Misha Mengelberg: Lang lang valle de vanilletang

AMSTERDAM - 'Je kunt gedachten ook denken', 'liefde in achteruitkijkspiegels' en 'zij hadden geen hoofd meer om in te schuilen'. Zomaar wat voorbeelden uit 'Vluchtige Beren', de nieuwste 'poezie'voorstelling van Misha Mengelberg.

Voor 'Vluchtige Beren' - geen poezie-voorstelling, maar Mengelbergs nieuwste muziektheaterproduktie, die dit weekeinde in premiere ging in Felix Meritis in Amsterdam - moest de componist het zonder Schippers stellen. Terwijl vroegere produkties een heerlijke meligheid kenden, ontbrak die nu geheel.

Zeker, de gebezigde volzinnen hadden, geisoleerd beschouwd, een prachtige, poetische geladenheid. Maar in de onduidelijke theatrale context ontbeerden ze elke functie. De teksten waren deels afkomstig uit de koker van Mengelberg - zoals het vrolijke, dadaistische 'Lang lang valle de vanilletang', die hij zijn ICP Orkest liet 'zingen' -, en van de acteur Joost Sikkinga. Uit diens 'Verzink niet in gepeins' zijn bovenstaande poetische voorbeelden afkomstig.

Belabberd

In 'Vluchtige Beren' werkt Mengelberg behalve met Sikkinga samen met de acteurs Dik Boutkan en Carly Weisz, stuk voor stuk amateurs vergeleken met de eerder genoemde Schouwenaar en Hoorweg. Op Carly Weisz na was hun dictie ook zo belabberd, dat je slechts met uiterste concentratie in staat was hun teksten te verstaan.

Tja, waar ging het over? Over eekhoorns, paarden en beren. Werden deze beesten niet aanschouwelijk gemaakt, te horen waren ze wel. Levensecht klonk het vervaarlijke gebrul van een beer uit de trombone van Wolter Wierbos. En even werkelijk klonk het gehinnik uit de klarinet van Ab Baars.

Waar het over ging, was niet zo belangrijk. Mengelberg houdt zich immers bezig met gemproviseerd muziektheater, waarin de acteurs evenveel vrijheid hebben om af te wijken van hun 'tekst' als de musici van hun partituur. "Kort gezegd bestaat de produktie uit een aantal theatrale schetsen in een tot verzelfstandiging neigend muzikaal decor" , stelt Mengelberg in het programma. Bleven de 'theatrale schetsen' wel erg steken in het prille dat 'schetsen' vaak kenmerkt, de muziek verhief zich ver boven het strikt decoratieve.

Voor zijn musici schreef Mengelberg het soort geimproviseerde kamermuziek, waar hij zo goed in: heerlijk vervreemdend, knap a la Ellington gebruikmakend van de kwaliteiten van zijn musici en uiterst spitsvondig.

Mengelberg werkte voor de gelegenheid met een afgeslankt ICP Orkest. Voor de pauze waren er zeven musici. Na het vertrek van Han Bennink, voor een schnabbel op het Slagwerkfestival Den Haag, kwam het kamermuziek-achtige karakter nog beter uit. Vooral de combinatie van blazers (Baars en Wierbos) en strijkers (violiste Maartje ten Hoorn, cellist Ernst Reijseger en contrabassist Ernst Glerum) benutte hij inventief.

Vanavond in het Oerol Festival op Terschelling moet de groep het doen zonder Wolter Wierbos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden