Minister gelast groot onderzoek naar discriminatie bij de Belastingdienst

Wopke Hoekstra, minister van financiën, tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Minister Hoekstra kan niet uitsluiten dat de Belastingdienst gegevens over tweede nationaliteit onjuist gebruikt. Hij laat de hele dienst nu onderzoeken door externe experts.

Minister Hoekstra van financiën laat de Belastingdienst volledig doorlichten om na te gaan of er sprake is van discriminatie of etnisch profileren van burgers. Een onafhankelijk, extern onderzoek moet duidelijk maken waar en op welke manier de fiscus gegevens over tweede nationaliteit gebruikt. Hoekstra kan niet uitsluiten dat de fiscus daarbij toch over de schreef is gegaan, bleek dinsdag in de Tweede Kamer.

De minister werd ter verantwoording geroepen na publicaties van Trouw en ‘RTL Nieuws’ over mogelijke etnische profilering bij het stopzetten van toeslagen voor kinderopvang in 2014. De Autoriteit Persoonsgegevens is een onderzoek gestart na klachten van een gastouderbureau en een kinderdagverblijf, die beide constateerden dat de Belastingdienst zich richtte op ouders van buitenlandse komaf. Toeslagen werden stopgezet, ouders moesten tienduizenden euro’s terugbetalen en werden jarenlang in een bureaucratische houdgreep gehouden.

Externe experts

Hoekstra sprak van een ‘ingewikkeld en pijnlijk dossier’, maar zei duidelijk dat ‘het kabinet iedere vorm van etnisch profileren afkeurt’. Tweede Kamerleden wilden weten of dat nog altijd gebeurt, maar daar moest de minister het antwoord op schuldig blijven. “Het onderzoek moet uitwijzen op welke manier de Belastingdienst gebruik maakt van nationaliteit.” Hoewel de aanleiding voor het onderzoek bij de afdeling Toeslagen ligt, trekt Hoekstra het onderzoek breder: de volledige Belastingdienst komt onder de loep te liggen.

Onder druk van Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) zei Hoekstra toe dat het onderzoek uitgevoerd zal worden door alleen maar externe experts. “De Belastingdienst mag hier niet meer bij zitten”, aldus Omtzigt. Hij verwees naar een vernietigend rapport van de Nationale Ombudsman uit 2017 over het optreden van de fiscus, waar weinig mee gebeurd is. Ook de Raad van State én de Hoge Raad waren zeer kritisch, ‘maar nog altijd moeten dezelfde ouders vechten tegen de overheid’.

Rechtsbescherming

Ondanks druk van Omtzigt en Renske Leijten (SP) om de gedupeerde ouders zo snel mogelijk te compenseren, wilde Hoekstra daar geen toezeggingen over doen. Rechtszaken die na vijf jaar nog altijd lopen tegen gedupeerde ouders gaan voorlopig dus door. “Dat is buitengewoon vervelend voor deze groep burgers, maar ik kan mij als lid van dit kabinet niet mengen in lopende procedures”, aldus de minister.

Wel zei Hoekstra dat de externe onderzoekscommissie ook oude, al gesloten dossiers in de zaak zal herzien. Eerder weigerde de Belastingdienst dat nog. Ook zal de commissie gaan kijken hoe de rechtsbescherming van burgers tegenover de Belastingdienst beter gewaarborgd kan worden. De precieze invulling van het onderzoek moet nog tussen de Tweede Kamer en staatssecretaris Snel van financiën bepaald worden.

Hoekstra had er geen verklaring voor dat de Belastingdienst nog altijd gegevens heeft over tweede nationaliteit van mensen. Sinds 2015 worden die niet meer bijgehouden in de Basisregistratie Personen, en volgens het ministerie van binnenlandse zaken mag de Belastingdienst de oude gegevens niet opvragen.

Lees ook:

Discrimineert de Belastingdienst? Onderzoek gestart naar etnisch profileren

Sinds 2015 wordt de tweede nationaliteit van Nederlanders niet meer bijgehouden. Maar de Belastingdienst gebruikt die gegevens nog altijd in zijn controle, blijkt uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws.

Als de fiscus niet wil opgeven

 Hoe ging de Belastingdienst te werk bij de omstreden stopzettingen van kinderopvangtoeslagen in 2014? Daarover resten nog steeds veel vragen. Zoals waarom juist ouders van buitenlandse komaf hun toeslag kwijtraakten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden