Misdadigers met macht

In 1989 werden Nicolae en Elena Ceausescu doodgeschoten. Na een zeer kort durend schijnproces. De ontzielde lichamen van het Roemeense dictatorsechtpaar werden door de nieuwe machthebbers op de televisie vertoond. De afschuw die de beelden opwekten, moest strijden met gevoelens van genoegdoening dat deze ellendelingen eindelijk waren uitgeschakeld. Na een schrikbewind van bijna een kwart eeuw.

Maar uiteindelijk won de bevrediging het, toen kort na het doodschieten van de Ceausescu's de televisie opnieuw beelden toonde die afschuw opriepen, van kinderen in Roemeense weeshuizen. Hun verwaarlozing sprak zozeer tot de verbeelding van Nederlandse kunstenaars dat zij een veiling hielden van hun werken.

Alle bezittingen van Nicolae en Elena Ceausescu gaan sinds gisteren in Boekarest onder de hamer. De veiling van hun spullen zal vijf dagen duren, meldde de Volkskrant. Het dagblad vertelde ook wat er zoal te koop is: acht meter bontjassen, negen meter damesschoenen en tasjes, de cadeaus die bevriende staatshoofden en politici hun schonken en talloze schilderijen en tapijten met hun beeltenis.

Zo'n veiling is eigenlijk een beschaafd soort plunderen. De door machtige hebzuchtigen vergaarde rommel wordt meegenomen door goedbetalende andere hebzuchtigen. Zij verschillen daarmee niet van degenen die de getto's in brand steken, de ruiten van winkels inslaan en hun begeerte naar materiële goederen bevredigen. Het enige onderscheid tussen hen en andere plunderaars is dat de brand in de machtsburcht door anderen is aangestoken, dat de verwondingen bij het verdrijven van de onderdrukkers door anderen zijn opgelopen. De kopers op de veiling blijft het vuile werk dat voorafgaat aan het plunderen bespaard, door hun geld.

Augusto Pinochet leeft nog. Hoeveel gemakkelijker zou het niet zijn als deze dictator net als de Ceausescu's uit de weg zou zijn geruimd, als de beelden van zijn ontzielde lichaam al over de wereld zouden zijn gegaan, ter geruststelling van degenen wier familieleden en vrienden onder Pinochets bewind werden afgemaakt. De geruststelling dat deze epigoon van het kwaad zijn moordenaarsvrienden niet opnieuw kan inschakelen om dood en verderf te zaaien.

Maar Pinochet leeft nog en de kans dat hij niet zal worden berecht voor zijn misdaden tegen de mensheid wordt groter. De Chileense oud-dictator wacht nog steeds in Engeland op wat er met hem gaat gebeuren. Zal Engeland hem uitleveren aan Spanje of niet? En als hij wordt uitgeleverd, wordt hij dan aangeklaagd? Als hij niet wordt uitgeleverd, wordt hij dan in Engeland aangeklaagd? Zullen het uiteindelijk de Chilenen zelf zijn die hem in de rechtszaak ter verantwoording roepen voor de misdaden die op zijn instigatie zijn gepleegd?

De Spaanse aanklagers hebben naarstig gezocht naar een argument om Pinochet niet te hoeven vervolgen. En ze hebben er één gevonden. De Spaanse wet verbiedt slechts het folteren als middel om een bekentenis af te dwingen. Folteren als middel om schrik aan te jagen, laat de Spaanse wet buiten beschouwing. Blijkbaar gaan de Spaanse aanklagers ervan uit dat Pinochet de Chilenen alleen (!) heeft willen intimideren, want Spanje heeft Engeland verzocht Pinochet vrij te laten.

Spanje is allang niet meer het land dat vakantiegangers moesten mijden omdat het de wurgpaal gebruikte bij het uitvoeren van de doodstraf. Maar wat de Spaanse aanklagers doen met hun juridische spitsvondigheid komt neer op het plunderen van de winkel van gerechtigheid. Ze gaan met de gerechtigheid op de loop als fatsoenlijke hebzuchtigen en laten niet alleen de Chilenen achter met het bange vermoeden dat het misdadigers met macht altijd weer lukt de dans te ontspringen. Als ze niet zonder pardon worden neergeknald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden