Minder treinen door het Wilde Westen

Amtrak kaartjes en reisinformatie levert Incento, Bussum, 035-6955111. Amtrak in cyberspace: http://www.amtrak.com.

Blijft-ie rijden? Gaat-ie dicht? Met de trein in Amerika is het momenteel een kwestie van erop of eronder. De al jaren voortsukkelende spoorwegmaatschappij Amtrak zit financieel helemaal aan de grond. In november van het vorig jaar dreigde zelfs de helft van alle lijnen in het westen van de verenigde Staten dicht te gaan. Op het laatste nippertje ging dat niet door omdat het Congres nog met enkele miljoenen dollars over de brug kwam. Per slot van rekening was het een verkiezingsjaar. Uitstel van executie, want het bedrag was net voldoende voor een half jaar. Vandaag is het voor Amtrak dan bijltjesdag. Veel van de geplande sluitingen van vorig jaar zullen nu doorgaan. Iets waar de meeste Amerikanen niet van wakker zullen liggen, want reizen doen ze toch het liefst in de lucht en op het asfalt.

ZILVERKLEURIG In Boise, eens centrum van een bloeiende goud- en houthandel en spoorwegknooppunt van de staat Idaho, is vandaag voor het laatst de hoorn van de Pioneer te horen. De trein die het noordwesten van Amerika met de rest verbindt, is dan niet meer. Nog een laatste keer schalt het 'all aboard!' van de conducteur over het perron, en dan zal de zilverkleurige dieseltrein voorgoed in het donker verdwijnen. Voor Boise een flinke klap, want nog in oktober van het vorig jaar heeft de stad het historische treinstation gekocht. Met een grote inzamelactie werd er in korte tijd anderhalf miljoen dollar bijeengebracht. De inwoners van Boise hebben, dat staat vast, veel voor hun station over. Behalve, natuurlijk, er gebruik van maken: reizen met de trein zien de Boisenaren-van-nu als een gepasseerd station. Ze houden dan ook voornamelijk van de Pioneer omdat die de gedachte aan vroeger tijden, verloren sentiment en vertrokken geliefden nog een beetje in stand houdt.

VERTREKTIJDEN Helemaal onbegrijpelijk is deze nogal dubbele verhouding met de trein niet, want de publieksvriendelijke vertrektijden sneuvelden in Boise bij een vorige bezuinigingsronde van Amtrak. Sindsdien komt er nog maar drie keer in de week een trein binnen, op onmogelijke uren van de dag. Zo vertrekt de trein naar Seattle, dat op een dagreis afstand in westelijke richting ligt, om vier uur in de ochtend. De trein naar Chicago, dat twee dagen treinen in oostelijke richting ligt, arriveert pas rond middernacht. En het kan goed gebeuren dat reizigers dan ook nog moeten wachten, want op tijd rijden, daar wil het bij Amtrak nogal eens aan schorten. Geen wonder dat de trein als vervoermiddel laag scoort in Boise. En niet alleen de gewezen goudstad van het Westen. Het reizen per trein wordt in de Nieuwe Wereld gezien als iets wat zeeën van tijd kost, minder comfort biedt dan vliegen en autorijden, en bovendien ook nog eens duur is. Geen wonder dat het blad Fortune in de februari-uitgave iedereen die ook maar een goed woord voor de trein overheeft, uitmaakt voor 'eurofiel'.

Het moet gezegd worden dat er aan de treinreis in de Verenigde staten een stevig prijskaartje hangt. Zo kost, of liever kostte, een enkeltje tweede klas met de Pioneer van beginpunt Chicago naar eindbestemming Seattle omgerekend een kleine 400 gulden. Ter vergelijking: retourvluchten tussen de beide steden worden aangeboden voor minder dan de helft van dat bedrag.

MINDER SUBSIDIE Aan het gebrek aan comfort zit ook wel iets waars, want Amtrak gebruikt een boel verouderd materieel en krijgt van de regering geen geld om dat te vervangen. Integendeel: de subsidie voor Amtrak is de laatste jaren drastisch naar beneden gegaan. Marc Magliani, persvoorlichter van Amtrak, schetst in zijn bureau in downtown Chicago de problemen: “De staat geeft ons dit jaar opnieuw tientallen miljoenen minder. Op die manier kunnen wij geen nieuwe investeringen doen en wordt het heel moeilijk om bij de geplande privatisering in 2002 het hoofd boven water te houden.”

Nu men de centrale geldkraan in Washington onverbiddelijk dichtdraait, heeft Amtrak in de afgelopen maanden koortsachtig overleg gevoerd met de verschillende deelstaten. Alleen in het zuidelijke Texas hebben de gesprekken enigszins succes gehad: de gouverneur van Texas, George Bush, verklaarde zich bereid om Amtrak een lening te geven. Daarmee kan de Texas Eagle, die vanaf Chicago in een grote zuidwaardse boog langs de grens met Latijns Amerika scheert en in Los Angeles uitkomt, nog tot september van dit jaar blijven rijden. Voor de Pioneer, die dagenlang door de rauwe steppen van Nebraska rijdt, langs de Colorado Rivier suist en voorzichtig over de noordelijke Rocky Mountains klimt, ziet het er duister uit. Die wordt opgeheven. Wel gaat men hier en daar een lokaal lijntje opzetten, bijvoorbeeld tussen de industriesteden Portland en Salt Lake City. Uit de spoorboekjes gaat ook de Desert Wind geschrapt worden, die door de uitgestrekte leegte van de Nevada woestijn, via Las Vegas, naar Los Angeles stuift.

Van de zes ononderbroken oost-west verbindingen blijven zo nog maar een paar lijnen over. Maar die worden dan wel verbeterd. De treinen gaan op die routes weer dagelijks rijden, en niet langer alleen maar op een paar dagen per week. Bovendien gaat Amtrak de meer rendabele routes aan de oostkust uitbreiden. Daar gaan meer exprestreinen rijden, die zakenlieden uit het vliegtuig moeten gaan lokken. Tussen Chicago en New York gaat weer dagelijks de Broadway Limited pendelen, waar, zo wordt gehoopt, veel mensen op af zullen komen.

Of deze overlevingsstrategie zal werken, is nog maar de vraag. Het echte probleem zit volgens Marc Magliani bij de leden van het conservatieve Congres, die wel bereid zijn om 25 miljard dollar per jaar voor autosnelwegen en infrastructuur voor auto's uit te trekken, maar nog niet eens een honderdste daarvan over hebben voor de trein. Als dat zo blijft, maakt Amerika een goede kans de twintigste eeuw binnen te stomen met volle snelwegen en luchthavens, en lege rails.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden