Mirre, wierook, goud als hulp bij sterven

Een mens is niet alleen lichaam, maar ook ziel en geest. ,,Wanneer ik die visie ter sprake breng, kijkt eigenlijk nooit iemand daar gek van op'', zegt Rob Emous, directeur van het Leendert Meeshuis. ,,Maar wat doe je ermee?''

Zijn antroposofische verpleeghuis in Berg en Bosch doet veel met Rudolf Steiners mensbeeld, in therapie en ritueel. Eerbied, respect en bewondering voor bewoners staan voorop. Tijdens het lustrumsymposium van het Leendert Meeshuis lieten ruim 250 mensen uit de Nederlandse zorgsector zich gisteren informeren over deze bijzondere zorg voor lichaam, ziel en geest.

In het kleinschalige verpleeghuis wonen 32 dementerende ouderen, 30 jongeren en ouderen met een lichamelijke handicap en is ruimte voor twee kortdurende opnames van terminale, meest kankerpatiënten (hospices). Sterven is in de antroposofische mensvisie een overgang naar een andere wereld, van de aardse bestaansvorm naar een geestelijke dimensie. Daarom zijn actieve euthanasie en kunstmatige levensverlenging in het Leendert Meeshuis uit den boze.

,,Mijn stervende moeder'', vertelt Truus den Ouden-Heetebrij, kreeg een medicijn mee dat is samengesteld uit goud, mirre en wierook. Dat kreeg Jezus ook, bij zijn geboorte, van de wijzen uit het Oosten. Sterven is geboren worden in een andere wereld.''

Ritmische massages van de benen of het hele lichaam met etherische oliën of verkoelende lotion, muziektherapie, schilderen, uitgebalanceerde voeding en beweging horen bij de antroposofische zorgpraktijk. Is daar wel tijd voor, en geld? Emous: ,,Onze bewoners moeten natuurlijk ook worden gewassen, gevoed, naar het toilet geholpen.''

Alles draait om 'prioriteiten'. Nummer één: zorg. Dus heeft men 'een smalle top en een eenvoudige organisatie'. ,,In tijden van nood steken we allemaal, van hoog tot laag, letterlijk de handen uit de mouwen. Ook geven we voorrang aan scholing. De meeste verplegers en verzorgers die bij ons werken, wisten voorheen weinig van de antroposofie.''

Tijd valt te winnen door 'iemand een voor lichaam en ziel heilzame beenwrijving te geven in plaats van hem of haar elke dag van top tot teen te wassen'.

Ritme neemt in de dagelijkse praktijk van het Leendert Meeshuis een belangrijke plaats in. Emous: ,,Een goed levensritme werkt gezondmakend. Omdat ons huis midden in de natuur ligt, maken we het ritme van de seizoenen van nabij mee. Maar ook het dag- en weekritme zijn van belang. Zo beginnen we de dag met een dagopening, houden we middagrust in acht en is er elke zondag een concert. Het jaarritme vertalen we in de jaarfeesten, die uitvoerig worden gevierd: de adventszondagen, maar ook bijvoorbeeld het midzomerfeest en het Sint-Jansfeest.''

Dat 'zintuigen de ziel voeden' blijkt uit de inrichting van het verpleeghuis. ,,We hebben bijvoorbeeld loopleuningen van beukenhout, niet van kunststof. Het personeel loopt gewoon in de eigen kleren, niet in uniformen.'' Ook over de kleuren is nagedacht. ,,De psychogeriatrische afdeling is roze-rood - een kleur die omhulling en veiligheid biedt - terwijl op de somatische afdeling, waar ook veel jongeren zitten, blauw en groen overheersen - kleuren die meer op de buitenwereld zijn gericht.''

Vooral demente ouderen lijken in het Leendert Meeshuis beter af dan in menig regulier verpleeghuis. De dementerende moeder van Truus den Ouden-Heetebrij lag eerst in een gewoon verpleeghuis, vastgebonden. Volgens de dochter sprak niemand haar meer aan op de - beperkte - mogelijkheden. Dat is nu, in het Leendert Meeshuis, allemaal anders. Moeder 'fleurde op', veranderde van 'incompetent en niet te vermijden incontinent, in competent dement'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden