Minsk-akkoord ligt onder vuur

Bomaanslag bij vredesmars in Charkov. Volgende doelwit van rebellen is havenstad Marioepol, vreest Oekraïne.

Het had een dag moeten zijn van stilte. Een dag waarop de doden die precies een jaar geleden vielen tijdens de protesten op het onafhankelijkheidsplein in Kiev, geëerd werden. Het liep anders. De landelijke herdenking eindigde gisteren dramatisch toen een vredesmars in de oostelijk gelegen stad Charkov opgeschrikt werd door een explosie. Zeker drie mensen kwamen om.

De Oekraïense president Petro Porosjenko die zelf een mars bijwoonde in Kiev, veroordeelde de aanslag onmiddellijk. "Op deze herdenkingsdag wordt de roofzuchtige aard van de terroristen pas duidelijk."

De oorlog is zelfs op de dagen dat Oekraïne zijn doden herdenkt, nooit ver weg. De vraag is wat het akkoord van Minsk nog waard is. Tien dagen geleden kwamen Rusland, Frankrijk, Duitsland en Oekraïne in de Wit-Russische stad een staakt-het-vuren overeen.

Er zijn enkele lichtpuntjes. Dit weekend was er een gevangenenruil. De pro-Russische separatisten lieten 139 Oekraïense militairen vrij in ruil voor 52 rebellen. Beide partijen beloofden bovendien de zware wapens terug te trekken van de frontlijn. Dat gebeurt tussen vandaag en 8 maart, zo verzekerde rebellenwoordvoerder Eduard Basurin. Weliswaar vijf dagen na de afgesproken deadline, maar de intentie is er. Na de vredesbesprekingen in Minsk lijken de gevechten bovendien minder intensief dan daarvoor.

Tot zover de positieve signalen. Het lijkt erop dat de strijd ook na de inname van het strategisch gelegen Debaltsevo door de separatisten, gewoon doorgaat. Kiev meldt dat havenstad Marioepol in het zuidoosten van het land, het volgende doelwit wordt van de rebellen. Volgens een legerwoordvoerder zijn dit weekend zeker twintig Russische tanks en tien raketsystemen het land binnengetrokken. Ten oosten van de havenstad zou al flink gevochten worden.

De autoriteiten in Kiev vrezen dat het niet bij Marioepol blijft. Dat er gisteren een bom explodeerde in het oostelijk gelegen Charkov belooft weinig goeds. De stad is gedurende de oorlog ferm in handen geweest van het regeringsleger, maar dat kan ieder moment veranderen.

Al maanden is het onrustig in Charkov. De stad wordt regelmatig opgeschrikt door explosies. De bevolking is verdeeld. De burgemeester is daar misschien wel het belangrijkste voorbeeld van. Vorig jaar sprak de pro-Russische Gennadi Kernes die een goede vriend is van de voormalige president Viktor Janoekovitsj, zijn afkeur uit over de demonstraties in Kiev. Zijn toon veranderde nadat hij onder huisarrest was geplaatst door de Oekraïense autoriteiten. Hij kiest steeds vaker openlijk de kant van Kiev.

De verdeeldheid onder inwoners van Charkov zorgt regelmatig voor spanningen. Bovendien hebben zich de afgelopen maanden zo'n 700 pro-Russische separatisten in de stad verzameld, meldt het Oekraïense ministerie van binnenlandse zaken. Ze hebben zich aangesloten bij verschillende rebellenbewegingen die allemaal actief zijn in de stad. De aanslag van gisteren zou het werk zijn van de 'Partizanen van Charkov' die volgens Kiev actief gesteund worden door Rusland. Maar bewijs voor de bewering is er nog niet. Voorlopig proberen de separatisten de Oekraïense geheime dienst en daarnaast de bevolking aan hun kant te krijgen. De leider van de Volksrepubliek Donetsk, Aleksandr Zachartsjenko, heeft al gedreigd Charkov in te nemen mocht het Oekraïense leger het akkoord van Minsk niet serieus nemen: "Eerst vernietigen we Debaltsevo, dan nemen we Mariopoel in en vervolgens veroveren we Charkov."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden