Minister: Ik wil niet betuttelen, maar verleiden

Minister Edith Schippers (Volksgezondheid).Beeld ANP

INTERVIEW - Minister Schippers van volksgezondheid neemt haar subsidiebeleid op de schop. Zit er achter deze maatregelen nog iets meer dan alleen financiële motieven? Waar is de minister op uit?

Jaarlijks deelt haar ministerie ongeveer 4300 subsidies uit, variërend van duizend euro tot vele miljoenen. Het gaat om algemene subsidies en om regelingen voor specifieke onderwerpen, zoals opleidingen en gesloten jeugdzorg. De totale waarde van die subsidies bedraagt jaarlijks 3,2 miljard euro. Daar haalt de minister nu 220 miljoen vanaf.

U steekt geen geld meer in radio- en tv-campagnes voor een gezondere leefstijl. Is dat omdat u zulke campagnes ziet als betutteling of is uw besluit ook gebaseerd op onderzoek?

"Ik heb die massamediale campagnes wel eens betuttelend genoemd, ja. Denk aan de spotjes van Postbus 51, maar ook aan de campagnes van bijvoorbeeld Stivoro tegen het roken. De overheid zegt hoe de burger moet leven. Ik wil een omslag maken: van betuttelen naar positief verleiden. Burgers zijn zelf verantwoordelijk voor hun leven, of het nu om roken gaat, alcohol, bewegen of seks. Het preventiebeleid is te veel in handen gekomen van professionals die met opgeheven vingertje zeggen: let op, zo moet het. Het heeft niet geholpen. Het aantal mensen met overgewicht stijgt, te veel jongeren roken en drinken veel alcohol. Het is dus niet alleen omdat ik een hekel heb aan betutteling. Ik baseer me ook op feiten. Die media-campagnes zijn niet effectief genoeg. Ofwel mensen geloven het wel en nemen een plaspauze tijdens het spotje of ze zijn toch al overtuigd."

U staat roken in kleine cafés weer toe. Daardoor zal het aantal rokers niet dalen, zullen uw critici zeggen.


"Ik geloof niet in verboden. Er wordt nergens zoveel gerookt en gedronken als in landen waar dat moeilijk gemaakt wordt of verboden is. Stiekem, als het maar niet gezien wordt. Wij gaan het anders aanpakken. Wij willen de burgers stimuleren keuzes te maken voor gezond leven door ze dat gemakkelijker te maken.

"De vijf prioriteiten van de vorige regering blijven gehandhaafd: roken, alcohol, depressie obesitas en bewegen. Meer bewegen krijgt topprioriteit. Het is goed tegen roken, bovenmatig alcoholgebruik, depressies en overgewicht. Samen met gemeentes, het onderwijs, de zorg, maatschappelijke instellingen en particulier initiatief willen we de burgers een handje helpen om in beweging te komen, jong en oud. Maar vooral jong. Voorbeelden? Denk aan die allochtone moeder die er misschien nu moeite mee heeft haar dochtertje buiten te laten spelen. Dat doet ze wel als ze weet dat er na schooltijd een coach op het schoolplein staat. Dan zal ze zeggen: die coach ken ik, ga jij maar lekker sporten. We hebben al de Cruyff-veldjes. Van dat soort initiatieven moeten er meer komen.

"Of neem die sportclub waar ik laatst was. In hun eigen tijd sporten daar heel veel kinderen, maar dat mogen ze niet in de tijd van de naschoolse opvang. Het voldoet niet aan de strenge eisen die daar gelden. Wij moeten wat aan die regels doen. Daar kunnen spotjes en folders van de overheid niet tegenop. Daarom gaan we op die folders 18 miljoen bezuinigen, maar investeren we extra in sport en bewegen."

U zet ook de bijl in subsidies aan patiënten- en gehandicaptenorganisaties. Ouderenorganisaties krijgen zelfs helemaal niets meer. Waarom?

"Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten en ik willen meer bereiken met minder geld. Er zijn nu wel 200 patiëntenorganisaties. Voor doven is er een aparte organisatie voor wie zo geboren is, en een andere voor wie zo geworden is. Aan die versnippering betalen we niet meer mee. Praat met één stem is onze boodschap. Wie samenwerkt krijgt geld. Wij hechten groot belang aan sterke patiëntenorganisaties tegenover aanbieders van zorg en verzekeraars. Bovendien moeten ze een stevige rol spelen bij de ontwikkeling van richtlijnen en standaarden voor een betere kwaliteit van de behandeling. Maar ouderenorganisaties financieren we niet meer. Hun subsidies zullen we geleidelijk en zorgvuldig afbouwen. Als ouderen een bepaalde beperking of aandoening hebben kunnen ze terecht bij bestaande patiënten- en gehandicaptenorganisaties."

> Gezondheidsnota op de website van het ministerie VWS

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden