Minister Kamp op de bres voor NV-Nederland

Beeld ANP

Met de toenemende druk op AkzoNobel maakt het kabinet ineens haast om een mogelijke uitverkoop van Nederlandse beursfondsen te voorkomen. Minister Henk Kamp van economische zaken belooft binnen een maand met wetsvoorstellen te komen waarmee beursgenoteerde bedrijven zich extra tegen ongewenste kopers kunnen beschermen. De minister weet zich daarbij gesteund door het parlement.

Kamp zei vandaag na afloop van de ministerraad dat beursfondsen (altijd NV’s) een ‘afkoelingsperiode’ moeten kunnen inroepen als er een vijandig bod op hun aandelen wordt uitgebracht. De duur van zo’n afkoelingsperiode kan een jaar zijn of meer. Het geeft deze bedrijven de tijd om naar alternatieven te zoeken. Ook denkt Kamp aan andere wettelijke opties die beursfondsen beter wapenen tegen ongewenste kopers.

Kamp reageert hiermee direct op de gebleken kwetsbaarheid van een aantal toonaangevende Nederlandse beursfondsen. Het ziet er naar uit dat de Amerikaanse verfmaker PPG binnen afzienbare tijd een vijandig bod op AkzoNobel gaat uitbrengen. In februari wilde de Amerikaanse voedingsproducent Kraft 134 miljard euro betalen voor het Brits-Nederlandse Unilever, maar zette uiteindelijk niet door.

Bescherming

Een meerderheid van het parlement (PVV, CDA, D66, SP en PvdA) is voor een betere bescherming van Nederlandse bedrijven, zo bleek uit een peiling van televisieprogramma ‘Nieuwsuur’. Ook onder bedrijfsbestuurders neemt de roep voor meer bescherming toe. De invloedrijke lobby-organisatie voor het bedrijfsleven VNO-NCW riep formateur Edith Schippers vorige maand op om het onderwerp op agenda te zetten bij de coalitie-onderhandelingen.

De discussie gaat om de vraag wie het binnen een bedrijf eigenlijk voor het zeggen heeft, zeker in tijden van spannende overnamesituaties. Want juist dan kunnen de belangen tussen aandeelhouders en bijvoorbeeld werknemers (verder) uiteen gaan lopen.

Een koper biedt namelijk doorgaans een hogere prijs dan het bedrijf op dat moment op de beurs waard is. Daarmee is het voor zittende aandeelhouder aantrekkelijk om direct hun stukken te verkopen en zich verder niet meer te bekommeren over het verdere verloop. Voor werknemers kan een overname echter nadelig zijn, omdat dubbelfuncties of besparingen tot ontslagen kunnen leiden.

Zo is het verwachte banenverlies het belangrijkste argument van het Akzo-bestuur om PPG als nieuwe eigenaar af te wijzen.

Commissarissen en bestuurders hebben de plicht om de belangen van al deze partijen af te wegen. De meningen lopen uiteen of bedrijfsbestuurders wel evenwichtige keuze kunnen maken als er tegelijk een agressieve koper op de deur bonst.

Op zich kan een bedrijf weinig doen als een vijandige bieder alle aandelen weet op te kopen. Wanneer die partij eenmaal de meerderheid heeft, kan deze principe vervolgens zijn wil aan het bedrijf opleggen. Toch is dit niet zo eenvoudig, omdat allerlei voorschriften de invloed van de grootaandeelhouder kunnen beperken, in ieder geval voor even. Bovendien beschikken de meeste beursfondsen over bijzondere beschermingswallen waarmee een grootaandeelhouder zelfs voor enige tijd helemaal monddood kan worden gemaakt.

VNO_NCW

Eumedion, de belangenorganisatie van grote pensioenfondsen als ABP en Zorg en Welzijn, vindt dat de machtsverdeling binnen bedrijven nu prima geregeld is. Het lijkt er op dat minister Kamp vooral zijn oren laat hangen naar het bedrijfsleven. Het is hier VNO-NCW dat de agenda zet, gesteund door de Vereniging Effecten Uitgevende Ondernemingen (Veuo), dat opkomt voor beursfondsen.

Zo pleit VNO-NCW bij het kabinet voor een ‘adequate responstijd’ bij een vijandige overname. Nu kan de bedrijfsleiding een half jaar weigeren dat er bijvoorbeeld over het ontslag van bestuurders en commissarissen wordt gestemd. De belangenclub wil een aanzienlijke uitbreiding van deze termijn.

Verder wil VNO-NCW dat het kabinet het mogelijk maakt dat de bedrijfstop of een bevriende stichting voor langere tijd het exclusieve stemrecht krijgt over cruciale besluiten. De meeste bedrijven hebben nu al zogenoemde beschermingswallen, die in de praktijk hetzelfde effect hebben. Maar het inroepen van zo’n bescherming is echter omslachtig en mag maar voor een beperkte duur.

Ook wil VNO-NCW dat het voor grote beleggers aantrekkelijker wordt om in Nederlandse beursfondsen te beleggen. Ambtenarenpensioenfonds ABP belegt nu minder dan 1 procent van zijn vermogen in Nederlandse aandelen. Pensioenfondsen beweren regelmatig dat ze door De Nederlandsche Bank worden beperkt om meer in Nederland te beleggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden