Minister Blok: Iran zat achter twee moorden in Nederland

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) verklaart dat Iran waarschijnlijk achter twee moorden zat die in 2015 en 2017 op Nederlands grondgebied werden gepleegd. Beeld ANP

Het kabinet verdenkt Iran van twee liquidaties op Nederlands grondgebied. Inlichtingendienst AIVD heeft ‘sterke aanwijzingen’ dat het land achter moorden in 2015 in Almere en in 2017 in Den Haag zit. 

De Europese Unie besloot dinsdag sancties tegen Iran in te stellen, vanwege deze liquidaties en vanwege verijdelde aanslagen in Frankrijk en Denemarken.

De twee mannen die in Almere en Den Haag op klaarlichte dag op straat zijn doodgeschoten, waren gevluchte tegenstanders van het regime in Teheran. Betrokkenen wezen al langer naar Iran als opdrachtgever, maar het kabinet hield zich steeds op de vlakte. Tot minister Stef Blok van buitenlandse zaken dinsdag bekendmaakte dat Nederland de hand van Teheran in de moorden vermoedt. 

“Het kabinet vindt dat dergelijke vijandige acties de Nederlandse soevereiniteit op flagrante wijze schenden en onaanvaardbaar zijn.” Iran ontkent volgens Blok alle betrokkenheid bij de liquidaties.

Bomaanslag

Nederland besloot dinsdag in Brussel, met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en België, om sancties tegen Iran af te kondigen. Frankrijk en Denemarken hadden hierop aangedrongen, nadat er vorig jaar in beide landen Iraanse mannen werden gearresteerd op verdenking van het voorbereiden van een aanslag. Ook is in Duitsland een Iraanse diplomaat aangehouden die een Iraans echtpaar in Antwerpen zou hebben geworven om een bomaanslag te plegen.

Het is de tweede keer in een jaar tijd dat Nederland een ander land publiekelijk aanpakt. Vorig jaar werden vier Russische spionnen uitgezet, die op heterdaad waren betrapt toen zij het OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag probeerden te hacken.

Europa legt sancties op tegen het Iraanse ministerie van inlichtingen en veiligheid en tegen twee verdachten. De banktegoeden van het ministerie en de twee Iraniërs zijn bevroren. Europa heeft nieuwe sancties aangekondigd als Iran niet meewerkt om ‘de huidige zorgen weg te nemen’. Bovendien verwacht de Europese Unie van Iran dat het meewerkt meewerkt aan strafrechtelijk onderzoek.

Nucleair akkoord

In juni vorig jaar, toen de AIVD het ministerie tipte over de Iraanse betrokkenheid, ontbood Buitenlandse Zaken al de Iraanse ambassadeur. Ook zijn er twee medewerkers van de Iraanse ambassade uitgewezen. Niet vanwege veronderstelde betrokkenheid bij de moorden, benadrukt Blok, maar ‘als duidelijk signaal dat Nederland het ontoelaatbaar vindt dat Iran waarschijnlijk achter deze ernstige zaken zit’.

De Europese Unie benadrukt dat de sancties geen gevolgen hebben voor het nucleaire akkoord met Iran. “Zolang Iran zich houdt aan de verplichtingen onder het akkoord zal de Europese Unie dat ook doen”, schrijft Blok. Het nucleair akkoord, dat in 2015 werd gesloten tussen Iran, de Verenigde Staten en de internationale gemeenschap, staat onder druk sinds de Amerikaanse president Trump zich er vorig jaar uit terugtrok. Eerdere sancties traden toen opnieuw in werking. De Europese Unie streeft ernaar om de deal in stand te houden en om één lijn te trekken tegenover Iran.

In Nederland doet het Openbaar Ministerie onderzoek naar de twee liquidaties. Het OM heeft nog geen onomstotelijk bewijs gevonden voor Iraanse betrokkenheid, maar voor het ministerie waren de berichten van inlichtingendiensten voldoende om tot sancties over te gaan.

Lees ook: 

‘Nederland zette diplomaten uit vanwege moord op twee Iraniërs’

Nieuwe informatie uit Iran lijkt erop te wijzen dat twee diplomaten Nederland zijn uitgezet in verband met twee moorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden