Minister krijgt steun en waarschuwingen

Tweede Kamer met twijfels voor meer marktwerking in zorg

Beloning naar prestatie voor ziekenhuizen, meer risico voor zorgverzekeraars? Prima, zegt de Tweede kamer op de SP na. Maar, voegen de overige oppositiepartijen daar aan het adres van minister Schippers van volksgezondheid aan toe: zet de volgende stap in de richting van meer marktwerking wel voorzichtig, vertraag het tempo eventueel.

Immers, de risico's zijn groot. Ziekenhuizen moeten vanaf 1 januari 2012 voor tweederde van hun behandelingen gaan concurreren op prijs en kwaliteit. Maar hoe weten we of de ziekenhuizen kwaliteit leveren? De gegevens daarover zijn nog minimaal.

En gaan de verzekeraars niet doen aan een verkapte vorm van risicoselectie, als ze vanaf 2012 geleidelijk meer risico gaan lopen? Zullen ze niet verplicht zijn grotere financiële buffers aan te houden om de risico's af te dekken? En wat betekent dat weer voor de premies?

Het debat in de Tweede Kamer over het plan van Schippers om volgend jaar een volgende, forse stap te zetten in de richting van beloning naar prestatie (weg van de huidige vaste budgetten) werd gisteren beheerst door onzekerheid en twijfels. "De minister gaat tekeer als een olifant in de porceleinkast", zei Pia Dijkstra (D66). Haar PvdA-collega Eelke van der Veen sprak van "roekeloze avonturen".

Twijfels waren er, in wat mildere vorm, ook bij regeringspartij CDA en gedoogpartner PVV. Maar de minister is er waarschijnlijk wel in geslaagd deze partijen ervan te overtuigen dat noch ziekenhuizen noch verzekeraars direct in het diepe worden gegooid. Met tal van overgangsmaatregelen kunnen ze, stapje voor stapje, wennen aan de wetten van de markt.

Zo zullen de ziekenhuizen de komende twee jaren worden gecompenseerd voor verliezen voor zover die worden veroorzaakt door kinderziektes van het nieuwe systeem. En het risico voor de verzekeraars zal heel geleidelijk worden opgevoerd. De Tweede Kamer zal daar bovendien elk jaar bij worden betrokken, zo verzekerde de minister gisteren.

Uiteindelijk zal Schippers wel kunnen rekenen op de steun van CDA en PVV, en al helemaal op die van haar eigen VVD. Voor de liberalen kan de markt niet snel genoeg komen, zo maakte het Kamerlid Anne Mulder duidelijk. Op dat punt had hij dan ook kritiek. Waarom uiteindelijk toch nog een overgansgperiode waarin het volume en de omzet van ziekenhuizen aan grenzen wordt gebonden. Dat betekent dat ze bij overschrijding een boete kunnen krijgen. "Dit is communistisch liberalisme", riep de liberaal uit.

Schippers is voor haar masterplan mede afhankelijk van de partijen in het veld, de ziekenhuizen en verzekeraars. Een akkoord met deze partijen heeft ze niet per se nodig, vindt ze zelf, maar het zou wel prettig zijn. Aan de inzet van met name de verzekeraars kan inmiddels met recht worden getwijfeld. De minister is niet bereid eindeloos met hen te onderhandelen over een akkoord. Uiterlijk deze maand moet het zijn gepiept, zei ze gisteren. Haar partijgenoot Mulder gelooft er niet zo in. "Ik ben teleurgesteld in de verzekeraars. We gaan risico lopen, klagen ze. Het is als een zwemmer die bang is voor water. Ik zeg: doe waarvoor je op aarde bent."

Eelke van der Veen (PvdA) deed er nog een schepje bovenop. "Stuitend" noemde hij een brief, waarin zorgeverzekeraars, universitaire medische centra en algemene ziekenhuizen schrijven bereid te zijn tot afspraken te komen over hun rol en verantwoordelijkheid voor de volume-ontwikkeling in de ziekenhuizen. Alsof, zeker voor de verzekeraars, die rol niet duidelijk zou zijn.

SP staat alleen
Als enige partij in de Tweede Kamer wil de SP helemaal af van marktwerking in de zorg. Vroeger had de SP de PVV aan haar zijde, maar dat is niet meer zo, nu de PVV gedoogpartner van het kabinet is. Gisteren publiceerde de SP een rapport waaruit blijkt dat meer markt niet leidt tot minder wachtlijsten. Lange wachttijden zijn er onder meer bij de poliklinieken maag-, darm- en leverziekten. De SP wil de financiering van de zorg afstemmen op de zorgbehoefte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden