Minister wil de proeftijd verlengen, vakbonden vrezen misbruik

Minister Wouter Koolmees van sociale zaken en werkgelegenheid  Beeld ANP, Robin van Lonkhuijsen
Minister Wouter Koolmees van sociale zaken en werkgelegenheidBeeld ANP, Robin van Lonkhuijsen

De proeftijd bij een vast contract wordt verlengd van twee naar vijf maanden. Vakbond VCP vreest dat deze aanpassing misbruikt gaat worden voor tijdelijke klussen.

Minister Wouter Koolmees van sociale zaken wil het voor werkgevers aantrekkelijker maken om werknemers een vast contract te geven. Daarom wil hij de proeftijd verlengen van maximaal twee maanden naar vijf maanden. Maar vakbond VCP waarschuwt voor misbruik.

De verlenging van de proeftijd is een van de maatregelen uit de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) die Koolmees begin deze maand naar de Kamer stuurde. In de aanloop van de behandeling van de begroting van Koolmees’ ministerie, deze week in de Kamer, slaat de Vakcentrale voor Professionals alarm: door het verlengen van de proeftijd neemt de onzekerheid voor werknemers enorm toe.

In een proefperiode kunnen werkgevers, maar ook werknemers op elk moment de overeenkomst stopzetten. Er is geen opzegtermijn, en ook de reden van ontslag hoeft niet genoemd te worden. Als de werknemer ziek wordt in die eerste vijf maanden, mag de werkgever hem of haar ook ontslaan.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW is er blij mee. “De verlengde proeftijd geeft werkgevers meer ruimte om te beoordelen of iemand past in het bedrijf en in de functie”, stelt zij in een persbericht.

Kennismakingstijd

Maar de VCP ziet dat anders. “Een proeftijd is bedoeld als een redelijke kennismakingstermijn tussen werkgever en werknemer”, zegt voorzitter Nic van Holstein. “Daar past een korte periode bij, geen vijf maanden. Het is onduidelijk waar dit een oplossing voor is.”

En werkgevers die meer tijd nodig hebben, geven werknemers toch al vaak eerst een tijdelijk contract, vervolgt Van Holstein: “Zelfs een tijdelijk contract geeft werknemers meer zekerheid dan de verlengde proeftijd.” Bij een tijdelijk contract moet de werkgever namelijk vooraf aangeven wanneer het contract afloopt. Bij een proefperiode kan de baas vandaag zeggen dat het morgen over is.

Een nadeel van tijdelijke contracten is in de beleving van werkgevers dat ze die hoogstens drie keer mogen verstrekken; daarna moeten ze iemand een vast contract bieden. De VCP ziet met de verlengde proeftijd misbruik daarom al op de loer liggen. “Een nieuwe variant op flexibele arbeid is geboren”, aldus Van Holstein. Straks worden er meer vaste contracten worden gegeven, vreest hij, maar zijn die in de praktijk na vijf maanden afgelopen.

Bij beroepen met veel langdurige uitval, zoals in onderwijs en zorg, kan er ook misbruik worden gemaakt van de lange proeftijd, stelt de VCP. Een werkgever kan telkens als iemand uitvalt een nieuwe frisse medewerker inzetten voor vijf maanden en loopt dan bijvoorbeeld niet het risico dat iemand arbeidsongeschikt wordt en hij zijn salaris moet doorbetalen.

Ook de Raad van State, een belangrijk adviesorgaan van de regering, had kritiek op de verlengde proeftijd en adviseerde zelfs om die niet op te nemen in het wetsvoorstel. “Het is gewoon een ondoordacht plan”, zegt Van Holstein.

Het is niet het enige onderdeel van de Wab waarover vakbonden kritisch zijn. Zij snappen niet waarom er nu weer drie jaar lang flexibele contracten mogen worden gegeven. Het vorige kabinet had dat juist teruggebracht naar maximaal twee jaar. “Jojobeleid”, zegt Van Holstein.

De nieuwe ontslagregels vallen hen ook zwaar. Nu moet er nog een goede reden voor zijn, zoals disfunctioneren of veel verzuim of werkweigering. Die reden moet vervolgens zeer goed worden onderbouwd wil een rechter akkoord gaan met ontslag. Straks mag een werkgever ook meerdere redenen noemen, die minder zorgvuldig hoeven te worden onderbouwd. De positie van de werknemer wordt daarmee verzwakt, menen de vakbonden.

Lees ook:

Minister Koolmees maakt ontslag makkelijker dan ooit

Werknemers zijn slecht af bij het nieuw voorgestelde ontslagrecht, waarschuwt Arend van Wijngaarden, waarnemend voorzitter van het CNV.

Links en rechts zijn het eindelijk eens: tijdelijke contracten moeten duurder worden

De WW-premie wordt lager voor mensen in vaste dienst en gaat omhoog voor werknemers met een tijdelijk contract. Deze prikkel moet bedrijven ertoe bewegen eerder een contract aan te bieden voor onbepaalde tijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden