Misdaad op het vakantiepark

criminaliteit | Het oogt er vredig, het is er aangenaam, ver weg van de drukte van het dagelijks leven. Juist daarom zijn vakantieparken soms ook broeinesten van criminaliteit.

Ooit gooide André Hazes er zijn hengeltje uit. En wie er nu rondloopt, ziet een klein en vredig vakantieparkje, met zelfs op een regenachtige dag een aangename uitstraling. Maar een maand geleden kreeg de politie een melding dat er een dode man lag in een van de vakantiewoningen in recreatiepark de Buitenborgh aan de Vinkeveense Plassen. En vredig of niet, de politie stuurde er een compleet arrestatieteam op af, voorzien van bivakmutsen, kogelvrije vesten en wapens.

Het team dat de woning binnenviel, trof inderdaad een dode man aan. Zelfdoding, meldt een woordvoerster van de politie. Waarom er dan toch zo'n stevig gewapend team op pad moest? Die vraag wil de politie niet beantwoorden. "In het algemeen doen we dat als er mogelijk sprake is van wapens in een pand", is de enige uitleg. Wie de tip gaf, blijft ook onduidelijk. Van buitenaf kan niet in de woning gekeken worden, de ramen zijn voorzien van spiegelend glas. De politie doet nog onderzoek naar wat er aan de zelfdoding voorafging.

Wie kijkt naar de geschiedenis van Buitenborgh, kan zich wel iets voorstellen bij het besluit een arrestatieteam te sturen. Want wapens, daar heeft Buitenborgh wel degelijk ervaring mee. Niet dat er werd geschoten, maar in de historie van het park (220 woningen, gebouwd in 2002) komen criminele activiteiten vaak voor.

Wietplantages

Daarmee staat Buitenborgh bepaald niet alleen, want vakantieparken zijn veel vaker een broeinest van criminaliteit. Alleen al het afgelopen jaar werden in recreatiewoningen in Zutphen, Lathum (bij Zevenaar) en Loosdrecht wietplantages opgerold. Vakantieparken blijken geliefd bij illegale kwekers.

Voor verdachte Aydin C. was een recreatiepark in Oisterwijk een prima plek om zijn werk op het internet te doen. Van achter de slagboom verzond hij ongestoord zijn dreigende boodschappen over de hele wereld, met de tiener Amanda Todd uit Canada als zijn bekendste slachtoffer. Zij verkoos de dood boven nog langer achtervolgd worden door C. met zijn dreigement om blootfoto's naar familie en vrienden te sturen.

Het is zomaar een greep uit de berichten. Hoe groot de rol van de ruim 100.000 vakantiewoningen in Nederland is in de misdaad, is onduidelijk. De Nationale Politie houdt geen cijfers bij hoe vaak een vakantiewoning wordt gebruikt voor het plegen van een delict. De anonimiteit van de veelal afgeschermde parken leent zich prima voor iemand die even van de radar wil zijn, voor het stallen van wapens of het beramen van autodiefstallen door bendes uit het voormalige Oostblok.

Indicaties over de ernst van het probleem zijn er wel degelijk. Een aantal gemeenten op de Noord-Veluwe maakt zich grote zorgen over de inzakkende kwaliteit van de verblijfsrecreatie op hun grondgebied en vroegen onderzoeker Henk Ferwerda van Bureau Beke een gebiedsscan te maken. De gegevens over 311 vakantieparken en -plekken in de regio werden onder meer op veiligheid getoetst. "Ruim 75 procent van de 311 parken kende geen leefbaarheids- of veiligheidsproblemen, op 18 procent was dat wel het geval, maar in lichte mate. Iets meer dan 6 procent kende serieuze problemen", zo vat Ferwerda zijn belangrijkste bevindingen samen.

Wat werd er aangetroffen? Autochtone Nederlanders die terugkomen uit de gevangenis, mensen die zich verschuilen voor een gewelddadige partner of in scheiding liggen. Door een vergelijking te maken met de politieregisters zag Ferwerda ook dat een relatief kleine groep personen voor relatief grote problemen zorgt. De parken worden bezocht door groepen buitenlandse criminelen. De politie weet ervan, concludeerde Ferwerda, maar inzicht in de bewegingen van die groepen en de criminele activiteiten is moeilijk door de hoge mobiliteit.

Voor de twintig slechtst scorende parken werd de gemeenten aanbevolen specifieke maatregelen te treffen. Inmiddels loopt in de regio het programma Vitale Parken: meer controles, meer registratie, meer handhaving als medicijnen tegen overlast en misdaad.

Hoe moeilijk een park afkomt van een negatief imago bewijst recreatiepark Buitenborgh, in de gemeente De Ronde Venen. Een 'poel des verderfs' noemde de PvdA-raadsfractie in de gemeente De Ronde Venen het park dit voorjaar nog. Wat meer bevoegdheden gebruiken en boetes uitschrijven voor overtredingen van de plaatselijke verordening, adviseerde de fractie. Al was het maar om iets terug te verdienen van al het geld dat de extra gemeentelijke aandacht kost die het park vergt. De fractie adviseerde burgemeester Maarten Divendal om net als in het strafrecht maar eens via 'plukken' wat af te snoepen van het crimineel verdiende geld op het park. Wat het Openbaar Ministerie kan, moet de gemeente ook kunnen, was de achterliggende gedachte.

Willem Endstra

'Endstra-park' wordt het waterrijke wijkje ook wel genoemd. Een verwijzing naar Willem Endstra, de bankier van de onderwereld die alweer bijna twee decennia geleden het plan voor de aanleg van het park lanceerde. Hij kreeg het uiteindelijk niet voor elkaar dat de gemeente de bestemming van de weilanden veranderde in park met recreatiewoningen. De later vermoorde Endstra deed de rechten over aan het nu failliete bouwbedrijf Midreth.

Dat bedrijf mocht zijn gang gaan en met de opbrengst kregen twee zandeilanden nieuwe recreatievoorzieningen, zoals parkeerplaatsen. Uiteindelijk verrezen er 220 leuke woningen op het terrein langs de A2 tussen Amsterdam en Utrecht. En hoe klein en vredig ook, toch kreeg het park al gauw een nieuwe bijnaam, 'inkoopbureau voor de onderwereld', een verwijzing naar wapenvondsten op en nabij het park in onder meer 2003.

Wie over Buitenborgh loopt, kan goed begrijpen waarom het park zo in trek was of nog is bij criminelen. Het park is afgesloten met slagbomen. Je komt er alleen op als je de code kent van de woning waar je heen wilt. De bewoner van die woning krijgt vervolgens een signaal en besluit of hij de slagboom opent of niet. Alleen voor arrestatieteams van de politie of de controleurs van de Belastingdienst moest de boom altijd open staan. Plots langdurig openstaande bomen vormden voor de crimineel ook een signaal dat er een actie aanstaande was. Vandaar dat nu ook aparte afspraken over de bomen zijn gemaakt tussen de vereniging van eigenaren (VVE) en de politie.

De ligging van het park, zo dicht bij de A2, was een prettige bijkomstigheid voor de Turks Duitse broers Hasan en Saban B.. Zij waren de leiders van een organisatie die tientallen vrouwen exploiteerden. De meeste zaten in de rosse buurten van Alkmaar, Amsterdam en Utrecht, een deel werd gestald in de recreatiewoningen van Buitenborgh. De huizen werden voor de organisatie geregeld door vastgoedmakelaars die ook het drugscircuit faciliteerden.

Buitenborgh leek door zijn ligging een prima plek om even uit het zicht te zijn en lastige schuldeisers te ontlopen. Je kunt je niet bij de gemeente inschrijven als je een recreatiewoning huurt. En dat maakt dat je lastig te traceren bent. Onmogelijk is dat echter niet. Een paar jaar geleden kreeg een zakenman twee leden van motorclub No Surrender aan de deur van zijn woning in Buitenborgh. De beide incasseerders lieten de man weten dat vluchten zinloos was en dat hij maar beter kon betalen.

Buitenborgh bleek ook ideaal voor het verstoppen van wapens, explosieven en drugs. Ze werden gevonden in onder meer de tuin van de Vinkevener Niels M., die door de politie werd gezocht voor zijn aandeel in een aantal snelkraken en een plofkraak in het Museum Gouda, waar een eeuwenoude monstrans werd gestolen.

Katja Schuurman

Het was niet de eerste keer dat er wapens in deze hoek van Vinkeveen langs de A2 opdoken. Katja Schuurman kan er ook over meepraten. De actrice verhuurde via een makelaar haar woning, die vervolgens werd benut als wapendepot voor Fred Ros, nu de kroongetuige in het omvangrijke liquidatieproces Passage.

Precies drie jaar geleden was de maat vol. Een samenwerkingsverband van onder meer gemeente, politie en Belastingdienst pakte het park aan. Tientallen huisjes werden bezocht. De oogst van die inspanning was niet gering. De actie leverde een miljoen euro aan nog niet betaalde belasting op. Vier luxeauto's werden meegenomen en twee hennepkwekerijen opgerold. Dat alles ging met veel machtsvertoon gepaard. Politie met veel lawaai in een helikopter boven het park en snel rondvarende politieboten tussen de aanlegsteigers.

Hoe het kwam dat de wijk zo in de ban van de misdaad kwam? Jan Mossel, voorzitter van de VVE en vanaf het begin eigenaar van een recreatiewoning op het park, heeft een vrij eenvoudige verklaring. De huisjes kunnen niet gekocht worden met financiering van de bank, want ze mogen niet permanent bewoond worden en dat maakt de banken schuw. In de praktijk betekent dat dat kopers er niet wonen maar 'verblijven' - en dat overigens in veel gevallen gewoon voor 365 dagen per jaar. Wie er niet het hele jaar verbleef, kon de woning prima verhuren aan iemand die anonimiteit en afwezigheid van controle op grote prijs stelde.

Om te voorkomen dat jan en alleman op het park verblijft, is nu op straffe van een boete van 750 euro een gebruiksverklaring noodzakelijk voor iedereen die er verblijft en geen eigenaar is. Vorig jaar nog deelde de VVE een aantal boetes uit. En voor de wijk, die juridisch gezien niet eens een wijk is, is er tegenwoordig zelfs een heuse wijkagent.

Een oplossing zou volgens Mossel zijn als het park via een wijziging van het bestemmingsplan een woonwijk wordt. De bewoners moeten zich dan inschrijven bij de gemeente. Veertien jaar geleden, bij de verkoop van de panden, hield de gemeente nog voet bij stuk: van permanente bewoning zou nooit sprake zijn. De gemeente heeft de kwestie nu doorgeschoven naar de provincie. Voorlopig is Buitenborgh volgens Mossel weer 'een oase van rust'.

Hoe klein en vredig ook, Buitenborgh kreeg al gauw de bijnaam 'inkoopbureau voor de onderwereld', een verwijzing naar wapenvondsten op het park

Vakantiepark Buitenborgh, aan de Vinkeveense Plassen langs de A2 tussen Amsterdam en Utrecht. Het park bleek een geliefd toevluchtsoord voor onderwereldfiguren. foto Jean-Pierre jans

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden