Minister Bruins wil meer grip krijgen op topinkomens zorg

Minister Bruno Bruins. Beeld ANP

Zorgbestuurders mogen niet meer verdienen dan een minister. Maar die regel wordt op grote schaal omzeild.

Voor eigenaren van privéklinieken of dagbehandelcentra is het kinderlijk eenvoudig om meer te verdienen dan een minister. Ze hoeven maar één extra bv’tje op te richten. Daarna kan de bestuurder zelf zijn inkomen bepalen; ook de hoogte ervan hoeft hij niet openbaar te maken. Advocaten prijzen de slimme truc op internet openlijk aan als ‘volkomen legaal’.

Het is minister Bruno Bruins van medische zorg een doorn in het oog. “Een andere rechtspersoon oprichten met het doel om inkomsten te vergaren, dat vind ik een truc”, zegt Bruins. Hij gaat kijken hoe de wet normering topinkomens uit 2013 alsnog kan worden aangescherpt.

Geen grip

In de Tweede Kamer leek de discussie over de topinkomens wel een beetje verstomd. In het onderwijs, bij woningcorporaties en andere publieke sectoren zijn de inkomens van bestuurders aan banden gelegd. Maar op de topinkomens in de zorg krijgt de politiek moeilijk grip. Medisch specialisten zijn sowieso uitgezonderd van de wet. Voor bestuurders in de zorg geldt de wet normering topinkomens wél. Zij blijken er eenvoudig onderuit te kunnen komen.

Het zijn vooral de kleinere zorgcentra die de bv-constructies gebruiken, zoals de privéklinieken voor ‘planbare’ medische zorg, waar patiënten snel terechtkunnen voor een scan of poliklinische ingreep. Ook in de thuiszorg, en de dagbehandeling in de ggz en gehandicaptenzorg schoten de bv’tjes op als paddestoelen uit de grond. Een kliniek regelt dan op papier dat de zorg wordt geleverd door een ‘onderaannemer’, een apart bedrijfje. Via dat bedrijfje krijgt de bestuurder zijn inkomen.

Het ‘gat in de wet’ is al langer bekend. Nieuw is dat in de Tweede Kamer de roep aanzwelt om het nu echt op te lossen. Waren het eerder vooral de linkse partijen die strengere regels eisten, nu dringt ook de VVD, de grootste partij, om maatregelen. “Deze schimmige constructies moeten aangepakt worden”, zei VVD-Kamerlid Zohair El Yassini vorige week in een kamerdebat.

Juridisch is het nog lastig. Dit jaar strandde de eerste poging om de wet aan te passen, na kritiek van de Raad van State.

Er speelt nog een andere discussie in de Tweede Kamer. De bv-constructies worden ook voor een ander doel gebruikt: om het winstverbod voor ziekenhuizen te omzeilen. Terwijl reguliere ziekenhuizen geen winst mogen maken, kan dat via een bv-constructie wel in privéklinieken en dagbehandelcentra. Daar werken soms artsen die ook in het ziekenhuis werken. AMC-topman Marcel Levi klaagde vorig jaar over ‘ingenieuze U-bochtconstructies’ met een ‘wirwar aan moeder-en-dochter-bv’s’ waarmee winst wordt gemaakt in de zorg.

In dit debat houdt minister Bruno Bruins (VVD) de kaarten nog even op de borst. In januari laat hij weten hoe hij aankijkt tegen winst in de zorg. Die discussie gaat meteen ook over een ander, gevoelig politiek dossier: de grenzen van de marktwerking in de zorg. Het vorige kabinet vond nog dat zorginstellingen juist de ruimte moesten krijgen om taken uit te besteden aan bv’tjes. De hoop was dat de instellingen zich gingen richten op het verlenen van de beste zorg, terwijl ze praktische zaken als het beheer van de parkeerplaatsen aan anderen konden overlaten.

Ook hier groeit in de Tweede Kamer de kritiek. Toen de VVD-fractie in de Tweede Kamer onlangs klaagde over ‘schimmige schijnconstructies’, ging dat niet alleen over het omzeilen van ‘beloningsplafonds’ maar ook over het omzeilen van ‘winstverboden’. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden