Minder studenten na invoering leenstelsel

Studenten in de collegezaal. Beeld anp

Na de invoering van het leenstelsel vorig jaar hebben zich minder studenten ingeschreven bij een opleiding in het hoger onderwijs. Dat blijkt uit de jaarlijkse Monitor Beleidsmaatregelen die het ministerie van onderwijs vandaag presenteerde.

Het aantal inschrijvingen op scholen in het hoger onderwijs daalde met 6,8 procent. Minister Bussemaker (Onderwijs) constateert een 'boeggolf', zo staat in de Monitor. Veel studenten schreven zich in 2014 nog in, omdat sinds dit collegejaar studenten geen basisbeurs meer krijgen. Dat er dit jaar daarom een daling zou plaatsvinden, was volgens haar te verwachten. Het leenstelsel houdt in dat studenten wel geld krijgen voor hun studie, maar dat ze dat bedrag later geheel moeten terugbetalen. Voorheen werd een bedrag kwijtgescholden (zie kader).

De minister zegt dat uitgezocht moet worden waardoor de daling ontstaat en of dat echt is toe te rekenen aan de invoering van het leenstelsel. "In hoeverre culturele aspecten of leenangst daarbij van belang zijn, wordt dit najaar duidelijk."

Het aantal studenten met laagopgeleide ouders daalde ook: in het hbo was die daling iets groter (7 procent) dan in het wo (4 procent). Opvallend is dat studenten met ouders die lager opgeleid zijn, vaker uitvallen dan hun studiegenoten die wel hoogopgeleide ouders hebben.

Het rapport vult cijfers van de Onderwijsinspectie aan. Die organisatie concludeerde vorige week dat kinderen met lager opgeleide ouders het minder ver op school schoppen dan klasgenoten met hoogopgeleide vaders en moeders. Die kinderen komen uiteindelijk dan ook minder vaak dan de afgelopen jaren terecht op hogeschool of universiteit.

In de Volkskrant zeggen critici dat uitkomt wat zij al lang voorspelden. "De forse terugloop in het hbo slaat onevenwichtig hard neer bij kwetsbare groepen', zegt CDA-Kamerlid Michel Rog. "Het CDA heeft steeds gewaarschuwd. De minister deed het af als spookverhalen en bangmakerij. Ook nu weer put de minister zich uit in argumenten en uitvluchten bij de feiten. Het zou passender zijn als de minister zou erkennen dat 8.400 jongeren door haar beleid niet zijn gaan studeren."

Volgens Bussemaker speelt 'leenaversie' van studenten in het mbo zeker een rol in hun keuze af te zien van doorstroom naar het hbo. Maar, zo schrijft de minister, dat verschilt niet significant met eerdere jaren.

Wat is er veranderd sinds de zomer?
Studenten die nu aan een bachelor- of masteropleiding beginnen krijgen geen basisbeurs meer. Voorheen kregen studenten die op kamers woonden vier jaar lang 280 euro per maand, en wie nog bij zijn ouders woonde 103 euro. Wie al bezig is met zijn opleiding krijgt nog wel een basisbeurs.

De aanvullende beurs voor studenten met ouders die weinig verdienen bestaat nog wel. Deze groep krijgt - afhankelijk van het ouderlijk inkomen - maximaal 378 euro per maand. Ongeveer 1 op de 5 universitaire studenten en 1 op de 3 hbo'ers krijgt een aanvullende beurs.

Studenten kunnen nu maximaal 854 euro per maand lenen, plus hun collegegeld (1951 euro per jaar). Lenen kan tijdens de officiële duur van de opleiding, plus drie jaar, tegen gunstige rente. Voor het terugbetalen van een studieschuld stond 15 jaar, dat wordt nu 35 jaar.

Studenten hebben nog vijf jaar recht op een ov-studentenkaart waarmee ze op week- of weekenddagen gratis kunnen reizen. Voor 2012 was dat nog zeven jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden