Minister Schouten geeft boeren meer macht in onderhandelingen met supermarkten

Minister Carola Schouten bezoekt het suikerbietenveld van het familiebedrijf van boer Beuling en zijn vrouw. Beeld Reyer Boxem

Minister laat opnieuw onderzoeken of boeren door supermarkten worden uitgeknepen. Eerder onderzoek vond daar geen bewijs voor.

Nog voor de zomer komt minister Carola Schouten van landbouw met een wetsvoorstel dat boeren en tuinders meer macht moeten geven ten opzichte van inkooporganisaties en supermarkten. Agrariërs krijgen op tal van terreinen een uitzonderingspositie, maar het maken van prijsafspraken blijft wel verboden. Dat zegt de minister in een interview met Het Financieele Dagblad.

Schouten zoekt al langer naar manieren om de positie van agrariërs te versterken. Vorig jaar kondigde zij in een interview met Trouw al aan korte metten te willen maken aan ‘bovenwettelijke eisen’, die afnemers stellen aan boeren, zonder daar extra voor te willen betalen. Als voorbeeld noemt zij nu eisen over duurzaamheid, milieuaspecten of dierenwelzijn. De nieuwe wet moet boeren mogelijkheden geven om daar samen tegen op te trekken.

Prijsafspraken

Aan de veelgehoorde klacht dat agrariërs veel te weinig betaald krijgen, terwijl inkooporganisaties en supermarkten er met de winst vandoor gaan, kan Schouten nog weinig veranderen. Onderlinge prijsafspraken tussen boeren zijn verboden, omdat die neerkomen op kartelvorming. Uit onderzoek van het FD bleek dat de prijzen die boeren en tuinders voor hun producten krijgen, de afgelopen decennia steeds verder zijn gedaald, terwijl de verkoopprijzen voor de consument juist zijn gestegen.

“We lopen hier tegen de grens aan”, zegt Schouten in het FD. “Boeren komen er niet meer uit.” Om dat te ondervangen roept de minister een commissie in het leven, die het verdienvermogen van boeren en tuinders gaat onderzoeken. Die commissie moet bekijken hoe agrariërs enerzijds duurzamer kunnen gaan werken via zogeheten kringlooplandbouw, maar tegelijkertijd voldoende kunnen verdienen om ook een financieel duurzaam bestaan op te bouwen. De commissie moet in het najaar met een advies komen.

Onderzoek

Schouten heeft daarnaast Autoriteit Consument & Markt (ACM) opdracht gegeven opnieuw onderzoek te doen naar de waardeverdeling in de voedselketen. Daaruit moet blijken of de verdeling inderdaad zo scheef is, dat producenten nauwelijks voor hun producten betaald krijgen, terwijl de winst elders in de keten wordt opgestreken.

Exact hetzelfde onderzoek werd in 2015 al eens uitgevoerd door het Landbouw Economisch Instituut (LEI) in opdracht van de ACM. Het LEI vond destijds geen eenduidig bewijs voor het afknijpen van agrariërs door andere partijen in de voedselketen. Wel werd duidelijk dat de boer of tuinder tussen de 20 en 30 cent ontvangt voor elke euro, die de consument aan het product uitgeeft. Aanwijzingen voor misbruik van marktmacht door bijvoorbeeld supermarkten vond het LEI toen niet.

Vorig jaar opende Schouten een anonieme kliklijn voor agrariërs die in conflict zijn met hun afnemers. In het FD kondigt zij aan dat er ook een geschillencommissie wordt ingesteld, die mogelijk oneerlijke handelspraktijken gaat toetsen. Die commissie doet bindende uitspraken, waar beide partijen zich aan moeten houden.

Lees ook:

Schouten wil eind maken aan macht van supermarkten

 Minister Schouten wil de crisis in de landbouw snel aanpakken. Ze wil eerlijker prijzen en zet in op verdere vergroening van de bedreigde sector.

Europa gaat handel in voedsel eerlijker maken

Een nieuwe Europese wet moet handel in voedsel fatsoenlijker maken. De supermarkten zijn tegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden