinnert aan de nietsontziende aanval die de inmiddels verdreven dictator eind februari op de rebelse havenstad lanceerde. Vrijwel alle gebouwen zijn in puin geschoten, lantarenpalen, als ze nog overeind staan, zijn doorzeefd en auto's zigzaggen om de verkoolde resten van tanks en pantservoertuigen.

Concrete plannen voor wederopbouw zijn er nog niet, maar als het aan Sjiniba ligt, worden alleen de winkels op de begane grond gerestaureerd en blijven de gehavende gevels onaangetast. In maart wisten tanks van Kadafi's troepen door te dringen tot het centrum. Met behulp van de Navo wisten rebellenstrijders uit Misrata de troepen de stad uit te jagen, daarbij gebruikmakend van inventieve guerrillatechnieken. Naar schatting 350 burgers lieten sinds het begin van de opstand het leven.

Nu likt de stad haar wonden en zwelgt zij in de heroïek van de voorbije strijd. Schijn bedriegt, want ondertussen is de oorlog in Misrata allerminst voorbij. Groepjes opgefokte strijders rijden af en aan in de richting van Sirte en Bani Walid, steden waar nog steeds volop wordt gevochten. Ambulances met gillende sirenes keren terug en artsen van het plaatselijke ziekenhuis maken overuren.

Het contrast met de hoofdstad Tripoli kan niet groter zijn. Daar is de toestand sinds de bevrijding grotendeels genormaliseerd. In Misrata is dat anders. Uit angst voor een vijfde colonne die zijn slag zal slaan nu 16.000 strijders buiten de poorten vechten, komt geen Libiër van buiten de stad momenteel nog in.

Het neemt niet weg dat er in Misrata tegelijk ook een herdenkingscultus is ontstaan. Het museum aan de Tripoli-straat is daar een voorbeeld van, net als de graffitikunst op de huizen. Bij Misrata-television wordt de laatste hand gelegd aan een documentaire, samengesteld uit duizenden uren frontverslag - geschoten door twaalf amateurjournalisten afkomstig uit de stad.

Abdoelgasim Abdoelati herdenkt in boekvorm. Al in juni publiceerde de gepensioneerde brigadegeneraal 'Holocaust in Misrata', het eerste boek over opstand in Libië tot dusver. De kaft toont Kadafi als een vampier, het bloed op de lippen. Een Engelse vertaling is in de maak.

In zijn werkkamer, waar een haastig gemetseld muurtje een raketinslag camoufleert, zegt ook Abdoelati te willen 'getuigen van de misdaden tegen de menselijkheid' die Kadafi in Misrata heeft begaan. "Hij doet me denken aan Hitler, vandaar ook de titel", zegt hij.

De dichters van de stad laten zich evenmin onbetuigd. Onder het toeziend oog van Dr. Abdoelmoela Al-Baghdadi, misschien wel Libië's beroemdste dichter, draagt een vijftal jonge dichters uit Misrata 'revolutionaire poëzie' voor in de aula van de plaatselijke universiteit. "Moammar, jij bent de prooi nu", besluit Al-Baghdadi de avond. "Waar kun je nu nog heen? Je slaven hebben je in de steek gelaten en huilen in onze gevangenissen uit. Jij noemde jezelf altijd 'de adelaar' en wij waren je muizen. Maar zie wat er gebeurt als de muizen kwaad worden!"

Navo blijft nog even
Hoewel de strijd in Libië grotendeels gestreden is, heeft de Navo haar missie in het land gisteren met negentig dagen verlengd. De veiligheidssituatie is volgens het bondgenootschap nog niet voldoende stabiel om al te kunnen stoppen. De Navo-operatie, die er officieel op gericht is de Libische burgerbevolking te beschermen, zou 27 september aflopen.

Ook Nederland verlengt door het besluit zijn aanwezigheid, in ieder geval voor zolang het nodig is. De komende maanden zullen zes F-16's, een mijnenjager en stafpersoneel in het land actief zijn. Net als het afgelopen half jaar helpen de Nederlandse vliegtuigen bij het handhaven van het vliegverbod boven Libië en zullen ze niet zelf doelwitten bombarderen. De Nederlandse jachtvliegtuigen gaan wel minder vluchten doen.

Veel Tweede Kamerleden reageerden terughoudend op het besluit van het kabinet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden