Actievoerders op een leeg station, dinsdag in Den Haag. De vakbonden wilden met een OV-staking hun pensioeneisen afdwingen.

Minister voert druk op vakbonden op voor pensioenakkoord

Actievoerders op een leeg station, dinsdag in Den Haag. De vakbonden wilden met een OV-staking hun pensioeneisen afdwingen. Beeld Phil Nijhuis

Minister Koolmees belooft dat de AOW-leeftijd, ook op langere termijn, minder snel stijgt. Hij hoopt zo de vakbonden te verleiden volgende week een pensioenakkoord te tekenen.

Door een handreiking in het openbaar zet minister Wouter Koolmees  (sociale zaken) de vakbonden onder druk een pensioenakkoord te sluiten. Hij biedt aan ook op langere termijn de AOW-leeftijd minder snel te laten stijgen. In november liepen de onderhandelingen stuk op onder meer dit punt. Toen bood het kabinet aan slechts een paar jaar pas op de plaats te maken bij de stijging van de AOW-leeftijd en een onderzoek te doen naar hoe het daarna moet.

Koolmees gaat maandag officieel onderhandelen met de vakbonden en de werkgevers. Informeel wordt er al weken gesproken. Dat de partijen aan tafel gaan betekent dat de minister optimistisch is over een akkoord. “Het kabinet ziet ruimte om nadere afspraken te maken”, zei hij vrijdag.

Prijskaartje: 6 miljard

De tijd dringt. Afspraken maken over een nieuw pensioenstelsel is een van de belangrijkste opdrachten voor Koolmees en de rest van het kabinet. Uiterlijk 1 juli moeten nieuwe afspraken de goedkeuring hebben van het parlement om ze op 1 januari in te laten gaan en zo dreigende pensioenkortingen in het komende jaar te vermijden. Met stakingen in onder meer het openbaar vervoer probeerden de vakbonden afgelopen week de druk op te voeren.

De belangrijkste vraag die maandag op tafel ligt, is hoeveel geld het kabinet wil besteden. Toen in november de onderhandelingen mislukten, lag er al het aanbod van het kabinet om de stijging van de AOW-leeftijd de komende drie jaar te vertragen (kosten eenmalig 4 miljard euro). De vakbonden eisen een tijdelijke bevriezing van de AOW-leeftijd op 66 jaar en vier maanden (prijskaartje: 6 miljard euro).

Subsidiefonds

Nog meer geld is gemoeid met een minder snelle stijging van de AOW-leeftijd op langere termijn. De formule is dat de AOW-leeftijd vanaf 2021 met een jaar stijgt als de levensverwachting een jaar langer is. Koolmees bood vrijdag aan deze formule aan te passen. Dat is van belang voor jongeren, maar kost de overheid ieder jaar geld. Voorbeeld: een jaar langer leven en geen 12 maanden maar 10 maanden later AOW kost jaarlijks twee miljard euro. Voor ieder miljard dat het kabinet wil besteden kan de AOW-leeftijd een maand naar voren.

Voor minister Koolmees (sociale zaken) is het sluiten van een pensioenakkoord cruciaal. Beeld ANP

Koolmees en de vakbonden willen ook afspraken maken over zware beroepen. Mag een stratenmaker eerder met pensioen of ook een verpleegkundige? Mogelijk worden hierover per sector afspraken gemaakt. Bronnen die betrokken zijn bij de onderhandelingen stellen dat ook een subsidiefonds voor vervroegd pensioen maandag op tafel komt. Bovendien zou de boete die een bedrijf nu nog betaalt als een werknemer vervroegd met pensioen gaat voor lagere inkomens kunnen verdwijnen en zou die worden verlaagd voor de hogere inkomens.

In november wilden de vakbonden ook een verplicht pensioen voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers. Dat lijkt niet door te gaan. Wel spreken de onderhandelaars over een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers.

Hoger pensioen

Over het nieuwe stelsel van aanvullende pensioenen (boven op de door de overheid gefinancierde AOW) was in november al vrijwel overeenstemming. Een vast pensioen bestaat straks niet meer; uitkeringen kunnen stijgen, maar ook dalen. Paradoxaal genoeg is in dat nieuwe systeem de kans op een hoger pensioen groter, want als de pensioengaranties zachter worden, hoeven er geen enorme buffers in de kas te blijven.

Als komende  week overeenstemming wordt bereikt tussen kabinet, werkgevers en vakbonden moet minister Koolmees nog met spoed in beraad met de oppositie. Voor een meerderheid in de Eerste Kamer heeft het kabinet PvdA of GroenLinks nodig en het liefst allebei.

Lees ook:

Minister Koolmees peilt bij Lodewijk Asscher voor pensioenakkoord

Koolmees hoopt dat een deal met de PvdA de FNV verleidt om ook over de brug te komen.

Het stranden van het overleg over het pensioenstelsel is een enorme domper voor het kabinet

FNV-voorzitter Han Busker vindt het jammer dat er geen akkoord is. “Wij willen een oplossing voor de onhoudbare stijging van de AOW-leeftijd en voor het pensioenprobleem van zelfstandigen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden