'Misbruikte personen rk kerk hadden niets aan bestaande hulporganisatie'

©Reuters

Ze krijgen steeds meer gelijk, tientallen jaren nadat ze door katholieke geestelijken zijn betast of verkracht. De slachtoffers die eindelijk met hun verhaal naar een instantie durfden te stappen, voelden zich ook door die instanties vaak niet gehoord. Hun wantrouwen bleef, ondanks dat de rk kerk instellingen en commissies oprichtte om het seksueel misbruik te onderzoeken, aan de slachtoffers hulp te verlenen en juridische genoegdoening te geven.

De commissie die onder leiding van Ronald Bandell een voorstel moest doen om emotionele en juridische hulp aan slachtoffers beter te organiseren, erkende gisteren bij de presentatie van zijn aanbevelingen dat slachtoffers niets hadden aan de bestaande instantie Hulp & Recht. Bandell gaf ook toe dat Wim Deetman te weinig met de slachtoffers had gesproken. De commissie Deetman, mede opgericht om de bestaande hulp te onderzoeken, schoot zelf dus ook weer tekort.

De Nederlandse bisschoppen stelden in 1995 als eersten een instelling in voor hulp aan slachtoffers, Hulp & Recht. Zowel slachtoffers als enkele medewerkers uitten kritiek omdat de instelling meer de belangen van de rk kerk in het oog had dan die van degenen die misbruikt waren. Twee jaar geleden maakte een stroom berichten in de media, vooral in NRC Handelsblad, duidelijk hoe op grote schaal het misbruik had plaatsgevonden. De Nederlandse bisschoppen stelden toen de commissie-Deetman in. Slachtoffergroepen bleven hun twijfel uiten over de onafhankelijkheid van deze commissie. Deetman op zijn beurt stelde nieuwe commissies in, die snel met een plan moesten komen om hulp aan slachtoffers beter te organiseren.

Bij de presentatie van hun voorstel benadrukten zowel oud-burgemeester Bandell, als psycholoog Wolters als de jurist Stevens gisteren dat zij onafhankelijk zijn. Ze garanderen dat de drie instellingen die op hun advies opgericht gaan worden, onafhankelijker zullen zijn dan de bestaande. Wel blijft de rk kerk de financier van zowel de hulpverlening als de afhandeling van klachten. Ook benoemt de rk kerk de voorzitters van zowel het platform als de klachtencommissie als de drie bestuursleden.

Bij Hulp & Recht kwamen bijna 1800 meldingen binnen. Hiervan leidden 241 tot een klacht. De meeste zaken zijn verjaard, de meeste daders zijn bejaard. Het belang van de slachtoffers is vooral, dat hun klacht zo snel mogelijk wordt behandeld, met voldoende aandacht, zei oud-president Stevens van het gerechtshof van Den Bosch, de nieuwe voorzitter van de Klachtencommissie.

Bandell, Wolters en Stevens beloofden meer betrokkenheid bij de slachtoffers en hun belangen dan onder voorgaande instanties. Het wantrouwen dat bij slachtoffers in tientallen jaren gegroeid is, zal niet zomaar verdwijnen. Doorslaggevend zal zijn of inderdaad over 18 maanden de bestaande klachten naar tevredenheid afgewikkeld zullen zijn. Over de financiële schadeloosstelling heeft de commissie Lindenbergh deze week advies uitgebracht. Over enkele weken moet blijken of bisschoppen en KNR dit advies overnemen.

Dat een concrete termijn genoemd is, en een concrete schadeloosstelling, is een stap vooruit richting slachtoffers. Dat geldt ook voor de ruiterlijke erkenning dat zij pas laat en te weinig kans kregen, hun verhaal te doen. Het is een stap, in afwachting van daadwerkelijke genoegdoening, in de vorm van officiële erkenning, van mens tot mens.

Hulp aan slachtoffers misbruik beter georganiseerd


• Hulp & Recht wordt opgeheven. In plaats van deze komt er een Platform hulpverlening na seksueel misbruik in de rk kerk. Klinisch psycholoog prof. Wolters gaat dit leiden. Er komen twee specialisten.

• Klachten worden afgehandeld door een nieuwe Klachtencommissie voor seksueel misbruik in de rk kerk. De bestaande commissie BAC wordt opgeheven. Eind volgend jaar moeten alle klachten die tot en met eind dit jaar binnenkomen, zijn afgehandeld. Daarvoor komt extra personeel

• De financiële afhandeling doet een Stichting Beheer, die zakelijk onafhankelijk is van de rk kerk.

• De bisschoppenconferentie en de KNR, de organisatie van rk religieuzen, hebben zich garant gesteld voor de kosten van procedure en hulp en eventuele schadevergoeding. Voor bisdommen of orden die niet genoeg geld hebben, is een financieel vangnet.

• De nieuwe organisaties zijn uitsluitend op gevallen van seksueel misbruik gericht, niet op die van mishandeling.

• De klachtencommissie adviseert bisschoppen en oversten over disciplinaire maatregelen tegen daders. Die adviezen zijn niet bindend. Voorzitter mr. Stevens stapt op wanneer zijn advies niet gevolgd wordt. Wanneer een bisschop of overste het advies niet opvolgt, komt dat op de website te staan.

 De slachtoffers die eindelijk met hun verhaal naar een instantie durfden te stappen, voelden zich ook door die instanties vaak niet gehoord.  
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden